VİTKOFF VƏ KUSHNER NORVECƏDƏ UKRAYNA İLƏ YENİ DANIŞIQLAR ÜÇÜN BU HƏFTƏ SƏFƏR EDƏCƏK
ABŞ Prezidenti Donald Trampın xüsusi nümayəndələri Stiv Vitkoff və Cared Kuşner Ukraynadakı müharibəni bitirmək məqsədilə bu həftə Norveçə səfər etməyi planlaşdırırlar. Reuters-ə istinadən üç mənbənin məlumatına görə, danışıqlarda Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenskinin iştirakı gözlənilir. Səfər ABŞ–Kiyev arasında Starshield rabitəsi və kəşfiyyat mübadiləsi ilə bağlı artan gərginlik şəraitində baş tutur.
Əsas məqamlar
- Trampın xüsusi nümayəndələri Stiv Vitkoff və Cared Kuşner Norveçə bu həftə yeni danışıqlar üçün səfər etməyi planlaşdırırlar.
- Reuters-in məlumatına görə, Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenskinin danışıqlarda iştirakı gözlənilir; Kuşner xəstəliyi səbəbindən distant şəkildə qoşulacaq.
- Oslo görüşlərinə Norveçin Baş naziri Conas Qar Störe, Böyük Britaniya, Fransa, Almaniya və Polşa nümayəndələri, həmçinin Aİ və NATO da qoşulacaq.
- Vitkoffun Oslo danışıqlarından sonra Rusiyaya gedərək Vladimir Putinlə görüş planlaşdırdığı bildirilir.
- Əvvəlki raund oktyabrın 9-da Mayamidə keçirilib, altı saat davam edib və Trampın Putinlə dizel yanacağı sazişi elanından sonra vaxtından əvvəl dayandırılıb.
- Vaşinqton və Kiyev arasında Starshield sürətinin məhdudlaşdırılması, kəşfiyyat mübadiləsinin azaldılması və Patriot raketlərinin tədarükünün gecikməsi fonunda danışıqlar baş tutur.
- Müdafiə naziri Pit Hegsetin NATO müttəfiqlərinin PURL proqramı çərçivəsində ödədiyi son silah paketinin təhvil verilməsini hələ təsdiqləmədiyi bildirilir.
Bu niyə vacibdir
Bu səfər Ukraynadakı müharibəni bitirməyə yönəlmiş ABŞ-ın növbəti danışıq raundudur. Ukrayna prezidentinin birbaşa iştirakı tərəflərin danışıqları substantiv hesab etdiyini göstərir. Görüşlər iki ölkədən kənara çıxaraq Norveç, Böyük Britaniya, Fransa, Almaniya, Polşa, Aİ və NATO-nu əhatə edir. Vitkoffun ardınca Rusiyaya gedərək Putinlə görüş planlaşdırması paralel diplomatik kanalların mövcudluğuna işarədir. Eyni zamanda, ABŞ-ın Starshield rabitəsinə və kəşfiyyat mübadiləsinə iddia edilən məhdudiyyətləri, həmçinin Patriot tədarüklərinin gecikməsi fonunda Kiyevlə Vaşinqton arasında gərginlik artıb.
Nə baş verdi
Reuters-in üç mənbəyə istinadən verdiyi məlumata görə, ABŞ Prezidenti Donald Trampın xüsusi nümayəndələri Stiv Vitkoff və Cared Kuşner bu həftə Norveçə səfər edərək Ukraynadakı müharibəni bitirmək üçün yeni danışıqlar raundu keçirəcəklər. İki mənbəyə görə, Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenskinin görüşlərdə iştirakı gözlənilir; Kuşnerin xəstəliyi səbəbindən distant qoşulacağı bildirilir. Oslogözlənilən görüşlərə Norveçin Baş naziri Conas Qar Störe, Böyük Britaniya, Fransa, Almaniya və Polşa nümayəndələri, həmçinin Aİ və NATO qoşulacaq. Reuters həmçinin Vitkoffun Oslo danışıqlarından sonra Rusiyaya gedərək prezident Vladimir Putinlə görüş planlaşdırdığını, görüşdə Ukrayna ilə bağlı məsələlərin və ABŞ vətəndaşı Stiven Habbardın azad edilməsinin müzakirə olunacağını yazıb. Ağ Ev məlumatı rəsmi şəkildə şərh etməyib. Danışıqlar oktyabrın 9-da Mayamidə keçirilmiş və Trampın Putinlə dizel yanacağı sazişi elanından sonra altı saat sonra dayandırılmış əvvəlki raundun davamıdır.
Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır
Ukrayna mənbələri səfəri Ukrayna prezidentinin bilavasitə iştirakı ilə geniş Avropa və NATO nümayəndəliyini əhatə edən substantiv danışıqlar kimi təqdim edir. Onlar eyni zamanda ABŞ-ın Starshield sürətinin məhdudlaşdırılması, kəşfiyyat mübadiləsinin azaldılması və başqa ölkələrin ödədiyi Patriot raketlərinin tədarükünun gecikməsi kimi addımlarının Kiyevə təzyiq kimi qiymətləndirildiyini vurğulayır. Bu xətt Trampı Ukraynanı Rusiyaya qarşı kapitulyasiyaya məcbur etməkdə və Zelenskiyə qarşı ictimai tənqiddə ittiham edir.
Beynəlxalq mənbələr bu barədə necə yazır
Ukrayna mənbələrindən fərqli olaraq, qeyri-ukrayna mənbələri (A4/APA) xəbəri əsasən Norveçdəki görüşün lojistika və iştirakçıları, yəni danışıqların növbəti raundu olması çərçivəsində təqdim edir. Bu çərçivədə ABŞ–Ukrayna arasında Starshield və kəşfiyyatla bağlı gərginliyə az yer ayrılır.
Kontekst
Əvvəlki danışıqlar raundu oktyabrın 9-da Mayamidə keçirilmiş, altı saat davam etmiş və Trampın Putinlə dizel yanacağı sazişi elanından sonra vaxtından əvvəl dayandırılmışdır. Zelenski oktyabrın 18-də Vitkoff və Kuşnerlə telefon söhbəti etdiyini və Florida danışıqlarının nəticələrini müzakirə etdiyini bildirib. Zelenski Tramp administrasiyasını Starshield əməliyyat sürətinin məhdudlaşdırılmasında, kəşfiyyat mübadiləsinin azaldılmasında və başqa ölkələrin ödədiyi Patriot raketlərinin tədarükünün gecikməsində ittiham edib; amerikalı rəsmilər bu iddiaları rədd edir. Oktyabrın 11-də Tramp Ukrayna və Rusiya arasında enerji atəşkəsi elan edib, lakin Financial Times-a görə Ukrayna elandan xəbərsiz olub; Axios yazıb ki, atəşkəs yalnız hər iki ölkənin neft emalı zavodlarına zərbələri əhatə edir. Starshield üzrə SpaceX müqaviləsini ABŞ Müdafiə Nazirliyi saxlayır və Musk bildirib ki, hər hansı sürət və ya istifadə məhdudiyyətləri ABŞ hərbi qüvvələri və ya ABŞ prezidenti tərəfindən müəyyən edilir.