Ukrayna 2027-ci il üçün 69 milyard avro əlavə maliyyə istəyir, Aİ daxili müzakirələr çətinləşir
Le Monde qəzetinin məlumatına görə, Ukrayna 2027-ci il üçün təxminən 69 milyard avro əlavə maliyyələşdirmə istəyib. Sentyabrın 29-da Brüsseldə keçirilən görüşdə Ukrayna, Aİ, G7, Norveç, Cənubi Koreya və BVF nümayəndələri Kiyevin maliyyö ehtiyaclarını müzakirə edib. Aİ artıq 90 milyard avro məbləğində kredit ayırsa da, ölkələr yeni yardım barədə hələ qərar verməyib.
Əsas məqamlar
- Ukraynanın 2027-ci il üçün təxminən 69 milyard avro əlavə maliyyəyə ehtiyacı var; bunun 40 milyard avrosu hərbi xərclərə, 29 milyard avrosu dövlət işlərinə yönəldilməlidir.
- Sentyabrın 29-da Avropa Komissiyasının mənzil-qərargahında Ukrayna, Aİ, G7, Norveç, Cənubi Koreya və BVF nümayəndələrinin görüşü keçirilib.
- Aİ artıq 2026-2027-ci illər üçün 90 milyard avro məbləğində kredit təsdiqləyib — 60 milyard avro müdafiəyə, 30 milyard avro büdcə dəstəyinə.
- Komissiya bu 90 milyard avronun yalnız 2026-2027-ci illər üçün ehtiyacların təxminən üçdə ikisini əhatə etdiyini bildirib.
- Avropa diplomatı yardımın miqyasını «səhraya suvarmaq» kimi qiymətləndirib.
- Avropada təxminən 210 milyard avro dondurulmuş Rusiya aktivləri var, onlardan 180 milyard avrosu Belçikanın Euroclear depozitarında saxlanılır; Ukrayna bu aktivlərin istiqamətləndirilməsi mexanizminin yaradılmasını təkid edir, lakin Aİ ölkələri hüquqi model barədə hələ razılığa gəlmayıb.
- Yeni yardım məsələsi oktyabrın 9-da maliyyə nazirlərinin görüşündə və ya oktyabrın ortalarında Avropa Şurasının sammitində müzakirə oluna bilər.
Bu niyə vacibdir
Ukraynanın 2027-ci il üçün 69 milyard avroluq yeni maliyyə istəyi artıq ayrılmış 90 milyard avroluq Aİ kreditindən xeyli böyükdür və bu, Kiyevin maliyyə dəstəyinin uzadılması ilə bağlı Avropa daxilində ciddi siyasi mübahisələrə səbəb olur. Bəzi Aİ ölkələrinin birliyin gələcək büdcəsini kiçiltmək istəməsi, dörd böyük üzv ölkədə seçkilərin yaxınlaşması və dondurulmuş Rusiya aktivlərinin istifadəsi üçün razılaşdırılmış hüquqi mexanizmin olmaması yeni öhdəliklərin qəbulunu çətinləşdirir.
