Ukrayna baş naziri: Hökumət 42 öhdəlikdən 17-ni yerinə yetirib, qalanlar 15 oktyabra qədər tamamlanmalıdır
Ukrayna Baş Naziri Serhiy Koretski 30 sentyabrda bildirib ki, Nazirlər Kabineti beynəlxalq tərəfdaşlardan maliyyələşmənin açılması üçün tələb olunan 42 qərardan 17-ni icra edib. Hökumət sentyabrın 30-dakı iclasda əlavə 4 qərar qəbul edib. Qalan qərarların 15 oktyabra qədər tamamlanacağı, 12 oktyabrda isə Vergovna Radanın fövqəladə iclasının çağırılacağı bildirilib. Baş nazir 29,5 milyard dollar məbləğində beynəlxalq yardımın itirilməsi riskini xatırladıb.
Əsas məqamlar
- Baş nazir Serhiy Koretskinin sözlərinə görə, Nazirlər Kabineti 42 planlaşdırılmış qərardan 17-ni icra edib.
- 30 sentyabr iclasında öhdəliklər çərçivəsində əlavə 4 qərar qəbul olunub.
- Qalan qərarların 15 oktyabra qədər tamamlanması nəzərdə tutulur.
- Vergovna Radanın 12 oktyabr fövqəladə iclası çağırılıb.
- Baş nazir beynəlxalq tərəfdaşlardan 29,5 milyard dollar məbləğində yardımın itirilməsi riskini xəbərdar edib.
- Hökumət maksimum qənaət rejiminə keçib və prioritet olmayan xərclər təxirə salınıb.
Bu niyə vacibdir
15 oktyabra qədər 42 öhdəliyin tamamlanmaması Ukraynanın 29,5 milyard dollarlıq beynəlxalq yardımı itirməsi deməkdir. Yalnız 17 qərar icra edilib, Vergovna Rada isə təxminən aylıq fasilədədir və 13 oktyabrda işə qayıtmalıdır; hökumət buna görə 12 oktyabr üçün fövqəladə iclas çağırıb. Avropa Komissiyasının sədri fon der Leyen və MMF-in direktoru Kristalina Georgieva maliyyələşmənin açılması və Ukraynanın Avropa İttifaqına inteqrasiya yolunun davam etməsi üçün islahatların vacibliyini vurğulayıblar.
Nə baş verdi
Baş nazir Serhiy Koretski 30 sentyabrda bildirib ki, Nazirlər Kabineti beynəlxalq tərəfdaşlardan maliyyələşmənin açılması üçün tələb olunan 42 qərardan 17-ni icra edib. Həmin gün keçirilən hökumət iclasında öhdəliklər çərçivəsində daha 4 qərar qəbul olunub. Hökumət qalan qərarları 15 oktyabra qədər başa çatdırmağı, Vergovna Rada isə 12 oktyabrda lazımi qanun layihələrini nəzərdən keçirmək üçün fövqəladə iclas keçirməyi planlaşdırır. Koretski, həmçinin Nazirlər Kabinetinin maksimum qənaət rejiminə keçdiyini və prioritet olmayan bütün xərclərin təxirə salındığını, lakin bunun kifayət olmadığını söyləyib.
Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır
Bütün beş mənbə Ukrayna mediasına (UA, uk dilində) aiddir və Baş nazir Serhiy Koretskinin bəyanatlarını, Vergovna Radanın qanunvericilik gündəliyini və islahatların icrası ilə tərəfdaş maliyyələşməsi arasındakı əlaqəni ön plana çıxarır. Xəbərlər baş nazirin qoyduğu fövqəladə tonu — 15 oktyabr son tarixi, 29,5 milyard dollarlıq yardımın itirilməsi riski, $27 milyardlıq ordunun büdcə kəsiri — vurğulayır, maksimum qənaət rejiminə keçid və 12 oktyabr Radə sessiyasının çağırılması kimi hökumət addımlarına xüsusi diqqət yetirir.
Kontekst
16 sentyabrda Vergovna Rada tənəffüsə çıxmazdan əvvəl kritik zəruri qanun layihələrindən yeddisini birinci oxunuşda qəbul edib. 24 avqustda Prezident Volodimir Zelenski Koalisiya Uolontyor toplantısından sonra ordunun ehtiyacları üçün büdcə kəsirinin 27 milyard dollar olduğunu açıqlayıb; 29 avqustda müdafiə naziri Yevgeni Xmara eyni rəqəmi səsləndirib. 2 sentyabrda Vergovna Rada Büdcə Komitəsinin sədri Roksolana Pidlas 2026-cı ilin yanvar-avqust ayları üçün dövlət büdcəsinin planlaşdırılandan 33,1 milyard qrivna az gəlir əldə etdiyini bildirib. 4 sentyabrda maliyyə naziri Serhiy Marçenko Ukraynanın 2022-ci ildəki tam miqyaslı işğaldan bəri bu qədər gərgin büdcə vəziyyəti ilə üzləşmədiyini söyləyib. 1 sentyabrda baş nazir müdafiə ilə bağlı olmayan xərclər üçün sərt qənaət rejiminin tətbiq edildiyini, tikinti, təmir və abadlaşdırmanın təxirə salındığını, əmək haqları, pensiyalar və müdafiənin qorunduğunu açıqlayıb. 15 sentyabrda Aİ komissarları Valdis Dombrovskis və Marta Kos Ukraynanın müdafiə üçün əlavə 27 milyard dollar istəyinə cavab olaraq, artıq razılaşdırılmış Aİ maliyyələşməsini almaq üçün qəbul edilməli qanunların siyahısını deputatlara göndərib. Ukraynanın beynəlxalq tərəfdaşlar qarşısındakı öhdəlikləri iki bloka bölünür — hökumət qərarları və qanunvericilik dəyişiklikləri.