Ukrayna parlamentı 2001-ci il qanununu əvəz edən əmlak qiymətləndirməsi haqqında yeni qanun qəbul edib
Ukrayna Ali Radası (Verkhovna Rada) 2001-ci ildən qüvvədə olan əmlak qiymətləndirməsi qanununu tamamilə əvəz edən yeni qanun qəbul edib. Qanun qiymətləndirmə qaydalarını beynəlxalq (IVS) və avropa (EVS) standartlarına uyğunlaşdırır, vahid Qiymətləndiricilər Reyestrinin yaradılmasını nəzərdə tutur və Ukraynanın Aİ-nin 4,2 milyard dollarlıq ikinci makromaliyyə yardımı tranşını almasının yolunu açır.
Əsas məqamlar
- Ali Rada 2001-ci il əmlak qiymətləndirməsi qanununu tamamilə əvəz edən qanun qəbul edib
- Qanun qiymətləndirmə qaydalarını beynəlxalq (IVS) və avropa (EVS) standartlarına uyğunlaşdırır
- Torpaq sahələrinin ayrıca ekspert pul qiymətləndirməsi ləğv edilir, daşınmaz əmlak və torpağın birgə vahid qiymətləndirilməsi tətbiq olunur
- Müharibə nəticəsində dəymiş zərərin qiymətləndirilməsi qaydaları müəyyən edilir
- Qiymətləndiricilərin Vahid Reyestri və vahid özünütənzimləmə təşkilatı yaradılacaq
- Qanun Ukrayna Dəstək Krediti proqramı çərçivəsində Aİ makromaliyyə yardımının bloklanmasını aradan qaldırmaq üçün tələb olunan dörd qərardan biridir
- Qəbul 4,2 milyard dollarlıq ikinci makromaliyyə yardımı tranşının verilməsi yolunu açır
Bu niyə vacibdir
Bu qanun 2001-ci ildən qüvvədə olan köhnə qanunvericilik bazasını tamamilə əvəz edərək Ukraynanın qiymətləndirmə sahəsində qaydalarını beynəlxalq (IVS) və avropa (EVS) standartlarına uyğunlaşdırır. Bu, həm daxili bazarın şəffaflığı, həm də Avropa İttifaqı ilə hüquqi konvergensiya üçün mühüm addımdır. Eyni zamanda, qanun Ukrayna Dəstək Krediti proqramı çərçivəsində Aİ-nin 4,2 milyard dollarlıq ikinci tranşının bloklanmasını aradan qaldıran dörd şərtdən biridir və EFF proqramı çərçivəsində Ukraynanın üzərinə düşən öhdəliklərlə bağlıdır. Müharibə nəticəsində dəymiş zərərin qiymətləndirilməsi qaydalarının ayrıca nəzərdə tutulması müharibədən sonra bərpa və təzminat prosesləri üçün birbaşa əhəmiyyət kəsb edir.
Nə baş verdi
Ukrayna Ali Radası əmlak qiymətləndirməsi sahəsini tamamilə yenidən tənzimləyən yeni qanun qəbul edib. Sənəd 2001-ci ildən qüvvədə olan qanunu tam əvəz edir və qiymətləndirmə qaydalarını beynəlxalq (IVS) və avropa (EVS) standartlarına uyğunlaşdırır. Torpaq sahələrinin ayrıca ekspert pul qiymətləndirməsi ləğv edilir, əvəzinə daşınmaz əmlakın torpaqla birlikdə vahid qiymətləndirilməsi tətbiq olunur. Qanun müstəqil və standartlaşdırılmış qiymətləndirməni fərqləndirir, müharibə nəticəsində dəymiş zərərin qiymətləndirilməsi qaydalarını müəyyən edir. Qiymətləndirmə mütəxəssisləri haqqında məlumatları birləşdirən Qiymətləndiricilərin Vahid Reyestri, habelə vahid özünütənzimləmə təşkilatı yaradılacaq. Dövlət Əmlak Fondu və İxtisas və İntizam Komissiyasının iştirakı ilə üçpilləli nəzarət modeli formalaşdırılacaq. Qiymətləndiricilər üç kvallifikasiya artımını daha çevik prosedurla hər üç ildən bir təsdiq edə biləcəklər. Qiymətləndirmə hesabatlarının yenidən baxılması qaydaları yenilənir, cərimələr və apellyasiya komitəsi vasitəsilə məhkəmədənkənar mübahisələrin həlli mexanizmi tətbiq olunur. Xarici mütəxəssislərin peşəyə qəbulu üçün sadələşdirilmiş prosedur nəzərdə tutulur, qiymətləndirmə metodologiyasının tələbləri məhkəmə ekspertlərinə də şamil edilir və qayda pozuntularına görə onlar intizam məsuliyyəti daşıyacaqlar. Qanun layihəsi 13435 saylı qanun layihəsi olaraq, may ayında təkrar birinci oxunuş üçün geri qaytarılmış, 2025-ci ilin sentyabrında Ali Radanın İqtisadi İnkişaf Komitəsi sənədin əsas kimi qəbul olunmasını tövsiyə etmişdi.
Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır
Ukrayna mənbələri qanunu ilk növbədə Aİ-nin 4,2 milyard dollarlıq ikinci makromaliyyə yardımı tranşının bloklanmasını aradan qaldırmaq üçün şərt kimi təqdim edirlər. Ukrayna mətbuatxası həmçinin qanunun Ukraynanın EFF proqramı çərçivəsində öhdəlikləri və Ukrayna Fasilitəsi proqramının göstəricisi kimi rolunu vurğulayır. Ukrayna mediası institusional memarlıq detallarına (Vahid Reyestr, özünütənzimləmə təşkilatı, üçpilləli nəzarət modeli, apellyasiya komitəsi) daha çox diqqət yetirir, geniş siyasi çərçivədən fərqli olaraq. Layihənin hazırlanması zamanı İqtisadiyyat və Maliyyə nazirliklərinin şərti dəstəyi, Ədliyyə Nazirliyinin prosessual qanunvericiliklə uyğunsuzluq barədə iradları, habelə parlamentin ekspert departamentinin şərhləri qeyd olunur.
Kontekst
Qanun layihəsi 13435 sayı ilə aylarla müzakirə olunurdu: may ayında təkrar birinci oxunuş üçün geri qaytarılmış, 2025-ci ilin sentyabrında Ali Radanın İqtisadi İnkişaf Komitəsi sənədin əsas kimi qəbul olunmasını tövsiyə etmişdi. İqtisadiyyat və Maliyyə nazirlikləri layihəni yalnız əhəmiyyətli yenidən işlənmə şərtilə dəstəkləyib, Ədliyyə Nazirliyi isə bəzi müddəaların prosessual qanunvericiliklə uyğunsuzluğunu qeyd edib. Dövlət Əmlak Fondu, Milli Qiymətli Kağızlar və Fond Bazarı Komissiyası, habelə parlamentin Əsas Elmi və Ekspert Şöbəsi də layihəyə dair şərhlər verib.