Danimarka kəşfiyyatı: Rusiya Ukraynaya mal göndərən danimarkalı şirkətlərə təxribat əməliyyatları başladıb
Danimarka Milli Təhlükəsizlik və Kəşfiyyat Xidmətinin (PET) baş analitik Cozefin Kristensen Kopenhagendaxili təhlükəsizlik konfransında bildirib ki, Rusiya Ukraynaya mallar göndərən danimarkalı şirkətlərə qarşı təxribat əməliyyatlarına başlayıb. Onun sözlərinə görə, yazda çoxlu planlaşdırma müşahidə olunsa da, real əməliyyatlar az olub, lakin yayın əvvəlində icra olunan əməliyyatların sayı kəskin artıb. Rusiya səfirliyi isə ittihamları əsassız adlandırıb.
Əsas məqamlar
- 7 oktyabrda PET analitiki Cozefin Kristensen Kopenhagendaxili təhlükəsizlik konfransında Rusiyanın Ukraynaya mal göndərən danimarkalı şirkətlərə qarşı təxribat əməliyyatları başlatdığını açıqlayıb.
- Yazda çoxlu planlaşdırma, lakin az real əməliyyat müşahidə olunub; yayın əvvəlindən icra olunan əməliyyatların sayı xeyli artıb.
- PET-yə görə Rusiya əvvəlki genişmiqyaslı hücumların Qərb və NATO-nu Ukraynanı dəstəkləməkdən çəkindirmədiyi qənaətinə gəlib.
- Hədəflər ön xəttə birbaşa təsir edən obyektlər, xüsusilə silah istehsalıdır; Rusiya siyasi nəzarəti saxlayır, icraçıların əməliyyat cəsarəti isə artır.
- PET-yə görə Rusiya Telegram və digər sosial şəbəkələr vasitəsilə hazırlıqsız vasitəçiləri — o cümlədən evsizləri və narkotik asılılarını — cəlb edir; iş kəşfiyyat və ya fotoqrafiya kimi sadə tapşırıqlarla başlayır, sonra təxribata çevrilir.
- Rusiyanın Kopenhagendəki səfirliyi ittihamları əsassız adlandırıb.
- Oktyabrın əvvəlində Ukraynanın Müdafiə Nazirliyinin Baş Kəşfiyyat İdarəsi Aİ və NATO üzvlərini Rusiyanın ərazilərində hazırladığı təxribatlarla bağlı xəbərdar edib.
Bu niyə vacibdir
NATO üzvü olan bir dövlətin kəşfiyyat xidməti Rusiyanı NATO ərazisində, Ukraynanın müdafiə təchizat zəncirinə bağlı şirkətlərə qarşı təxribat kampaniyası aparmaqda açıq ittiham edib. PET-nin qiymətləndirməsinə görə, planlaşdırmadan icra olunan əməliyyatlara və ön xəttə birbaşa təsir edən hədəflərə keçid Rusiyanın hibrid müharibəsinin əhəmiyyətli dərəcədə güclənməsini göstərir. Danimarkalı analitiklər Rusiyanın Telegram və sosial şəbəkələr vasitəsilə hazırlıqsız vasitəçiləri — o cümlədən evsizləri və narkotik asılılarını — cəlb etdiyini, bununla da təxribat üçün əməliyyat həddini aşağı saldığını bildirir. Bu açıqlama Danimarka, Almaniya, Estoniya və Polşada son aylarda Rusiyaya aid olduğu güman edilən təxribat və hibrid insidentlər silsiləsinin bir hissəsidir.
