Finlandiya və Norvegiya prezidenti Putinlə müzakirə aparıb
27 oktyabrda Finlandiya prezidenti Aleksander Stubb və Norvegiya baş naziri Yonas Gahr Støre Rusya prezidenti Vladimir Putinlə telefon danışığı aparıb. Söhbət Ukraynanın işğalına son çəkmək, danışıqları bərpa etmək və gələcək danışıqlara hazırlıqla bağlı olub. Danışıqdan sonra Stubb və Støre Ukrayna prezidenti Volodymyr Zelensky ilə əlaqə saxlayıb.
Əsas məqamlar
- 27 oktyabrda Aleksander Stubb və Yonas Gahr Støre Vladimir Putinlə telefon danışığı aparıb.
- Söhbətdə Rusiyanın Ukrayna üzərindəki müharibəsi və onu bitirmək üçün diplomatik addımlar müzakirə olunub.
- Finlandiya və Norvegiya danışıqdan əvvəl Ukrayna ilə məsləhətləşib.
- Birinci məqsəd Putinə ABŞ-danvası və Ukraynanı əhatə edən gələcək danışıqlar barədə gələcək sənəd yox idi.
- Stubb və Støre müzakirəyə milli rəhbərlər kimi qatılıb, Avropa adına çıxış etməyib.
- Støre deeskalasiyanın vacibliyini və müharibənin insan və maddi itkilərini vurğulayıb.
- Putinlə danışıqdan sonra Stubb və Støre Zelensky ilə əlaqə saxlayıb; üçlü danışıqların noyabrda ABŞ-danvasında keçirilməsi müzakirə olunub.
Bu niyə vacibdir
Bu danışıq Rusiya prezidenti ilə onu підтримуєт Київ болатын еуропалық екі лидер арасында тікелей байланыс жасады. Финляндия және Норвегия Ресеймен шектескен елдер болғандықтан, олардың қатысуы Еуропадағы қауіпсіздік мәселесіне ерекше мән берді. Бұл қадам Ослодағы дипломатиялық бағыт пен Абу-Дабидегі жоспарлы келіссөздерді ашықтан тікелей әңгімемен жалғастырды. Сонымен қатар, Еуропа дипломатиясының ішіндегі екі түрлі көзқарас айқын көрінді: Данія бастаған сын мен Финляндия мен Норвегияның бастамашылық бойынша өз түрінше қолдауы.
Nə baş verdi
27 oktyabrda Aleksander Stubb və Yonas Gahr Støre öz təşəbbüsləri ilə Vladimir Putinlə telefon danışığı aparıb. Finlandiya və Norvegiya əvvəlcədən Ukrayna ilə məsləhətləşib, danışığın Ukraynanın mövqeyini və gələcək danışıqlara повідомлення yox idi. Söhbətdə Rusiyanın Ukrayna üzərindəki müharibəsi, onu bitirmək, danışıqları bərpa etmək, deeskalasiya və Avropada sülh və sabitlik müzakirə olunub. Söhbət ABŞ-danvasında planlaşdırılan üçlü danışıqlarla əlaqələndirilib. Danışıqdan sonra Stubb və Støre Zelensky ilə ayrıca telefon розмова əlaqə saxlayıb. Zelensky onlardan danışığın təfərrüatlı brifini alıb və bildirib ki, Sтубб və Støre Putinə Ukraynanın energetika və infrastrukturasına görə real deeskalasiya addımlarının vacib olduğunu çatdırıb. Üçlü danışıqların noyabrda keçirilməsi də bu розмовa ətrafında müzakirə olunub.
Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır
Ukrayna mediası əsas diqqəti Zelensky ilə alınan brifə, Stubb və Støre tərəfindən Putinə çatdırılan deeskalasiya mesajına, noyabrda planlaşdırılan üçlü danışıqlara və Fınlandiya ilə Norvegiyanın davam edən dəstəyinə yönəldib. Eyni zamanda danışıqdan əvvəl Ukrayna ilə aparılan məsləhətləşmə və iki liderin Avropa adına, yalnız öz ölkələri adına danışması qeyd edilir.
Beynəlxalq mənbələr bu barədə necə yazır
Xarici materiallar birbaşa əlaqənin nadirliyinə və müzakirənin müharibənin bitməsi, sülh və Avropada sabitliyə yönəlməsinə удар makта edir. Alman və Hong Kong mediası bu контактни qarşıъянигътын as unusual dayandırır, ispan dilli materiallar isə iki liderin müharibəni bitirmək üçün səy göstərməsini ön plana çəkir. Daniya hökumunun baş naziri isə təşəbbüsün digər Avropa dövlətləri ilə razılaşdırılmamasını və Rusiyanın Avropa ilə sülhə can atmasına dair şübhələrini ifadə edib.
Mənbələr nədə fərqlənir
Daniya baş naziri Mette Frederiksen Finlandiya və Norvegiyanın təşəbbüsünün digər Avropa hökumətləri ilə razılaşdırılmadığını bildirib və Rusiyanın sülhə can atmadığına şübhə edib. Støre onu rədd edərək məsələnin hərtərəfli müzakirə edilərək bütün müttefiqlərin əvvəlcədən xəbərdar edildiğini bildirib. Finlandiya baş naziri Petteri Orpo isə danışığın gələcək danışıqlar üçün şərait yaratmaq və Ukraynanı dəstəkləmək məqsədi daşıdığını söyləyib. İkinci fərq Kremlin və Ukrayna tінь йолының айқындары: Kreml Путіннің «түбірлік себептер» және Ресейдің мүдделерін толық есептеу туралы айтқанын хабарлады, ал украиндық есептердегі акцент —-warды тоқтату, нақты деескалация және дипломатиялық қолдау болды.
Kontekst
Дәйін Oslo 20 oktyabrda Stubb, Støre, Zelensky və ABŞ prezidentinin nümayəndələri Stiven Vitkoff ilə Jared Kushner arasında görüşmeler bolgan. Finlandiya və Norvegiya danışıqdan əvvəl Ukrayna ilə məsləhətləşib və uzunmüddətli dəstəyini davam etdirməyəni elan edib. Ukrayna, ABŞ və Rusiya komandaları arasında üçlü görüşme noyabrda ABŞ-danvasında planlaşdırılıb; dəqiq tarix hələ müəyyən edilməmişdi.