Ukrayna baş naziri: Müdafiə büdcəsində 27 milyard dollarlıq kəsir var, 20 milyardı tərəfdaşlardan gözlənilir
Ukrayna Baş naziri Serhiy Koretski TSN-ə verdiyi müsahibədə ölkənin müdafiə büdcəsində 27 milyard dollarlıq kəsir olduğunu açıqlayıb. Bu məbləğ fevralda Ramşteyn formatında elan edilmiş 155 milyard dollarlıq ümumi müharibə maliyyə ehtiyacının bir hissəsidir. Təxminən 7 milyard dollar daxili iqtisadi qənaət və xərclərin optimallaşdırılması hesabına ödəniləcək, qalan təxminən 20 milyard dollar isə beynəlxalq tərəfdaşlardan axtarılır.
Əsas məqamlar
- Ukraynanın ümumi müharibə maliyyə ehtiyacı 155 milyard dollardır və bu rəqəm fevralda Ramşteyn formatında elan olunub
- Müdafiə büdcəsinin kəsiri 27 milyard dollardır və yeni ehtiyac deyil, əvvəlcədən hesablanmış 155 milyardlıq ehtiyacın maliyyə mənbəyi tapılmamış hissəsidir
- Kəsirin təxminən 7 milyard dolları daxili qənaət, xərclərin optimallaşdırılması və resursların yenidən bölüşdürülməsi hesabına ödəniləcək
- Qalan təxminən 20 milyard dollar beynəlxalq tərəfdaşlardan axtarılır və pilotsuz uçuş aparatları, raketlər, hərbi texnika və digər müdafiə vasitələrinə yönəldiləcək
- Hökumət tərəfdaş maliyyə yardımının açılması üçün lazım olan 42 qərar və sərəncamı oktyabrın 15-dək tamamlamağı öhdəsinə götürüb — ilkin plan olan noyabrın 1-dən əvvələ çəkilib
- Bu qərarların açılması 29,5 milyard dollarlıq beynəlxalq maliyyələşdirməni 2026-cı ilin sonuna qədər cəlb etmək üçün zəruridir
- Qənaət tədbirləri çərçivəsində bir sıra mədəni proqramların maliyyələşdirilməsi, həmçinin "Sabitlik Planları" çərçivəsində yol təmiri və yeni infrastruktur layihələri üzrə borc ödənişləri dayandırılıb
- 2027-ci ilin dövlət büdcəsi layihəsində ƏDV-nin 1 faiz artırılması planlaşdırılır
Bu niyə vacibdir
Bu açıqlama Ukraynanın hələ də qarşılanmamış müharibə maliyyə ehtiyacının miqyasını rəqəmlərlə göstərir və bu ehtiyacın hansı hissəsinin daxili qənaət, hansı hissəsinin isə xarici tərəfdaş dəstəyindən asılı olduğunu aydınlaşdırır. Mədəni proqramlar və infrastruktur layihələri üzrə ödənişlərin dayandırılması hökumətin daxili resursları yenidən bölmək məcburiyyətində qaldığını göstərir. Eyni zamanda, oktyabrın 15-dək 42 hökumət qərarının tamamlanması və 29,5 milyard dollarlıq tərəfdaş vəsaitinin açılması 2026-cı ilin sonuna və 2027-ci ilə keçid üçün müdafiə satınalmalarının dayanıqlığı baxımından həlledici əhəmiyyət daşıyır.
Nə baş verdi
Baş nazir Serhiy Koretski sentyabrın 27-də TSN-ə verdiyi müsahibədə Ukraynanın müdafiə büdcəsində 27 milyard dollarlıq kəsir olduğunu açıqlayıb. Onun sözlərinə görə, bu məbləğ fevralda Ramşteyn formatında elan olunmuş 155 milyard dollarlıq ümumi müharibə ehtiyacının bir hissəsidir və yeni əlavə ehtiyac deyil. Hökumət kəsirin təxminən 7 milyard dollarını daxili qənaət, xərclərin optimallaşdırılması və resursların yenidən bölüşdürülməsi hesabına ödəməyi planlaşdırır; bu çərçivədə artıq bir sıra mədəni proqramların maliyyələşdirilməsi, həmçinin "Sabitlik Planları" üzrə yol təmiri və yeni infrastruktur layihələri üzrə borc ödənişləri dayandırılıb. Qalan təxminən 20 milyard dollar beynəlxalq tərəfdaşlardan axtarılır və bu vəsait pilotsuz uçuş aparatları, raketlər, hərbi texnika və Müdafiə Qüvvələri üçün digər vasitələrin satınalınmasına yönəldiləcək. Koretski tərəfdaş yardımının açılması üçün zəruri olan 42 hökumət qərarının oktyabrın 15-dək — ilkin planlaşdırılan noyabrın 1-dən daha əvvəl — tamamlanacağına zəmanət verib. O, hərbi qulluqçuların əmək haqları, şəhid ailələrinə dəstək və pensiya, həkim və müəllim maaşları kimi sosial xərclərin vaxtında və tam ödəniləcəyini bildirib. 2027-ci ilin dövlət büdcəsi layihəsində ƏDV-nin 1 faiz artırılması nəzərdə tutulur; mümkün maliyyə mənbələri arasında Ukrayna Dəstək Krediti proqramının sürətləndirilməsi, dondurulmuş Rusiya aktivlərinin istifadəsi, əlavə tərəfdaş kreditləri və daxili xərclərin daha da optimallaşdırılması sadalanıb.
Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır
Bütün üç mənbə Ukrayna dilində mediadır və Baş nazirin TSN müsahibəsini mərkəzə qoyur. Hesabatlar 27 milyardlıq kəsiri artıq tərəfdaşlara bildirilmiş 155 milyardlıq rəqəmlə birbaşa əlaqələndirir. Xüsusi diqqət daxili qənaət tədbirlərinə — dayandırılmış mədəni proqramlara, "Sabitlik Planları" üzrə yol və infrastruktur ödənişlərinin kəsilməsinə — və tərəfdaş vəsaitinin açılması üçün oktyabrın 15-i son tarixinə yönəldilir. Eyni zamanda, Koretskinin hərbi maaşların, ailə dəstəyinin və əsas sosial ödənişlərin gecikmədən maliyyələşdiriləcəyinə dair zəmanətləri ön plana çəkilir.
Mənbələr nədə fərqlənir
Mənbələr arasında 20 milyardlıq qıtlığın xarakterində fərq var: bəzi hesabatlar bunu 2026-cı ilin qalan hissəsində tərəfdaşlardan axtarılan əlavə və ya gücləndirilmiş müdafiə ehtiyacı kimi təqdim edir, Baş nazir Koretskinin ifadəsi isə bunu əvvəlcədən elan edilmiş 155 milyardlıq ehtiyacın hələ maliyyə mənbəyi tapılmamış hissəsi kimi çərçivələyir.
Kontekst
155 milyard dollarlıq ümumi rəqəm fevralda Ramşteyn formatında elan olunub və həm birbaşa dövlət büdcəsi xərclərini, həm də tərəfdaşların hərbi yardımını — o cümlədən Patriot raketləri, buraxıcı qurğular, təyyarələr və digər avadanlığı — əhatə edir. Hökumət tərəfdaş vəsaitinin açılması üçün lazım olan 42 daxili qərarı oktyabrın 15-dək tamamlamaq üzrədir; bu qərarlar təxminən 29,5 milyard dollarlıq beynəlxalq maliyyələşdirməni 2026-cı ilin sonuna qədər cəlb etmək üçün bağlıdır.