Danimarka kəşfiyyatı: Rusiyanın NATO-ya qarşı hibrid hücumlar riski artır
Danimarkanın Müdafiə Kəşfiyyat Xidməti 24 sentyabr tarixli yeni təhdid qiymətləndirməsini dərc edib. Hesabatda Rusiyanın yaxın aylarda Qərb ölkələrinə və NATO-ya qarşı hibrid əməliyyatları gücləndirəcəyi, Rusiya ilə sərhəd olan şərq cinahındakı NATO ölkələrindən birinə məhdud hərbi hücum riskinin "kiçik, amma artan" olduğu bildirilir. Danimarkanın Vətəndaş Təhlükəsizliyi Agentliyi kibertəhdid səviyyəsini orta dərəcədən yüksəyə qaldırıb.
Əsas məqamlar
- 24 sentyabr 2026-cı ildə Danimarkanın Müdafiə Kəşfiyyat Xidməti yeni təhdid qiymətləndirməsini dərc edib
- Kəşfiyyat rəisi Tomas Arenkil Rusiya ilə sərhəd olan şərq cinahındakı NATO ölkəsinə məhdud hərbi hücum riskini "kiçik, amma artan" kimi qiymətləndirib
- Mümkün ssenarilərə uzaqmənzilli zərbələr, ukraynalı istehsalı dronlarla "yalan bayraq" əməliyyatları və kiçik kontingentin insignia olmadan yerləşdirilməsi daxildir
- Hazırda birbaşa invaziya hazırlığı əlamətləri müşahidə olunmur, lakin bu istisna edilmir
- Danimarkanın Vətəndaş Təhlükəsizliyi Agentliyi "dağıdıcı kiberhücumlar" üzrə təhdid səviyyəsini orta dərəcədən yüksəyə qaldırıb və Danimarkaya qarşı xüsusi sabotaj planları haqqında məlumat olduğunu açıqlayıb
- Estoniya Müdafiə Nazirliyi Danimarkanın qiymətləndirməsinin öz mövqeyi ilə üst-üstə düşdüyünü bildirib
- Danimarkanın müdafiə naziri ölkənin Ukraynanı dəstəkləməkdə davam edəcəyini təsdiqləyib
Bu niyə vacibdir
Bu, NATO üzvü olan bir ölkənin Rusiyanın Alyansa qarşı yaxın aylarda güclənəcək hərəkətləri ilə bağlı formal kəşfiyyat qiymətləndirməsidir və medianın fərziyyələrindən fərqlidir. Qiymətləndirmə konkret hibrid taktikaları — sabotaj, kiberhücumlar, müdafiə sənayesi və yardım zəncirinə zərbələr, Ukraynaya gedən və oradan qayıdan nəqliyyat vasitələrinə qarşı mümkün hücumlar, ukraynalı dronlarla "yalan bayraq" əməliyyatları — sadalayır. Danimarkanın Vətəndaş Təhlükəsizliyi Agentliyinin kibertəhdid səviyyəsini yüksəltməsi və Danimarkaya qarşı sabotaj planları haqqında xüsusi məlumatların olduğunu açıqlaması qiymətləndirmənin konkretliyini göstərir. Eyni zamanda Danimarka Ukraynanı dəstəkləməyə davam edəcəyini bəyan edib, Estoniya isə Danimarkanın qiymətləndirməsinin özününkünə uyğun gəldiyini bildirib ki, bu da NATO-nun şərq cinahı müttəfiqləri arasında mövqelərin üst-üstə düşdüyünü göstərir.
