Rusiya Kiyevə ballistik raketlər, “Şahed” dronları və qanadlı raketlərlə kütləvi zərbə endirib

Bu niyə vacibdir

Bu hücum İskəndər-M/S-400 ballistik raketləri, İskəndər-K qanadlı raketləri və 269-a yaxın zərbə dronunu, o cümlədən reaktiv “Şahed”ləri birləşdirən kombinə edilmiş, genişmiqyaslı bir zərbədir. Kiyevə ilk ballistik dalğanın partnyor xəbərdarlığı olmadan gəlməsi xüsusi həssas məsələdir, çünki ABŞ Ukraynaya məhz ballistik raket buraxılışları haqqında məlumat verən əsas tərəfdaşdır. Hücum 11 vilayətdə enerji infrastrukturunu hədəf alıb, ən azı 550 min ailəni işıqsız qoyub. Kiyevdə dağıntılar üç rayonda geniş dağıntılara, o cümlədən Datagroup data mərkəzinin tamamilə məhv olmasına, Cosmo Multimall ticarət mərkəzinin ağır zədələnməsinə, metro stansiyasının, tibb və təhsil müəssisələrinin zədələnməsinə səbəb olub. ABŞ Dövlət katibi Marko Rubio ilə ukraynalı rəsmilər arasında xəbərdarlıq verilib-verilməməsi barədə fikir ayrılığı, Rusiyanın neft emalı zavodlarına zərbələrlə əlaqəli olduğu bildirilən ABŞ-ın kəşfiyyat mübadiləsinin əvvəl dayandırılması kontekstində Vaşinqton-Kiyev münasibətlərində gərginliyi əks etdirir.

Nə baş verdi

Rusiya oktyabrın 18-dən 19-na keçən gecə Ukraynaya kütləvi kombinə edilmiş hücum həyata keçirib: Smolensk, Bryansk və Kursk vilayətlərindən İskəndər-M/S-400 ballistik raketləri, Kursk vilayəti hava sahəsindən İskəndər-K qanadlı raketləri və Oryol, Bryansk, Kursk, Primorsko-Axtarsk, Şatalovo, Millerovo, eləcə də işğal altındakı Donetsk və Krımdan 269 zərbə dronu (59-u reaktiv “Şahed”, həmçinin S-8000 “Banderol”, “Herbera” və “Parodiya” imitasiya dronları) buraxılıb.

Səhər saat 09:00-a olan ilkin məlumata görə, Ukrayna hava hücumundan müdafiə qüvvələri 247 hədəfi vurub və ya neytrallaşdırıb: 4 İskəndər-K qanadlı raketi və 243 dron (43 reaktiv “Şahed” daxil olmaqla). Rusiya hücum vasitələrinin dəqiq zərbələri 25 məkanda qeydə alınıb, vurulmuş hədəflərdən düşən qırıntılar əlavə 8 məkanda qeydə alınıb.

Kiyevə iki ballistik zərbə dalğası endirilib: birincisi oktyabrın 18-də təxminən 23:00-da, ikincisi oktyabrın 19-da təxminən 03:00-da. Kiyevdə nəticələr ən azı üç rayonda — Desnyanski, Solomyanski və Dnipro rayonlarında qeydə alınıb. Desnyanski rayonunda qeyri-yaşayış binası yanıb, avtomobillər zədələnib və sol sahildə yerüstü metro stansiyasına qırıntılar düşüb, hadisə yerində 21 yaşlı qızın cəsədi tapılıb. Solomyanski rayonunda raket qırıntıları 25 mərtəbəli yaşayış binasının birinci mərtəbəsinə düşüb, tibb müəssisəsində yanğın baş verib, 25 mərtəbəli binanın fasadı və şüşələri zədələnib, eləcə də yaxınlıqdakı Cosmo Multimall ticarət mərkəzi ağır dağıntılara məruz qalıb (damı və konstruksiyaları zədələnib, döşəmə plitələrinin bir hissəsi uçub). Dnipro rayonunda təhsil müəssisəsi zədələnib.

Ukraynanın “qırmızı” xəttində “Çernigivska” və “Lisova” metro stansiyaları giriş-çıxışa müvəqqəti bağlanıb, qatarlar “Akademmisteçko” ilə “Darnıtsya” stansiyaları arasında hərəkət edib. Kiyevdə hücum nəticəsində 1 nəfər həlak olub (21 yaşlı qız), Dövlət Fövqəladə Xidməti və Daxili İşlər Nazirliyinin sonrakı məlumatına görə 8 nəfər yaralanıb. Kiyev şəhər prokurorluğunun saat 09:00-a olan məlumatına görə, ticarət mərkəzindən əlavə dörd yaşayış binası, bank binası, özəl tibb klinikası, ofislər və avtomobillər zədələnib, 5 nəfər yaralanıb (3-ü kəskin stress reaksiyası, 2-si qəlpə yaraları ilə).

