Rutte: Rusiyanın qarışıq hücumları təhdidin xarakterindəki təkamülü nümayiş etdirir
NATO Baş katibi Mark Rütte sentyabrın 29-da bildirib ki, Alyansın şərq cinahında dronların və digər qarışıq insidentlərin artması Rusiya təhdidinin xarakterinin təkamülünü göstərir. O, NATO-nun bütün lazımi cavab variantlarına malik olduğunu, lakin bəzi cavabların ictimaiyyətə açıqlanmayacağını və həmişə simmetrik olmayacağını deyib. Rütte «boz zona» fəaliyyətinə ən yaxşı cavabın Ukraynaya dəstəyin artırılması olduğunu vurğulayıb.
Əsas məqamlar
- NATO Baş katibi Mark Rütte sentyabrın 29-da dronların Alyans ərazisinə müdaxiləsinin təhdidin xarakterindəki «təkamülü» göstərdiyini bildirib.
- Rütte NATO-nun cavab variantlarının hamısının ictimai və ya simmetrik olmayacağını, «gözə-göz» prinsipinə əməl etməyəcəyini söyləyib.
- O, Litva və Rumıniya yaxınlığında dron insidentlərini, həmçinin Estoniyanın Milrem Robotics-ə edilən qəsdən yanğınla bağlı ittihamlarını misal gətirib.
- Rütte «boz zona» fəaliyyətinə ən yaxşı cavabın Ukraynaya dəstəyin artırılması, azaldılması deyil, olduğunu deyib.
- O, Rusiyanın Baltikyanı ölkələrə nüvə təhdidlərini etibarsız adlandırıb və Putinin «NATO-ya qarşı heç vaxt qalib gələ bilməyəcəyini» söyləyib.
- Rütte Rusiyanın Ukraynaya NATO dəstəyini zəiflətmək cəhdlərinin uğursuz olduğunu vurğulayıb.
Bu niyə vacibdir
NATO-nun ən yüksək vəzifəli şəxsi şərq cinahında dron və qarışıq insidentləri təhdidin keyfiyyətcə yeni, təkamül edən forması kimi qiymətləndirib. Alyansın cavabının birbaşa Ukraynaya dəstəklə əlaqələndirilməsi Kiyevə yardımın Rusiyanın «boz zona» fəaliyyətinə qarşı strateji cavab olduğunu göstərir. Litvada dronun vurulması, Rumıniya yaxınlığında hava hədəfi, Brăila rayonunda qalıqlar, Polşa sərhədinə yaxın dron və Estoniyada Milrem Robotics-ə qarşı yanğın — bu insidentlər təhdidin transsərhəd xarakterini konkret şəkildə üzə çıxarır.
Nə baş verdi
Sentyabrın 29-da NATO Baş katibi Mark Rütte Litva Baş naziri Mindaugas Sinkevičius ilə birgə mətbuat konfransında çıxış edib. O, son dron müdaxilələrinin və digər qarışıq insidentlərin təhdidin xarakterindəki «təkamülü» nümayış etdirdiyini bildirib. Rütte qeyd edib ki, NATO inteqrasiya olunmuş hava və raket müdafiəsini gücləndirir və dron mövqeyini uyğunlaşdırır. O, NATO-nun «bütün lazımi cavab variantlarına» malik olduğunu, lakin bəzilərinin ictimaiyyətə açıqlanmayacağını və həmişə simmetrik olmayacağını söyləyib. Simmetrik cavab kimi o, 2025-ci ilin sonunda Finlandiya-Estoniya arasında sualtı kabelin kəsilməsindən sonra başladılan Baltik Sentry əməliyyatını misal gətirib; asimmetrik cavab kimi isə İsveç, Böyük Britaniya, Belçika və Fransanın Rusiyanın «kölgə donanmasına» qarşı addımlarını qeyd edib. Rütte Estoniyanın Milrem Robotics yanğını ilə bağlı Rusiyanı ictimai şəkildə ittiham etməsini alqışlayıb və Rusiyanın Baltikyanı ölkələrə nüvə təhdidlərini etibarsız adlandırıb.
Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır
Ukrayna mətbuatı Rüttenin şərq cinahındakı konkret insidentlərə — Litvada vurulan dron, Rumıniya yaxınlığında hava hədəfi, Brăila rayonundakı qalıqlar və Polşanın Dorohusk keçid məntəqəsi yaxınlığındakı dron — diqqəti cəmləşdirib. Ukrayna mənbələri Rüttenin «boz zona» hərəkətlərinə cavabın Ukraynaya dəstəyin artırılması, azaldılması olmadığı barədəki tezisini xüsusi vurğulayıb. Estoniyanın Milrem Robotics yanğını ilə bağlı ittihamları və Polşanın sərhəd bölgəsində dron zərbələri haqqında məlumatlar Rusiyanın Alyansa qarşı əlaqələndirilmiş kampaniyasının sübutu kimi təqdim olunub.
Beynəlxalq mənbələr bu barədə necə yazır
Beynəlxalq xəbər agentlikləri Rusiyanın hücumlarının Ukraynaya NATO dəstəyini zəiflətmək cəhdlərinin uğursuzluğunu önə çıxarıb, Alyansın dayanıqlığını vurğulayıb. Beynəlxalq materiallar Rüttenin «təhdidin təkamülü», qarışıq hücumlara qarşı simmetrik və asimmetrik cavab variantlarının qarışığı barədə xəbərdarlıqlarına diqqət yetirib. İctimai ittihamlar məsələsi də beynəlxalq medianın diqqət mərkəzində olub — xüsusilə Fransa, İtaliya, Polşa və İspaniyada 2027-ci il seçkiləri ərəfəsində Rusiya taktikalarının ifşa edilməsinin əhəmiyyəti qeyd olunub.
Mənbələr nədə fərqlənir
Kreml sözçüsü Dmitri Peskov Estoniyanın Milrem Robotics yanğınında Rusiya xüsusi xidmətlərinin iştirakı ilə bağlı ittihamlarını rəbləni olaraq rədd edib, Estoniya XİN rəhbəri Margus Tsahkna və Rütte isə Estoniyanın mövqeyini dəstəkləyib. Mənbələr Rüttenin çıxışının yerini fərqli göstərir: bəzi hesabatlar mətbuat konfransının NATO-nun Brüsseldəki mənzil-qərargahında keçirildiyini, digərləri isə sentyabrın 29-da Litvada (Vilnyus) olduğunu yazır. Rüttenin təhdidin miqyası ilə bağlı mövqeyi də fərqlənir: o, dron müdaxilələrinin təhdidin təkamülünü göstərdiyini bildirib, eyni zamanda NATO-nun Rusiya tərəfindən «dərhal təhdid»lə üzləşmədiyini və Rusiyanın Baltikyanı ölkələrə nüvə təhdidlərini ciddi qəbul etmədiyini söyləyib.
Kontekst
Sentyabrın 28-29-də gecə Rumıniya hava məkanı yaxınlığında hava hədəfi aşkarlanıb və qırıcılar qaldırılıb; sonradan Brăila rayonunda qalıqlar tapılıb. Rüttenin sentyabrın 29-cu il çıxışından təxminən iki həftə əvvəl NATO qırıcıları — İtaliya Hərbi Hava Qüvvələrinə aid olduğu ehtimal edilir — Litva hava məkanında dronu vurub. Estoniya avqustun 14-15-də Tallində müdafiə şirkəti Milrem Robotics-ə edilən yanğınla bağlı Rusiya xüsusi xidmətlərini ittiham edib və Rusiyanın səlahiyyətli nümayəndəsini XİN-ə dəvət edib; Peskov bu ittihamları «əsassız» adlandırıb. Polşa Dorohusk keçid məntəqəsindən təxminən 2 km aralıda Ukrayna ərazisinə dronun düşdüyünü, Polşa hava məkanının pozulmadığını bildirib. 2025-ci ilin sonunda Finlandiya-Estoniya arasında sualtı kabelin kəsilməsindən sonra NATO kritik sualtı infrastrukturun qorunması üçün Baltik Sentry əməliyyatına başlayıb. İsveç, Böyük Britaniya, Belçika və Fransa Rusiyanın neft tankerlərindən ibarət «kölgə donanmasına» qarşı tədbirlər görüb.