Ukraynanın 2027-ci il müdafiə ehtiyacları büdcədən təxminən 70 milyard dollar çoxdur

Bu niyə vacibdir

Bu məlumatlar Ukraynanın 2027-ci il üçün qiymətləndirilən müdafiə ehtiyacları ilə faktiki büdcə imkanları arasında təxminən 70 milyard dollarlıq kəskin fərqi üzə çıxarır. Bu, Ukraynanın müharibənin davam etdiyi bir şəraitdə maliyyə və hərbi yardım üçün beynəlxalq tərəfdaşlardan asılılığının nə qədər dərin olduğunu göstərir. Eyni zamanda, hökumətin müharibə dövründə artıq altıncı büdcəni təqdim etməsi, münaqişənin uzunmüddətli fiskal təsirlərinin qəbul edildiyini göstərir. Vergi tədbirləri (ƏDV və aksizlərin artırılması) planının irəli sürülməsi daxili maliyyə yükünün artacağına işarədir.

Nə baş verdi

Ukrayna Müdafiə Nazirliyi 2027-ci il üçün müdafiə xərclərinə olan ehtiyacı 175 milyard dollar olaraq qiymətləndirib. Bununla belə, hökumətin hazırladığı 2027-ci il dövlət büdcəsi layihəsində müdafiəyə təxminən 100 milyard dollar ayrılıb, bu da 70 milyard dollarlıq kəskin fərq yaradır. Həmin fərqin beynəlxalq tərəfdaşların dəstəyi, o cümlədən Ramşteyn formatı və PURL mexanizmləri vasitəsilə bağlanması planlaşdırılır.

Büdcə layihəsində təhlükəsizlik və müdafiə sektoru üçün ayrılan vəsait 517,9 milyard qrivna artırılaraq 4,885 trilyon qrivnaya çatdırılıb. Bu artımın təxminən 300 milyard qrivnası hərbi müavinətlər və müdafiəyə aid sosial ödənişlər üçün nəzərdə tutulur. Maliyyə Nazirliyi ehtiyat fondunun ümumi fondunu 2026-cı ildəki təxminən 140 milyard qrivnadan 2027-ci ildə 200 milyard qrivnaya qaldırmağı planlaşdırır.

Büdcə layihəsi ümumilikdə 8 trilyon qrivnadan çox xərc proqnozlaşdırır. Ukraynanın öz daxili vəsaitləri təxminən 3,7 trilyon qrivna təşkil edir və 4,3 trilyon qrivnalıq kəsirin beynəlxalq yardım hesabına bağlanması nəzərdə tutulur. Tələb olunan 52,6 milyard dolların (təxminən 2,3 trilyon qrivna) yalnız 20 milyard dolları (864 milyard qrivna) tərəfdaşlar tərəfindən təsdiqlənib. Hesablamalar şəxsi heyətin sayının mümkün artımını əhatə etmir, çünki bu göstəricini proqnozlaşdırmaq çətindir. Hökumət həmçinin biznesə dəstək üçün yeni xərclərin ƏDV və aksiz vergilərinin artırılması hesabına maliyyələşdirilməsini təklif edir, lakin bu qərar hələ parlamentin təsdiqini tələb edir.

Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır

Mövcud mənbələr yalnız ukraynalı media orqanlarıdır (Forbes Ukraine, NV) və məsələni daxili fiskal və siyasi hekayə kimi təqdim edir. Onlar Maliyyə Nazirliyinin yenilənmiş planlaşdırma yanaşmasını, daxili büdcə qərarlarını və Ukrayna institutlarını (Müdafiə Nazirliyi, Maliyyə Nazirliyi, Ali Rada) ön plana çıxarır. Eyni zamanda, həm daxili vergi tədbirlərinin, həm də xarici tərəfdaş mexanizmlərinin (Ramşteyn formatı, PURL) səfərbərliyə alınmasının zəruriliyi vurğulanır.

Mənbələr nədə fərqlənir

Mənbələr təhlükəsizlik və müdafiə sektoru üçün ayrılan vəsaitin artımını biri "517,9 milyard qrivna artımla 4,885 trilyon qrivnaya", digəri isə "518 milyard qrivna artımla 4,4 trilyondan 4,9 trilyon qrivnaya" kimi ifadə edir — başlanğıc baza və yuvarlaqlaşdırmada kiçik fərq var.

Kontekst

2027-ci il büdcə layihəsi təhlükəsizlik və müdafiə resursunu təxminən 517,9 milyard qrivna artıraraq 4,885 trilyon qrivnaya çatdırır; bunun təxminən 300 milyard qrivnası əlavə hərbi ödənişlər və müdafiəyə aid sosial ödənişlər üçün nəzərdə tutulur. 2026-cı il üçün müdafiə xərcləri 155 milyard dollar olaraq qeyd edilir ki, 2027-ci il büdcəsindəki təxminən 100 milyard dollarlıq ayırma ilə müqayisədə kəskin görünən azalmaya səbəb olur. Hesablamalar şəxsi heyətin sayının mümkün artımını qəsdən istisna edir, çünki bu göstəricini proqnozlaşdırmaq çətindir. Maliyyə Nazirliyi ehtiyat fondunun ümumi fondunu 2027-ci ildə 200 milyard qrivnaya, 2026-cı ildəki təxminən 140 milyard qrivnadan artırmağı planlaşdırır. Ümumi büdcə xərcləri 8 trilyon qrivnadan çoxdur; Ukraynanın öz vəsaitləri təxminən 3,7 trilyon qrivna, 4,3 trilyon qrivnalıq kəsir isə tərəfdaşlar hesabına bağlanmalıdır.