Zelenski: Ukraynanın cari büdcə defisiti ilin sonuna qədər bağlanılacaq
Prezident Volodimir Zelenski Reuters ilə müsahibəsində Ukraynanın cari büdcə defisitinin ilin sonuna qədər bağlanacağını, gələn ilə ayrılan kreditdən bir hissəsinin 2027-ci ilin yanvar–fevral ayları üçün dron sifarişlərinə yönləndiriləcəyini bildirib. Bu açıqlama hökumətin $27 milyardlıq müdafiə büdcəsi kəsirini və Ukrayna rəhiməçiləri ilə Avropa Komissiyası arasında 2026-cı il üçün defisitin mövcud olub-olmadığına dair davam edən mübahisəni çərçivələyir.
Əsas məqamlar
- Prezident Volodimir Zelenski Reuters-ə müsahibəsində cari büdcə defisitinin ilin sonuna qədər bağlanacağını açıqlayıb.
- secondary fact: gələn ilə nəzərdə tutulan kreditdən bir hissəsi 2027-ci ilin yanvar-fevral dron sifarişləri üçün daha tez istifadə olunacaq.
- Ukrayna $27 milyardlıq müdafiə büdcəsi kəsiri elan edib.
- Baş nazir Serhiy Koretskiy kəsirin səbəblərini müharibənin texnoloji bahalaşması, Müdafiə Nazirliyinin 2026-cı ilin birinci yarısını ikinci yarının hesabına maliyyələşdirməsi və tərəfdaş qarşısında bütün öhdəliklərin yerinə yetirilməməsi ilə izah edib.
- Maliyyə naziri Serhiy Marchenko büdcə kəsiri səbəbindən bəzi qeyri-hərbi ödənişlərin gecikə biləcəyini və vəziyyətin 2022-ci ilə bənzədiyini bildirib.
- 2 oktyabrda Avropa Komissiyasının sözçüsü Paula Pinö Komissiyanın Ukraynanın 2026-cı il üçün büdcə defisitinin olmadığını düşündüyünü açıqlayıb; Marchenko isə Komissiyanın $27 milyardlıq müdafiə kəsirini bu il qapaya bilməyəcəyini yazıb.
- 2 oktyabrda Ukrayna Ukrayna Fasiləsi çərçivəsində Aİ-dən 2,9 milyard avro alıb.
Bu niyə vacibdir
Ukraynanın $27 milyardlıq elan edilmiş müdafiə kəsirini bağlamaq qabiliyyəti, o cümlədən 2027-ci ilin əvvəlinə planlaşdırılan dron sifarişləri üçün avans ödənişləri, onun müdafiəsinin davamlılığını birbaşa şərtləndirir. Defisitin mövcudluğu barədə fərqli mövqelər Kiyev və Brüssel arasında nə qədər əlavə xarici maliyyələşmənin əldə oluna biləcəyini birbaşa müəyyən edir. Qeyri-hərbi ödənişlərdə mümkün gecikmələr və qış dron tədarükü üçün risk mülki büdcəyə və cəbhə xəttinə eyni anda təzyiq göstərir. Ukrayna və Aİ rəhiməçiləri 2026-cı il üçün defisitin mövcudluğunu açıq şəkildə müzakirə edir ki, bu da maliyyə mübahisəsinin görünməmiş dərəcədə ictimailəşməsidir.
Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır
Bütün beş tədarük olunan material Ukrayna mətbuatına aiddir və Zelenskinin defisitin ilin sonuna qədər bağlanacağı, gələn ilə ayrılan kreditin 2027-ci ilin yanvar-fevral dron sifarişləri üçün irəli çəkiləcəyi iddiasını mərkəzə qoyur. Ukrayna mənbələri Koretskiyin kəsir izahlarını — müharibənin texnoloji bahalaşması, birinci/ikinci yarım illik maliyyələşdirmə balanssızlığı, tərəfdaş öhdəliklərinin tam yerinə yetirilməməsi — və Marchenkonun qeyri-hərbi ödənişlərin gecikə biləcəyi və vəziyyətin 2022-ci ilə bənzədiyi barədə xəbərdarlığını ön plana çəkir. Ukrayna mətbuatı $27 milyardlıq müdafiə kəsirini və əlavə tərəfdaş dəstəyinə ehtiyacı təsbit edilmiş fakt kimi təqdim edir.
Mənbələr nədə fərqlənir
Ukrayna rəhiməçiləri (Zelenski, Koretskiy, Marchenko) 2026-cı il üçün $27 milyardlıq müdafiə büdcəsi kəsirini açıqlayır; 2 oktyabrda Avropa Komissiyasının sözçüsü Paula Pinö isə ukraynalı diplomatlarla görüşdən sonra Komissiyanın Ukraynanın 2026-cı il üçün büdcə defisitinin olmadığını düşündüyünü bildirib. Marchenko yazırdı ki, müvafiq alətlərin olmaması səbəbindən Komissiya 27 milyardlıq müdafiə kəsirini bu il qapaya bilməz. Bundan əlavə, Ukrayna mənbəçiləri avropalıkraddaşların bu qədər böyük kəsir gözləmədiyini və bəzi müsahiblərin xərcləmə səmərəliliyini və ya ehtiyacların şişirdilməsini sorğuladığını çatdırır — bu çərhati Ukrayna rəhiməçiləri təkrarlamır.
Kontekst
Baş nazir Serhiy Koretskiy kəsiri müharibənin daha texnoloji və bahalı olması, Müdafiə Nazirliyinin 2026-cı ilin birinci yarısını ikinci yarının hesabına maliyyələşdirməsi və tərəfdaş qarşısında bütün öhdəliklərin yerinə yetirilməməsi ilə izah edib. Aİ komissarları Valdis Dombrovskis və Marta Kos Ukrayna millət vəkillərinə artıq razılaşdırılmış Aİ maliyyələşməsinin açılması üçün qəbul edilməli qanunları sadalayan məktub göndəriblər. 2 oktyabrda Ukrayna Ukrayna Fasiləsi çərçivəsində Aİ-dən 2,9 milyard avro alıb. Marchenko dövlət qənaətlarındən sonra $27 milyarddan $7 milyardının tapıldığını və təxminən $12 milyardının "birgə səylər"lə tapılacağını söyləyib.