Ukrayna parlamenti xarici onlayn alış-verişlərə 20% ƏDV tətbiq edən qanun layihəsini ikinci oxunuşda qəbul edib
Ukrayna Ali Radası 15 oktyabrda 16051-1 nömrəli qanun layihəsini ikinci oxunuşda qəbul edib. Sənəd xarici marketplace-lərdən alınan mallara, o cümlədən 150 avroya qədər olan beynəlxalq bağlamalara 20% ƏDV tətbiq edilməsini nəzərdə tutur. Vergini bağlamanın dəyəri 150 avroyadək olduqda elektron platforma özü hesablayıb ödəyəcək. Qeyri-kommersiya bağlamaları (45 avroyadək) ƏDV-dən azad olacaq. Yeni normalar yalnız 1 iyul 2027-dən tez olmayaraq və hökumətin müvafiq qərarından sonra qüvvəyə minəcək.
Əsas məqamlar
- 15 oktyabr 2026-cı ildə Ali Rada 16051-1 nömrəli qanun layihəsini ikinci oxunuşda qəbul edib — 252 deputat lehinə səs verib
- Qanun xarici marketplace-lərdən alınan mallara ƏDV tətbiq edir — 150 avroluq mövcud güzəşt ləğv edilir
- 150 avroyadək olan alış-verişlər üzrə 20% ƏDV-i elektron platformanın özü hesablayıb ödəyəcək, alıcı yox
- Fiziki şəxslər arasında pulsuz göndərilən 45 avroyadək qeyri-kommersiya bağlamaları ƏDV-dən azaddır
- Yeni normalar 1 iyul 2027-dən tez olmayaraq və hökumətin müvafiq qərarından sonra qüvvəyə minəcək
- Qəbul Beşinci tranziti (≈$700 mln) və ikinci Aİ makromaliyyə tranziti (€3,7 mlrd) üçün zəruri şərtlərdən biridir
- Layihəyə kirayə verənlər üçün 18%-dən 5%-ə qədər gəlir vergisi endirimi (Oleana Şulyakın düzəlişi) daxildir
Bu niyə vacibdir
Bu qanun uzun müddət mövcud olmuş aşağı dəyərli beynəlxalq bağlamalar üçün ƏDV güzəştini ləğv edir ki, bu da milyonlarla onlayn alıcıya təsir göstərə bilər. Qəbul Beynəlxalq Valyuta Fondu və Avropa İttifaqı qarşısında Ukraynanın öhdəliklərinin bir hissəsidir: qanunun qəbulu Aİ-nin €3,7 milyardlıq makromaliyyə tranzitinin və BVF-in təxminən $700 milyon dəyərində tranzitinin açılması ilə bağlıdır. Layihə, həmçinin, kirayə mənzil verən şəxslər üçün şəxsi gəlir vergisini 18%-dən 5%-ə endirən, siyasi cəhətdən təsirli şəxslər üçün gücləndirilmiş maliyyə monitorinqini bərpa edən və silahlı qüvvələrin ehtiyacları üçün nəzərdə tutulan illik təxminən 10 milyard qrivna əlavə gəlir gətirəcəyi gözlənilən "böyük" vergi paketinin bir hissəsidir.
Nə baş verdi
15 oktyabr 2026-cı ildə Ukrayna Ali Radası 16051-1 nömrəli qanun layihəsini ikinci oxunuşda və bütövlükdə qəbul etdi; lehinə 252 deputat səs verdi. Sənəd Vergi Məcəlləsinə dəyişikliklər edir və xarici marketplace-lər (Amazon, Temu, AliExpress və s.) vasitəsilə alınan mallara, o cümlədən 150 avroyadək olan beynəlxalq bağlamalara 20% ƏDV tətbiq edilməsini nəzərdə tutur. Bu mövcud ƏDV güzəştinin ləğvidir. 150 avroyadək dəyərdə olan alış-verişlərdə vergini elektron platformanın özü və ya onun vasitəçisi hesablayıb ödəyəcək, alıcı isə hesablamada iştirak etməyəcək. Bir fiziki şəxsin digərinə pulsuz göndərdiyi 45 avroyadək qeyri-kommersiya bağlamaları ƏDV-dən azad olacaq. Yeni normalar 1 iyul 2027-ci ildən tez olmayaraq və hökumətin müvafiq qərarından sonra qüvvəyə minəcək. Qəbul müvafiq sənədin (15460 nömrəli Gömrük Məcəlləsinə dəyişikliklər layihəsi) də qəbulunu zəruri edir.
Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır
Ukrayna mətbuatı qanunu daxili maliyyə islahatı və beynəlxalq tərəfdaşlar qarşısında öhdəliklərin yerinə yetirilməsi kimi təqdim edir, həmçinin qeyd edir ki, əlavə gəlirlər silahlı qüvvələrin ehtiyaclarına yönəldiləcək. Bir sıra nəşrlər Maliyyə Nazirliyinin təxminən 10 milyard qrivnalıq illik büdcə proqnozunu ön plana çıxarır. Yerli siyasi səslər də tez-tez yer alır: xüsusilə Nova Poşta şirkətinin həmtəsisçisi Volodimir Popereşnukun tənqidi və Maliyyə Nazirliyinin çatdırılma gecikmələri olmayacağına dair açıqlaması. Prosessual tarixçə diqqətə çatdırılır — ilk oxunuş üçün 1 sentyabrda uğursuz cəhdlər və 16 sentyabrda 273 səslə uğurla qəbul. Kirayə mənzil üçün vergi dərəcəsinin endirilməsi ilə bağlı Oleana Şulyakın düzəlişinə xüsusi yer ayrılır.
Mənbələr nədə fərqlənir
Mənbələrin əksəriyyəti səs sayını 252 olaraq göstərir, lakin ZN.UA 255 deputatın lehinə səs verdiyini bildirir. Qüvvəyə minmə tarixi ilə bağlı fikir ayrılığı var: bir sıra mənbələr 1 iyul 2027-dən tez olmayaraq, bir mənbə isə 1 yanvar 2027-dən tez olmayaraq göstərir, bəziləri yalnız "gələn il" qeyd edir. ZN.UA həmçinin qeyd edir ki, qəbul edilmiş son mətndə qeyri-kommersiya şəxsi bağlamaları üçün 45 avroluq ƏDV azadlığının saxlanılıb-saxlanılmadığı hələlik məlum deyil.
Kontekst
Qüvvəyə minənə qədər əvvəlki qayda qüvvədə qalır — 150 avroyadək malların gömrük rüsumsuz buraxılışı davam edir. Qanun paketi, BVF sazişləri və Ukrayna Fasilətəsi Proqramı çərçivəsində öhdəliklərə bağlı daha geniş vergi paketinin bir hissəsidir. Yeni normalar 1 iyul 2027-ci ildən tez olmayaraq qüvvəyə minəcək və hökumətin qərarını tələb edir. Bağlama vergisi qanununun işləməsi üçün Gömrük Məcəlləsinə dəyişikliklər (15460 nömrəli qanun layihəsi) də tələb olunur. Maliyyə Nazirliyinə görə, hazırda Ukraynada ildə təxminən 75 milyon bağlama emal edilir, lakin onlardan 1%-dən azında ƏDV ödənilir. Qanun layihəsinin müəllifi Ali Radanın maliyyə, vergi və gömrük siyasəti komitəsinin sədri Danilo Getmantsevdır. 1 sentyabrda (194 səs) və təkrar səsvermədə (216 səs) ilk oxunuş üçün uğursuz cəhdlərdən sonra 16 sentyabrda 273 səslə qanun qəbul edildi.