Dərc edildi: · Yeniləndi:

Ukrayna Aİ-dən 1,2 milyard avroluq yeni tranş alıb

Ukrayna Avropa İttifaqının "Ukrayna Dəstək Krediti" proqramı çərçivəsində 1,2–1,24 milyard avro məbləğində yeni tranş alıb. Baş nazir Serhiy Koretskinin oktyabrın 7-də elan etdiyi vəsait Ukrayna istehsalı olan dronlar, dron əleyhinə vasitələr, dron sursatları və raketlərin alınmasına yönəldiləcək. Bu tranşla Ukrayna proqram çərçivəsində təxminən 13 milyard avro müdafiə maliyyəsi almış olub.

Əsas məqamlar

  • Ukrayna Aİ-dən "Ukrayna Dəstək Krediti" proqramı üzrə əlavə 1,2–1,24 milyard avro tranş alıb (Avropa Komissiyası dəqiq məbləği 1,24 milyard avro göstərir).
  • Tranş oktyabrın 7-də Baş nazir Serhiy Koretski tərəfindən elan edilib.
  • Vəsait Ukrayna istehsalı olan dronlar, dron əleyhinə vasitələr, dron sursatları və raketlərin alınmasına yönəldiləcək.
  • Bu tranşla birlikdə Ukrayna proqram çərçivəsində təxminən 13 milyard avro müdafiə maliyyəsi alıb.
  • "Ukrayna Dəstək Krediti" 2026–2027-ci illər üçün 90 milyard avroya qədər kredit nəzərdə tutur; göstərici bölgü 60 milyard avro müdafiə və 30 milyard avro büdcə dəstəyidir.
  • 2026-cı ilin sonuna qədər Ukraynanın 32,5 milyard avro maliyyə dəstəyinə çıxışı var: 28,1 milyard avro proqram daxilində, 4,4 milyard avro Ukrayna Fasilitəsi üzrə.
  • Kredit Rusiyadan gələcək reparasiyalar hesabına qaytarılacaq; verilməsi qanunun aliliyi, korrupsiyaya qarşı öhdəliklər və şəffaflıq şərtləri ilə bağlıdır.

Bu niyə vacibdir

Bu tranş Ukraynanın müdafiə sənayesini birbaşa dəstəkləyir: vəsait Ukrayna istehsalı olan dronlar, dron əleyhinə vasitələr, dron sursatları və raketlər üçün nəzərdə tutulub ki, bu da Aİ-nin Ukraynanın müdafiə-texnoloji bazasını Avropa müdafiə bazasına tədricən inteqrasiya strategiyasına uyğundur. Proqram üzrə ümumi müdafiə maliyyələşməsi demək olar ki, 13 milyard avroya çatıb. Eyni zamanda, krediti 2027-ci ilin payından irəli çəkmək istəyi Avropa Komissiyası tərəfindən rədd edilib və bunun əvəzinə zəruri islahatların qəbul olunması tələb edilib — bu da maliyyələşdirmə ilə islahat şərtləri arasında gərginliyi göstərir.

Nə baş verdi

Oktyabrın 7-də Ukraynanın Baş naziri Serhiy Koretski Aİ-nin "Ukrayna Dəstək Krediti" proqramı çərçivəsində Ukraynaya əlavə tranş ayrıldığını elan edib. Ukrayna mətbuatı məbləği təxminən 1,2 milyard avro, Avropa Komissiyası isə dəqiq olaraq 1,24 milyard avro göstərib. Vəsait Ukrayna istehsalı olan dronlar, dron əleyhinə vasitələr, dron sursatları və raketlərin satın alınmasına yönəldiləcək. Bu tranşla birlikdə Ukrayna proqram üzrə təxminən 13 milyard avro müdafiə maliyyəsi alıb. Avropa Komissiyasının sədri Ursula fon der Leyen ödənişi Rusiyanın davam edən qəsdən terror strategiyasına cavab kimi çərçivələyib və Ukraynanın müdafiə sənayesinin gücləndirilməsinə töhfə verəcəyini bildirib. Proqram 2026–2027-ci illər üçün 90 milyard avroya qədər kredit nəzərdə tutur; onun 60 milyard avro hissəsi müdafiəyə, 30 milyard avro hissəsi büdcə dəstəyinə yönəldilməsi göstərici olaraq planlaşdırılıb. 2026-cı ilin sonuna qədər Ukraynanın 32,5 milyard avro maliyyə dəstəyinə çıxışı var — 28,1 milyard avro proqram daxilində (15,4 milyard avro müdafiə-sənaye potensialı, 12,7 milyard avro büdcə dəstəyi), əlavə 4,4 milyard avro isə Ukrayna Fasilitəsi üzrə büdcə dəstəyidir. Vəsait qanunun aliliyi, korrupsiyaya qarşı öhdəliklər və şəffaflıq şərtləri ilə bağlıdır, krediti isə gələcəkdə Rusiyadan alınacaq reparasiyalar hesabına qaytarılması nəzərdə tutulur. Koretski, həmçinin, Ukraynanın 2027-ci il tranşının bir hissəsinin irəli çəkilməsi ilə bağlı müraciətinin Avropa Komissiyası tərəfindən rədd edildiyini vurğulayıb; fondların açılması üçün tələb olunan islahatlarla bağlı tərəfdaşlara prioritet öhdəliklər üzrə səsvermə üçün Ali Radanın növbəti həftə toplanacağı gözlənilir.

Mənbələr nədə fərqlənir

Mənbələr tranşın dəqiq məbləğində fərqlənir: Ukrayna mətbuatı təxminən 1,2 milyard avro yazıb, Avropa Komissiyası isə 1,24 milyard avro göstərib. Əlavə olaraq, mənbələr proqramın ilkin tranşının tarixini iyun 2026 (3,2 milyard avro) və ya iyul 2026 (3,47 milyard avro) olaraq göstərməklə bir-birindən fərqlənir. Nəhayət, tranşın məqsədinin işıqlandırılmasında da fərq var: bəzi mənbələr onu ümumi "müdafiə ehtiyacları" kimi təqdim edir, digərləri isə konkret olaraq Ukrayna istehsalı olan dronları, dron əleyhinə vasitələri, dron sursatlarını və raketləri qeyd edir.

Kontekst

"Ukrayna Dəstək Krediti" Avropa Parlamentinin və Aİ Şurasının 2026-cı ilin fevralında qəbul etdiyi 2026/467 saylı Reqlamentlə yaradılmış, 2026–2027-ci illər üçün 90 milyard avroya qədər kredit proqramıdır. Proqram göstərici olaraq 60 milyard avro müdafiə və 30 milyard avro büdcə dəstəyi şəklində bölüşdürülüb; 2026-cı ildə Ukraynanın müdafiə-sənaye potensialına 28,3 milyard avro ayrılması planlaşdırılır. 2026-cı il ərzində Ukrayna daha əvvəl iyun ayında 3,2 milyard avro, iyul ayında 3,47 milyard avro və sentyabrın 18-də dron və raketlər üçün 3,3 milyard avro tranşlar almışdı. 2022-ci ildən bəri Aİ və üzv dövlətləri Ukraynaya ümumilikdə 228,7 milyard avro dəstək verib ki, bunun da 3,8 milyard avrosu dondurulmuş Rusiya aktivlərinin gəlirlərindən formalaşıb. Ukraynanın müdafiə büdcəsində 27 milyard avroluq hesabat boşluğu fonunda Ali Radanın maliyyələşmə ilə bağlı prioritet islahat öhdəliklərini səsə qoymaq üçün növbəti həftə toplanması gözlənilir.