Vikof Putinla görüşdü, Oslo danışıqlarının nəticələrini təqdim etdi
Oktyabrın 20-də Osloda Ukrayna, ABŞ, Norveç və Finlandiya rəsmilərinin, eləcə də avropa iştirakçılarının iştirakı ilə keçirilmiş danışıqlardan sonra ABŞ prezidentinin xüsusi nümayəndəsi Stiv Vikof oktyabrın 21-də Sankt-Peterburqda Rusiya prezidenti Vladimir Putinlə görüşüb. Vikof Oslo danışıqlarının "məhsuldar" olduğunu və atəşkəs üçün əsasın olduğunu bildirib, üçtərəfli danışıqların bərpasını teklif edib və müharibənin bitirilməsinə dair sənədləri təqdim edib. Putin görüşün əvvəlində amerikalı Stiven Habbardın azad edildiyini elan edib.
Əsas məqamlar
- Oktyabrın 20-də Osloda Ukrayna prezidenti Volodimir Zelenski, ABŞ-ın xüsusi nümayəndəsi Stiv Vikof, Norveçin baş naziri Conas Qar Store və Finlandiya prezidenti Aleksandr Stubb iştirakı ilə danışıqlar keçirilib; Cared Kuşner onlayn qoşulub
- Oktyabrın 21-də Stiv Vikof Pulkovo aeroportunda Putinin xüsusi nümayəndəsi Kirill Dmitriyev tərəfindən qarşılanıb və birlikdə Konstantinovsk sarayına gedib
- Vikof Putinlə görüşdə Oslo danışıqlarını məhsuldar adlandırıb və atəşkəs üçün əsasın olduğunu bildirib
- Vikof ABŞ-ın müharibənin bitirilməsinə dair yanaşmalarını əks etdirən sənədləri Putina təqdim edib və Rusiya-ABŞ-Ukrayna formatında üçtərəfli danışıqların bərpasını teklif edib
- Cared Kuşner qrip xəstəliyi ilə əlaqədar olaraq Peterburqa səfər etməyib və məsləhətləşmələrə distant şəkildə qoşulub
- Putin görüşün əvvəlində ABŞ vətəndaşı Stiven Habbardın azad olunduğunu elan edib — Habbard 74 yaşında Miçiqan ştatından olan təqaüddə olan müəllimdir və ABŞ Dövlət Departamenti onu qanunsuz saxlanılan kimi tanıyıb
- Vikof-Putin görüşü təxminən üç saat davam edib; Zelenski Osloda Fox News-a müsahibəsində cəbhənin mövcud xətt boyu dondurulmasını və Ukraynanın ərazisinin ən azı 75%-nin nəzarətdə saxlanılmasını qəbul edə biləcəyini bildirib
Bu niyə vacibdir
Bu görüşlər ABŞ-ın dəstəklədiyi diplomatik səylərin Ukrayna və Rusiyanı birbaşa danışıqlar masasında əyləşdirə bilib-bilməyəcəyini sınaqdan keçirir. Vikof atəşkəs üçün əsasın olduğunu bildirsə də, təqdim olunan faktlar Rusiyanın atəşkəsə razılıq verdiyini göstərmir. Zelenskinin cəbhəni mövcud xətt boyu dondurmağa hazır olması təhlükəsizlik zəmanətlərini və ərazi məsələsini hər hansı sazişin mərkəzinə qoyur. Rusiyanın üçtərəfli danışıqları nəzərdən keçirməyə və ya bərpa etməyə hazır olduğunu bildirməsi yeni danışıq kanalı aça bilər, format və şərtlər üzrə fikir ayrılıqları isə qalmaqdadır.
Nə baş verdi
Oktyabrın 20-də Osloda Ukrayna prezidenti Volodimir Zelenskinin, ABŞ-ın xüsusi nümayəndəsi Stiv Vikofun, Norveçin baş naziri Conas Qar Storenin və Finlandiya prezidenti Aleksandr Stubbun iştirakı ilə danışıqlar keçirilib; Cared Kuşner onlayn qoşulub. Danışıqlarda əsas mövzular Ukraynanın təhlükəsizliyi, ərazi məsələləri, sanksiyalar, enerji, iqtisadiyyat və müharibədən sonrakı bərpa olub. ABŞ rəsmisi iştirakçıların "əhəmiyyətli irəliləyiş" əldə etdiyini və növbəti addımlar üzrə işçi səviyyədə razılaşdırmanın olduğunu bildirib. Oktyabrın 21-də Stiv Vikof Sankt-Peterburqda Pulkovo aeroportuna çatıb, onu Putinin xüsusi nümayəndəsi Kirill Dmitriyev qarşılayıb, birlikdə Konstantinovsk sarayına gediblər. Təxminən üç saat davam edən görüşdə Vikof Oslo danışıqlarının məhsuldar olduğunu və atəşkəs üçün əsasın olduğunu bildirib, ABŞ-ın müharibənin bitirilməsinə dair yanaşmalarını əks etdirən sənədləri təqdim edib və Rusiya-ABŞ-Ukrayna üçtərəfli danışıqlarının bərpasını teklif edib. Putin Trampa Ukraynadakı münaqişənin nizamlanmasına diqqət göstərdiyinə görə təşəkkür edib, ABŞ ilə iqtisadi əməkdaşlığın bərpasında maraqlı olduğunu bildirib və görüşün əvvəlində ABŞ vətəndaşı Stiven Habbardın azad olunduğunu elan edib. Kuşner qrip xəstəliyi səbəbindən Peterburqa səfər etməyib və məsləhətləşmələrə distant qoşulub. Zelenski Osloda Fox News-a müsahibəsində cəbhənin mövcud xətt üzrə dondurulmasını və Ukrayna ərazisinin ən azı 75%-nin nəzarətdə saxlanılmasını qəbul edə biləcəyini söyləyib.
Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır
Ukrayna mediası Zelenskinin cəbhənin dondurulmasına hazırlığına, təhlükəsizlik zəmanətlərinə və istənilən danışıqda Ukraynanın iştirakına diqqət yetirib. Hesabatlarda Osloda Rusiya neft emalı zavodlarına zərbələrin dayandırılması tələbi də qeyd olunub, ekspertlər danışıqlarda əsaslı irəliləyiş gözləmirlər. Ukrayna rəsmiləri əsas diplomatik sualı belə formullaşdırıblar: ABŞ Rusiyanın müharibənin davam etdirilməsi deyil, sülhə dair təklifini gatirəcəkmi.
Beynəlxalq mənbələr bu barədə necə yazır
Beynəlxalq xəbər agentlikləri Oslonu Peterburqla birləşdirən diplomatik ardıcıllığa, Putina təqdim olunan təkliflərə və Rusiya-ABŞ-Ukrayna danışıqlarının bərpası perspektivinə diqqət yetirib. Hesabatlarda Avropanın təhlükəsizlik, ərazi, sanksiyalar və bərpa ilə bağlı sənədlərin hazırlanmasındakı iştirakı vurğulanıb. ABŞ rəsmiləri Oslo görüşünü məhsuldar və müsbət adlandırıb, Finlandiya və Norveç iştirakçıları prosesin düzgün istiqamətə qayıtdığını və Rusiyanın cavabını gözlədiklərini bildiriblər. Rusiya tərəfində isə Putinin görüşü, ABŞ ilə iqtisadi əməkdaşlıq, Stiven Habbardın azad edilməsi və Rusiyanın təklifləri dinləməyə hazırlığı ön plana çıxıb.
Mənbələr nədə fərqlənir
Vaşinqton Starlink çıxışının məhdudlaşdırılmasını rədd edir, lakin hesabatlar və Ukrayna iddiaları hərbi xidmətin sürətinin məhdudlaşdırıldığını və bunun Ukrayna əməliyyatlarına təsir etdiyini göstərir. Osloda əldə olunan razılaşmaların dəqiq həcmi fərqli təsvir olunur — bəzi hesabatlar müzakirə olunan mövzuları qeyd edir, digərləri konkret təhlükəsizlik və iqtisadi aspektlərin razılaşdırıldığını bildirir. Təklif olunan Tramp-Putin-Si Cinpin görüşü Tramp tərəfindən nüvə silahları və nüvəsizləşdirmə mövzusuna həsr olunmuş kimi təqdim olunsa da, digər hesabatlar onun əsas məqsədinin Rusiya üçün əlverişli şərtlərlə Ukraynaya qarşı müharibənin bitirilməsinin müzakirəsi olduğunu yazır.
Kontekst
Oslo görüşü Ukrayna, ABŞ, Norveç, Finlandiya və daha geniş Avropa iştirakçılarını ərazi, təhlükəsizlik, sanksiyalar, enerji, iqtisadiyyat və müharibədən sonrakı bərpa məsələlərini müzakirə etmək üçün bir araya gətirib. Danışıqlar ABŞ, Ukrayna və Avropa təhlükəsizlik müşavirləri arasındakı əvvəlki təmasların davamı kimi səciyyələnib. İştirakçıların Ukrayna və Rusiyanın birbaşa üçtərəfli və ya daha geniş çoxtərəfli danışıqlara qoşulması üçün şərtləri axtardığı bildirilir. ABŞ-Ukrayna rəhbərliyi arasındakı gərginliklər fonunda və ABŞ-ın Rusiya dizel ixracı və sanksiyalarla bağlı tədbirləri elan etdikdən sonra bu danışıqlar baş tutub.