Nə baş verdi
7 oktyabr 2026-cı ildə Danimarka Milli Təhlükəsizlik və Kəşfiyyat Xidmətinin (PET) baş analitiki Cozefin Kristensen Kopenhagendaxili təhlükəsizlik konfransında çıxışı zamanı bildirib ki, Rusiya Ukraynaya mallar göndərən danimarkalı şirkətlərə qarşı təxribat əməliyyatlarına başlayıb. Kristensen bunu Moskvanın hibrid müharibə kampaniyasının əhəmiyyətli dərəcədə güclənməsi kimi xarakterizə edib. Onun sözləriğinə görə, yaz aylarında Rusiyadan çoxlu planlaşdırma müşahidə olunsa da, real əməliyyatlar az olub; lakin yayın əvvəlindən etibarən icra olunan əməliyyatların sayı xeyli artıb. PET-nin qiymətləndirməsinə görə, Rusiya əvvəlki genişmiqyaslı hücumların Qərb ölkələrini və NATO-nu Ukraynanı dəstəkləməkdən çəkindirmədiyi qənaətinə gəlib və indi ön xəttə təsir edən hədəflərə, xüsusilə silah istehsalına zərbələr endirməyə cəhd edir. Analitik qeyd edib ki, Moskva əməliyyatlar üzərində siyasi nəzarəti saxlayır, lakin icra səviyyəsində cəsarət artır. PET həmçinin Rusiyanın Telegram və digər sosial şəbəkələr vasitəsilə evsizlər və narkotik asılılar kimi hazırlıqsız vasitəçiləri cəlb etdiyini, işin adətən kəşfiyyat və fotoqrafiya kimi sadə tapşırıqlarla başladığını, sonradan isə təxribata çevrildiyini bildirib. Kristensen Rusiyanın apreldə Avropa dron istehsalçılarının və komponentlərinin siyahısını potensial hərbi hədəf kimi dərc etdiyini xatırladıb. Rusiyanın Kopenhagendəki səfirliyi ittihamları əsassız adlandıraraq rədd edib.
Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır
İlk dildəki mənbələrin hamısı ukrayn dilində olan nəşrlərdir və Danimarka kəşfiyyatının açıqlamasını Ukrayna kontekstində işıqlandırır. Danimarkalı şirkətlər xüsusilə Ukraynaya mal, müdafiə məhsulları və ya silah göndərən tərəfdaşlar kimi təqdim olunur; başlıqlar hədəflərin Ukraynanın müdafiə təchizat zəncirinə bağlı olduğunu vurğulayır. Ukrayna mediası həmçinin kontekst kimi Ukraynanın Baş Kəşfiyyat İdarəsinin oktyabrın əvvəlində Aİ və NATO üzvlərinə Rusiyanın ərazilərində hazırladığı təxribatlarla bağlı göndərdiyi xəbərdarlığı ön plana çıxarır.
Mənbələr nədə fərqlənir
Rusiyanın Kopenhagendəki səfirliyi PET-nin ittihamlarını əsassız iddialar kimi rədd edib. PET və digər qərb kəşfiyyat xidmətləri isə təxribat kampaniyasını açıq şəkildə Rusiya xidmətlərinə aid edirlər.
Kontekst
2025-ci ilin sentyabrında EU sammiti öncəsi dronların görünməsi altı danimarkalı hava limanında, o cümlədən Kopenhagendə hava hərəkətini iflic edib; baş nazir Mette Frederiksen bunu ölkəyə qarşı hibrid hücum adlandırıb. 2025-ci il sentyabrın əvvəlində Danimarka Polis Kəşfiyyat Xidmətinin kontr-kəşfiyyat şöbəsinin rəisi Emil Qrösholm Rusiyanın Ukraynaya hərbi yardımla bağlı danimarkalı müdafiə müəssisələrinə qarşı təxribat hazırladığı barədır xəbərdarlıq edib. 24 sentyabrda NATO-nun Avropadakı ali komandanı Alyansın Rusiyaya aid olduğu güman edilən təxribat və digər insidentlərə cavab olaraq kəşfiyyat mübadiləsini gücləndirdiyini bildirib; həmin gün Danimarka Müdafiə Kəşfiyyat Xidməti Rusiyanın gələn aylarda bir və ya bir neçə qonşu NATO ölkəsinə qarşı məhdud hərbi hücuma başlama riskinin "kiçik, lakin artan" olduğunu açıqlayıb. 5 oktyabrda Almaniya Federal Kəşfiyyat Xidmətinin (BND) rəhbəri Martin Yeger Rusiyanın Avropa demokratiyalarına qarşı aqressiv "kölgə müharibə"ni gücləndirdiyini xəbərdarlıq edib. Avropada Rusiyaya aid olduğu güman edilən son təxribat hadisələri arasında avqustda Leypsiq-Halle hava limanına dron hücumu cəhdi və 15 avqust axşamı Tallində Milrem Robotics binasının yandırılması yer alıb; sonuncu hadisəni Estoniya rəsmən Rusiya xüsusi xidmətlərinin sifariş etdiyi təxribat kimi qiymətləndirib. Rusiyanın Kopenhagendəki səfirliyi danimarkalı ittihamları əsassız adlandırıb.