Rusiya Kiyevə kütləvi ballistik raket hücumu edib: iki nəfər ölüb, səkkiz nəfər yaralanıb

Bu niyə vacibdir

Hücum Kiyevə son dövrlərin ən böyük ballistik raket və PUA hücumlarından biridir və doğum evi, yaşayış binaları, anbarlar, poçt terminalı və kilse kimi mülki obyektlərə ziyan vurub. Hücum Ukraynanın tam və dərhal atəşkəsə razılıq verməsindən və 51 BMT üzv dövlətinin Rusiyanı eyni addımı atmağa çağırışından bir neçə saat sonra baş verib, bu da diplomatik təşəbbüsə Moskvanın cavabı kimi qiymətləndirilir. Zelenski ABŞ konqresmenləri ilə “Linsi Qrem qanunu” və Rusiyaya yeni sanksiyaları müzakirə etdiyi vaxt baş verən zərbədən istifadə edərək ballistik interceptorlar və daha sərt sanksiyalar tələb edib. Hücum, eyni zamanda, hava hücumundan müdafiə effektivliyinə dair konkret göstərici verir: Zelenski ballistik raketlərin 60%-nin, Hərbi Hava Qüvvələri isə ümumilikdə 227 hava hədəfinin vurulduğunu açıqlayıb.

Nə baş verdi

Sentyabrın 23-dən 24-nə keçən gecə, təxminən saat 01:00 radələrində Ukraynanın Hərbi Hava Qüvvələri Poltava və Çerniqov vilayətləri istiqamətindən Kiyevə doğru ballistik raketlərin hərəkətini qeydə alıb və paytaxt da daxil olmaqla ölkə üzrə qırmızı səviyyəli hava hücumu təhlükəsi elan edilib. Rusiya üç dalğa ilə ballistik zərbələr, “Tsirkon” tipli qanadı raketləri, “İskander-M”/S-400/KN-23 ballistik raketləri və ümumilikdə 282 pilotsuz uçan aparat (Shahed, Gerbera və digər tiplər) ilə hücuma keçib. Səhər saat 08:00-a olan vəziyyətlə Ukrayna hava hücumundan müdafiə qüvvələri 4 “Tsirkon” raketini, 3 ballistik raketi, 1 “Banderol”/“Dan-T” hədəfini və 219 PUA olmaqla, cəmi 227 hava hədəfini vurub və ya basdırıb; 13 yerdə birbaşa zərbə, 10 yerdə isə zərbənin qalıqlarının düşməsi qeydə alınıb.

Kiyevdə ölənlərin sayı iki nəfər olub: Podilski rayonunda 57 yaşlı qadın və Solomyanıski rayonunda 65 yaşlı kişi. Dövlət Fövqəladə Xidmətinin son məlumatına görə, azı səkkiz nəfər (25-77 yaş arası, o cümlədən bir polis işçisi) xəsarət alıb. Solomyanıski rayonunda anbar binaları qismən dağılıb, yanğın baş verib və üç nəfər xəstəxanaya yerləşdirilib. Podilski rayonunda doğum evinin yaxınlığında raket qalıqlarının düşməsi nəticəsində dörd avtomobil yanıb, doğum evinin 1-5-ci mərtəbələrinin fasadı və pəncərələri, həmçinin yaxınlıqdakı kliniki-diaqnostik mərkəz zədələnib; doğum evinin sığınacağında olan pasiyentlər, uşaqlar və tibbi personal xəsarət almayıb, həmin gecə saat 02:05-də sığınacaqda bir oğlan uşağı dünyaya gəlib. Dnipro rayonunda üçmərtəbəli inzibati binaya, 16 mərtəbəli yaşayış binasının həyətinə və fərdi evlərə ziyan dəyib, bir nəfər dağıntılar altından çıxarılıb, iki qonşu ev zədələnib. Darnitski rayonunda raket qalıqları yolun üzərinə düşüb. Hücum zamanı Kiyev şəhər ekspress qatarlarının hərəkəti müvəqqəti dayandırılıb.

Prezident Volodimir Zelenski zərbənin onun Nyu-Yorkda ABŞ Nümayəndələr Palatasının üzvləri Brayan Fitçpatrik, Maykl Kviqli, Marsi Kaptur, Cared Qolden, Co Vilson və Qreqori Mikslə “Linsi Qrem qanunu” və Rusiyaya qarşı sanksiyaların gücləndirilməsini müzakirə etdiyi vaxt baş verdiyini bildirib və ABŞ-ı ballistik interceptorlar təqdim etməyə, həmçinin Rusiyaya və onun gəlir əldə etməsinə yardım edənlərə qarşı sanksiyaları həyata keçirməyə çağırıb. Xarici işlər naziri Andriy Sibiha isə hücumu BMT-dəki atəşkəs çağırışına Rusiyanın cavabı kimi qiymətləndirib və aktiv diplomatiyanın Putinin rejiminə sarsıdıcı təzyiqlə müşayiət olunmalı olduğunu vurğulayıb.

Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır

Ukrayna mənbələri hücumu Rusiyanın Kiyevə qarşı açıq hücumu kimi təqdim edir və doğum evi, yaşayış binaları, Nova Poşta sortlama deposu, Pokrovski kilsəsi, anbarlar və park edilmiş avtomobillər daxil olmaqla mülki infrastruktura dəyən zərəri ön plana çəkir. Prezident Zelenskinin zərbənin onun ABŞ konqresmenləri ilə “Linsi Qrem qanunu” və Rusiya üçün yeni sanksiyaları müzakirə etdiyi anda baş verdiyi vurğulanır, onun ballistik interceptorlar və daha sərt sanksiyalar tələbi ilə birlikdə təqdim olunur. Bir çox ukraynalı materiallarda insanlı hekayə kimi doğum evinin sığınacağında saat 02:05-də bir oğlan uşağının doğulması və pasiyentlərlə personalın xəsarət almaması qeyd edilir. Ukrayna mənbələri həmçinin hücumu diplomatik kontekstə yerləşdirir: Ukraynanın sentyabrın 23-ü axşam tam və dərhal atəşkəsə razılıq verməsindən və 51 BMT üzv dövlətinin Rusiyanı eyni addımı atmağa çağırışından bir neçə saat sonra baş verdiyini xatırladaraq, zərbəni diplomatik təşəbbüsə Moskvanın cavabı kimi çərçivələndirir; XİN başçısı Sibiha “aktiv diplomatiya Rusiyanın rejiminə sarsıdıcı təzyiqlə müşayiət olunmalıdır” deyə sitat gətirilir.

Beynəlxalq mənbələr bu barədə necə yazır

Beynəlxalq agentliklər əsas faktlarla çıxış edir — Rusiyanın Kiyevə ballistik raket hücumu, iki nəfərin öldüyü, altı və ya səkkiz nəfərin yaralandığı, doğum evinin fasadının zədələndiyi və onun park yerində meyitin tapıldığı bildirilir. Almaniyalı və ingilisdilli xəbər agentlikləri Klıçkonun 2 ölü/6 yaralı rəqəmini işlədir, sonrakı ukraynalı və rusdilli hesabatlarla DSNSD-nin 2 ölü/ən azı 8 yaralı son rəqəmi isə digər mənbələrdə qeyd olunur. Beynəlxalq yazılarda Rusiya Müdafiə Nazirliyinin Kiyev və Odessa vilayətində Ukrayna hərbi-sənaye kompleksi, kommunikasiya və logistika mərkəzlərinin hədəf alındığı iddiası da yer alır — bu, Ukrayna mənbələrində təkrarlanmayan rus rəsmi arqumentidir. AFP müxbirlərinin Kiyevdə təxminən on güclü partlayış qeydə alması və monitorinq kanallarının ilk üç dalğada 14-20 raket sayması beynəlxalq xəbər agentliklərində ukraynalı daxili hesabatlara nisbətən daha tez-tez görünür. Slovakiya prezidenti Peter Pelleqrini BMT Təhlükəsizlik Şurasında Rusiyadan mülki hədəfləri qəsdən vurmağa görə ittiham etmiş, baş nazir Robert Fitsonun mövqeyindən kəskin fərqlənmiş, Rusiya XİN rəhbəri Sergey Lavrov isə Rusiyanın Ukraynadakı müharibəni dayandırmayacağını BMT-də bəyan etmişdir.

Mənbələr nədə fərqlənir

Ukrayna mənbələri ilə xarici agentliklər arasında əsas fərqlər bunlardır: birincisi, itkilərin sayı — Kiyev meri Klıçko gecə ərzində əvvəlcə 1 ölü/2 yaralı, sonra 2 ölü/6 yaralı, daha sonra 2 ölü/8 yaralı açıqlayıb, Dövlət Fövqəladə Xidmətinin son rəqəmi isə 2 ölü/ən azı 8 yaralı olub; alman və ingilis dilli agentliklər adətən 2 ölü/6 yaralı rəqəmini işlədir. İkincisi, Kiyevə atılan raketlərin sayı — monitorinq kanalları təxminən 20 raket, hərbi ilə əlaqəli Telegram kanalları isə ilk üç dalğada ən azı 14 raket göstərir. Üçüncüsü, hədəflərin xarakteri — Rusiya Müdafiə Nazirliyi Kiyev və Odessa vilayətində Ukrayna hərbi-sənaye kompleksi, kommunikasiya və logistika mərkəzlərinin vurulduğunu bildirir, Ukrayna rəsmiləri isə əsas hədəflərin yaşayış binaları, doğum evi, enerji və mülki logistika obyektləri olduğunu açıqlayır.

Kontekst

Rusiyanın Ukrayna şəhərlərinə uzaqmənzilli zərbələri uzun müddətdir davam edir; sentyabrın 23-ü gündüz Kiyevə pilotsuz uçan aparatla həyata keçirilən hücum nəticəsində 45 nəfər xəsarət alıb, iki nəfər həlak olub. Sentyabrın 18-də ABŞ prezidenti Donald Tramp senator Linsi Qremin həmmüəllifi olduğu və Rusiya enerji daşıyıcıları alan ölkələrə 100%-ə qədər rüsumlar nəzərdə tutan sanksiyalar qanununu imzalayıb. Sentyabrın 22-də Tramp Ukraynaya Patriot tipli hava hücumundan müdafiə raketləri istehsal etmək üçün lisenziya verilməsinə hazır olduğunu təsdiqləyib; Zelenski isə hazırda Ukraynanın qlobal çatışmazlıq səbəbindən hava hücumundan müdafiə raketlərini tərəfdaşlardan bir-iki ədəd almaqla əldə etdiyini deyib. Sentyabrın 23-ü axşam Ukrayna tam və dərhal atəşkəsə razılıq verib, bundan sonra BMT-nin 51 üzv dövləti Rusiyanı da eyni addımı atmağa çağırıb.