Nə baş verdi
Le Monde qəzetinin hesabatına görə, sentyabrın 29-da Avropa Komissiyasının Brüsseldəki mənzil-qərargahında Ukrayna, Aİ, G7 ölkələri, Norveç, Cənubi Koreya və Beynəlxalq Valyuta Fondunun nümayəndələri Kiyevin 2027-ci il üçün maliyyə ehtiyaclarını müzakirə etmək üçün görüş keçirib. Maliyyə naziri Sergii Marchenko Ukraynanın 2027-ci il üçün təxminən 69 milyard avro əlavə maliyyəyə ehtiyacı olduğunu, bunun 40 milyard avrosunun hərbi xərclərə, 29 milyard avrosunun isə dövlət işlərinə yönəldilməli olduğunu bildirib. Artıq 2026-2027-ci illər üçün 90 milyard avroluq Aİ krediti təsdiqlənib ki, bunun da 60 milyard avrosu müdafiə, 30 milyard avrosu büdcə dəstəyi üçün nəzərdə tutulub; Komissiya bu məbləğin ehtiyacların yalnız təxminən üçdə ikisini əhatə etdiyini vurğulayıb. Aİ ölkələri yeni yardım məsələsini müzakirə etməyə hazırdırlar, lakin əvvəlcə Ukraynanın ehtiyacları haqqında daha ətraflı məlumat istəyirlər; bu məsələ oktyabrın 9-da maliyyə nazirlərinin görüşündə və ya oktyabrın ortalarında Avropa Şurasının sammitində müzakirə oluna bilər. Bir Avropa diplomatı yardımın miqyasını «səhraya suvarmaq» kimi qiymətləndirib.
Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır
Ukrayn dilindəki media materialı Ukraynanın Brüsseldə fəal gündəm müəyyən edən tərəf olduğunu göstərir: 69 milyard avroluq yeni maliyyə istəyi, dondurulmuş Rusiya aktivlərinin istiqamətləndirilməsi mexanizminin yaradılması təşəbbüsü, müdafiə nazirinin Aİ-dən öz ehtiyatlarından Patriot komplekslərinin verilməsi xahişi və Odessa limanlarından yan keçən marşrutlarla kənd təsərrüfatı ixracı üçün logistika dəstəyi sorğusu. Ukrayna mətbuatı Aİ daxilindəki müzakirələri çətin, lakin davam edən proses kimi təqdim edir və yeni öhdəliklərin hələ müzakirədə qaldığını vurğulayır.
Beynəlxalq mənbələr bu barədə necə yazır
Beynəlxalq, xüsusilə ingilis dilində agentlik hesabatları Le Monde çərçivəsinə əsaslanır və bir Avropa diplomatının «səhraya suvarmaq» müqayisəsini ön plana çıxararaq, Ukraynaya yardımın miqyası ilə mövcud resurslar arasındakı uçuruma və Aİ-nin yeni yardım barədə qərar verməyə hələ hazır olmadığına diqqət yetirir. Xarici materiallar Ukraynanın konkret xərcləmə planlarından daha çox struktur məhdudiyyətləri — bəzi Aİ ölkələrinin birliyin gələcək büdcəsini kiçiltmək istəməsi, bir neçə böyük üzv ölkədə seçkilərin yaxınlaşması və dondurulmuş Rusiya aktivlərinin istifadəsi üçün razılaşdırılmış hüquqi mexanizmin olmaması — vurğulayır.
Mənbələr nədə fərqlənir
Təchdim olunan faktlar arasında Ukrayna maliyyə nazirinin adının yazılışında fərflilik müşahidə olunur: bəzi mənbələrdə «Sergii Marchenko», digərlərində «Serhiy Marchenko» kimi göstərilib.
Kontekst
Aİ artıq 2026-2027-ci illər üçün 90 milyard avroluq kredit ayırıb, lakin bu məbləğ Kiyevin ehtiyaclarının yalnız təxminən üçdə ikisini əhatə edir. Aİ-nin 2028-2034-cü illər üçün nəzərdə tutulan növbəti uzunmüddətli büdcə layihəsi Ukrayna üçün yeddi illik dövrdə 100 milyard avroya qədər vəsaitin cəlb edilməsini nəzərdə tutur. Avropada təxminən 210 milyard avro dondurulmuş Rusiya dövlət aktivləri var, onların böyük hissəsi — təxminən 180 milyard avrosu — Belçikanın Euroclear depozitarında saxlanılır; Ukrayna bu vəsaitlərin öz ehtiyaclarına yönləndirilməsi mexanizminin yaradılmasını təkid edir, lakin Aİ ölkələri hələlik hüquqi model barədə razılığa gəlmayıb.