Rusiyanın kölgə donanması Qara dənizdə saxta AIS siqnalları ilə yerini maskalayır
Aşkar edilmiş araşdırmaya görə, Qara dənizdə fəaliyyət göstərən ən azı 12 Rusiya kölgə flotasına məxsus neft tankerinin eyni qurğular vasitəsilə saxta AIS koordinatları ötürdüyü, bəzilərinin isə eyni anda iki yerdə göründüyü müəyyən edilib. Mütəxəssislər bunu sanksiyalardan yan keçmək və Ukrayna dron zərbələrindən qorunmaq məqsədilə hazırlanmış əlaqələndirilmiş aldatma sxemi kimi qiymətləndirirlər.
Əsas məqamlar
- Ən azı 12 sanksiyalı tanker eyni qurğular vasitəsilə saxta AIS koordinatları ötürüb, hərəkətsiz görünən mövqe göstərib.
- 6 tanker eyni anda iki fərqli koordinat göndərərək iki yerdə görünüb.
- Mütəxəssislər bunu əlaqələndirilmiş aldatma sxemi adlandırıb.
- 27 avqustda «Pirop» tankeri Bosfor yaxınlığında olduğunu bildirib, eyni zamanda türk sahilindən təxminən 800 km aralıda yer göstərib.
- Bütün saxta siqnallar UTC vaxtı ilə 08:13-də eyni anda dayanıb.
- Ötən il ərzində Qara dənizdəki kölgə flotasının demək olar ki, bütün tankerleri Rusiya bayrağı altına keçib.
- Yayda 30-dan çox kölgə flotası gəmisi Rusiya bayrağına keçdikdən bir neçə gün sonra «Qaqat», «Labrador», «Saffir» kimi rus qiymətli daş adları ilə adlandırılıb.
Bu niyə vacibdir
Bu addım Rusiyanın kölgə flotasının sanksiyalardan yan keçmə və yer maskalama üsullarında yeni bir mərhələyə keçdiyini və bunun fərdi yox, əlaqələndirilmiş bir sxem olduğunu göstərir. Tapıntılar Rusiyanın dəniz neft ixracı infrastrukturunun Ukraynanın dəniz dronları ilə zərbələri və Avropa İttifaqının daha aktiv reaksiyasının yaratdığı təzyiqə uyğunlaşdığını üzə çıxarır. Tankerlərin Rusiya bayrağı altına keçirilməsi və rus qiymətli daş adları ilə yenidən adlandırılması Moskvanın öz kölgə flotası üzərində birbaşa nəzarəti sıxlaşdırdığını göstərir. Saxta AIS məlumatları qlobal gəmiçiliyin şəffaflığını pozur və Ukraynaya qarşı müharibəni maliyyələşdirən sanksiyalı neft axınlarının izlənməsini çətinləşdirir.
Nə baş verdi
Araşdırmaya görə, Qara dənizdəki ən azı 12 Rusiya kölgə flotasına məxsus neft tankerinin eyni qurğular vasitəsilə AIS koordinatlarını saxtalaşdırdığı, hərəkətsiz mövqe göstərdiyi halda əslində yüzlərlə mil aralıda hərəkət etdiyi müəyyən edilib. Altı tanker eyni anda iki fərqli koordinat ötürərək iki yerdə görünüb. London Universitet Kollecinin kölgə flotası üzrə mütəxəssisi Olly Ballinger bunun əlaqələndirilmiş aldatma sxemi ola biləcəyini bildirib. Lloyd's List Intelligence-ın tədqiqat direktoru Bridget Diakun qeyd edib ki, Qara dəniz regionunda fəaliyyət göstərən sanksiyalı kölgə flotası tankerləri üçün bu cür davranış yenilikdir və Rusiyanın Avropa İttifaqının daha aktiv müdaxilələri və Ukraynanın Rusiya neft ixracını pozmaq cəhdləri fonunda dəniz aktivlərini qorumaq səylərinin bir hissəsidir. 27 avqustda «Pirop» tankeri Bosfor yaxınlığında görünüb, eyni zamanda türk sahilindən təxminən 800 km aralıda koordinat ötürüb. Saxta qurğulardan istifadə edən bütün gəmilərin yeri UTC vaxtı ilə 08:13-də eyni anda donub. Sanksiyalı tankerlerin adətən suyun hərəkəti ilə bir qədər dəyişən koordinatlar ötürməsinə baxmayaraq, bu gəmilər tamamilə eyni koordinatları göndərib.
Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır
İstifadə olunan hər iki mənbə ukraynalı media hesabatlarıdır və saxtalaşdırmanı Ukrayna hücumlarından yayınmaq üçün hazırlanmış Rusiya adaptasiyası kimi təqdim edir, Rusiyanın neft ixracını poza bilmə qabiliyyətinə təhlükəni ön plana çəkir. Başlıqlar saxta koordinatları açıq şəkildə müharibə və sanksiyalardan yan keçmə ilə əlaqələndirir, bu fəaliyyəti Qərb və Ukrayna təzyiqinə baxmayaraq müharibəni maliyyələşdirmək üçün Rusiyanın davam edən səylərinin sübutu kimi göstərir.
Kontekst
Rusiyanın kölgə flotasına məxsus gəmilər tam miqyaslı müharibənin başlanğıcından etibarən neft daşımalarını gizlətmək və Qərb sanksiyalarına baxmayaraq satışdan əldə edilən gəlirləri qorumaq üçün AIS məlumatlarını manipulyasiya edirlər. Təsirlənən tankerlerin əksəriyyəti ötən il ərzində Rusiya bayrağı altına keçib və Rusiya dəniz qaydalarına tabe olub, bir çoxuna dron hücumlarından qorunmaq üçün torlar və metal konstruksiyalar quraşdırılıb. Windward şirkəti kölgə flotasının həcmini 20 000 tondan artıq yükgötürmə qabiliyyətinə malik 1 229 gəmi olaraq qiymətləndirir ki, onların dörddə üçdən çoxu ABŞ, Böyük Britaniya və ya Aİ sanksiyaları altındadır; iyul-sentyabr ayları arasında 80-dən çox gəminin Rusiya bayrağı altına keçdiyi bildirilir. Sentyabrın sonunda Kiyiv Ukrayna qüvvələrinin 11 həftə ərzində 300-dən çox Rusiya gəmisini vurduğunu açıqlayıb.