Nə baş verdi
Danimarkanın Müdafiə Kəşfiyyat Xidməti 24 sentyabr 2026-cı ildə yeni təhdid qiymətləndirməsini dərc edib. Kəşfiyyat rəisi Tomas Arenkel bildirib ki, Rusiya yaxın aylarda Qərb ölkələrinə və NATO-ya qarşı hibrid əməliyyatları gücləndirəcək, daha tez-tez və daha ciddi nəticələri olan hücumlar həyata keçirəcək. Hesabatda Rusiya ilə sərhəd olan şərq cinahındakı NATO ölkələrindən birinə qarşı məhdud hərbi hücum riski "kiçik, amma artan" kimi qiymətləndirilir; bu risk hazırda "aşağı" olaraq qiymətləndirilir və birbaşa invaziya hazırlığı əlamətləri müşahidə olunmur, lakin istisna edilmir. Mümkün ssenarilərə Ukraynanı dəstəkləyən infrastruktura qarşı uzaqmənzilli zərbələr, ukraynalı istehsalı dronlarla "yalan bayraq" əməliyyatları və qonşu NATO ölkələrində insignia olmadan kiçik sayda Rusiya hərbi kontingentinin yerləşdirilməsi daxildir. Arenkel Rusiyanın hibrid hücumlarını müdafiə sənayesinə, Ukraynanı dəstəkləyən şirkətlərə və Kiyevə yardım çatdırılmasının pozulmasına yönəltdiyini, habelə Ukraynaya gedən və oradan qayıdan nəqliyyat vasitələrinə qarşı mümkün hücum və ya sabotaj xəbərdarlığı edib. Danimarkanın Vətəndaş Təhlükəsizliyi Agentliyi "dağıdıcı kiberhücumlar" üzrə təhdid səviyyəsini orta dərəcədən yüksəyə qaldırıb, Rusiyanın Danimarkaya qarşı dağıdıcı kiberhücumlar həyata keçirəcəyini ehtimal etdiyini və Danimarkaya qarşı xüsusi sabotaj planları haqqında məlumatı olduğunu açıqlayıb. Müdafiə naziri təhlükəsizlik vəziyyətinin Soyuq Müharibənin bitməsindən bəri ən ciddi olduğunu vurğulayıb, lakin Danimarkanın Ukraynanı dəstəkləməkdə davam edəcəyini təsdiqləyib. Estoniya Müdafiə Nazirliyi Danimarkanın qiymətləndirməsinin öz mövqeyi ilə üst-üstə düşdüyünü, silahlı qüvvələrin döyüş hazırlığının artırılmasına ehtiyac olmadığını, lakin vəziyyətin izlənildiyini və lazım gələrsə qətiyyətli addımlar atılacağını bildirib.
Mənbələr nədə fərqlənir
Danimarkanın müdafiə nazirinin adı faktlarda fərqli göstərilir: bəzi mənbələrdə Yeppe Bruus, digərlərində Troels Lund Poulsen, birində isə "Troels Lund Poulsen (Yeppe Bruus)" yazılıb. Tutduqları vəzifə (müdafiə naziri) və verdikləri açıqlamalar əks halda eynidir.
Kontekst
23 sentyabrda Rusiya hərbi helikopteri Polşanın Braniewo şəhəri yaxınlığında, Kalininqrad vilayəti istiqamətindən Polşa hava məkanını pozub və geri qayıdıb. 2025-ci ilin sentyabrının əvvəlində Rusiya hərbi gəmisi Baltik dənizində Danimarka hərbi helikopterinə siqnal raketləri atıb; Danimarka bu insidentlə bağlı Rusiya səfirini XİN-ə çağırıb. 18 sentyabrda Polşanın Baş naziri Donald Tusk yaxın aylar üçün ən ehtimallı ssenarinin Ukraynanı dəstəkləyən ölkələrə qarşı dron və raketlərlə Rusiya hibrid hücumları olduğunu, zərbələrin rəsmən qəza kimi göstərilə biləcəyini bildirib. "The Wall Street Journal" 6 avqustda yazıb ki, ABŞ kəşfiyyatı Putinin 2025-ci ilin payızı ilə 2029-cu il arasında kiberhücumlar, sabotaj və ya məhdud invaziya ilə NATO-nun kollektiv müdafiəyə hazırlığını sınaya biləcəyini istisna etmir. CNN 17 sentyabrda Rusiyanın hibrid kampaniyasının Ukraynanı dəstəkləməyin xərclərini Avropa ictimaiyyəti üçün ağırlaşdırmağı və NATO-nun 5-ci maddəni işə salmağa hazırlığını sınamağı hədəflədiyini, lakin birbaşa münaqişədən qaçındığını yazıb. Almaniya Moskvani avqustda Leypsiq aeroportunda uğursuz dron hücumunda ittiham edib. 28 iyunda Polşanın Xarici Kəşfiyyat Agentliyinin rəhbəri Rusiyanın Baltikyanı ölkələrə "yaşıl adamçıqlar" göndərməyə hazır olduğunu açıqlayıb; Litva Müdafiə Nazirliyi isə növbəti gün Baltikyanı ölkələrə tam miqyaslı Rusiya hücumu hazırlığının obyektiv əlamətlərinin olmadığını bildirib.