Kiyevdən başqa, hücum Dnepro şəhərini (özel yaşayış evləri zədələnib, 84 yaşlı qız xəstəxanaya yerləşdirilib), Rıvne, Kiyev və Vinnitsa vilayətlərini də əhatə edib; İrpendə səhər ballistik zərbə nəticəsində bir qadın həlak olub, üç nəfər itkin düşüb, altı nəfər yaralanıb. Xarkov vilayətində Rusiya dronunun 16 mərtəbəli binaya zərbəsi nəticəsində 6 nəfər, o cümlədən 2 uşaq yaralanıb. Rıvnedə 2 nəfər yaralanıb.

Prezident Volodimir Zelenski Rusiyanın Kiyev və Kiyev vilayətinə qarşı 16 ballistik raket buraxdığını, hədəflər arasında Vinnitsa, Volın, Jıtomır, Kiyev, Kirovohrad, Mikolayiv, Jıtomır, Xmelnitski, Xarkov, Ternopil, Odessa və Rıvne vilayətlərində enerji obyektlərinin olduğunu bildirib. Onun sözlərinə görə, 10-dan çox enerji infrastruktur obyektı zədələnib, ən azı 550 min ailə işıqsız qalıb. “Ukrenerqo” yeni elektrik kəsintiləri səbəbindən 10 vilayətdə sənaye üçün güc məhdudiyyəti və bütün istehlakçı kateqoriyaları üçün saatlıq kəsinti cədvəllərinin (2 növbəyədək) günün sonuna qədər tətbiq ediləcəyini açıqlayıb.

Mənbələr nədə fərqlənir

Mənbələr arasında iki əsas fikir ayrılığı var. Birincisi, partnyorların, xüsusilə ABŞ-ın Kiyevə ballistik zərbə barədə ön xəbərdarlıq verib-vermədiyidir. Prezident Zelenski və “Radio Svoboda”nın müxbiri Aleks Raufoglu, ukraynalı mənbələrə istinadən, xəbərdarlığın olmadığını bildiriblər. Hərbi Hava Qüvvələrinin sözçüsü Yuri İhnat isə birinci dalğadan (təxminən 23:00) əvvəl xəbərdarlıq gəlmədiyini, ikinci dalğadan (təxminən 03:00) əvvəl isə məlumat daxil olduğunu bildirib. Bir sıra monitorinq telekanal kanalları isə ABŞ-ın xəbərdarlığı vaxtında verdiyini iddia edib. ABŞ Dövlət katibi Marko Rubio “dəqiq bilmirəm” deyərək xəbərdarlıq verilmədiyini təsdiqləyə bilməyib və Ukraynanın erkən xəbərdarlıq sistemində bir neçə gün əvvəl proqram təminatında problem yaşandığını, ABŞ-ın Avropa Komandanlığının (EUCOM) bunu araşdırdığını əlavə edib.

İkinci fikir ayrılığı Kiyevdəki yaralıların sayı ilə bağlıdır. Mer və KMVA-nın erkən məlumatlarında 2-3 yaralı olduğu bildirilib, daha sonra mer Solomyanski rayonunda 3, sonra 5 yaralı olduğunu açıqlayıb. Dövlət Fövqəladə Xidməti və Daxili İşlər Nazirliyi isə 8 yaralı olduğunu bildirib. Kiyev şəhər prokurorluğu isə saat 09:00-a olan məlumata görə 5 yaralı (3-ü kəskin stress reaksiyası, 2-si qəlpə yaraları ilə) göstərib.

Kontekst

Hərbi Hava Qüvvələrinin sözçüsü Yuri İhnat oktyabrın 18-də Kiyevə iki dalğa ilə ballistik zərbə endirildiyini (təxminən 23:00 və 03:00) və partnyor məlumatının birinci dalğa üçün gəlmədiyini, ikinci dalğa üçün gəldiyini bildirib. Prezident Zelenski oktyabrın 18-də ABŞ-ın kəşfiyyat mübadiləsini əvvəlki bloklanmadan sonra bərpa etdiyini, Ukraynanın üç gün ərzində Rusiyanın ballistik buraxılışları haqqında məlumat almadığını, ballistik buraxılışlar haqqında məlumatın məhz ABŞ tərəfindən verildiyini açıqlayıb. “Bloomberg” ABŞ-ın Ukraynanı Rusiyanın neft emalı zavodlarına zərbələri dayandırmasa, kəşfiyyat mübadiləsini dayandırmaqla hədələdiyini, Donald Trampın “enerji atəşkəsi” adlandırdığı anlaşmadan sonra isə ABŞ rəsmilərinin Ukrayna hərbi rəhbərliyinə uzunmənzilli zərbələrə son qoymağı tələb etdiyini yazıb. Hərbi Hava Qüvvələri və Zelenski Kiyev və Kiyev vilayətinə istiqamətlənmiş 16 ballistik raketdən heç birinin vurulmadığını, halbuki buraxılmış 4 İskəndər-K qanadlı raketinin və 269 drondan 243-nün dəyişdirildiyini bildirib. “Ukrenerqo” kombinə edilmiş hücumlar nəticəsində 10 vilayətdə yeni elektrik kəsintiləri yarandığını və saatlıq kəsinti cədvəlləri ilə sənaye güc məhdudiyyətlərinin günün sonuna qədər tətbiq ediləcəyini açıqlayıb.