Peskov: Tramp Ukraynanın yeni prezidentə ehtiyacı olduğunu deyib
Kremlin sözçüsü Dmitri Peskov bildirib ki, ABŞ prezidenti Donald Tramp ona Ukraynanın yeni prezidentə ehtiyacı olduğunu söyləyib. Peskov bunu Volodimir Zelenskinin müharibəni bitirmək üçün "çox məsuliyyətli və çox çətin" qərarlar vermək üçün siyasi iradə göstərməməsi ilə əlaqələndirib. Zelenski isə prezidenti ukraynalıların özlərinin seçəcəyini vurğulayıb, seçkilərin isə Rusiyanın 60 günlük atəşkəsə razı olmasından asılı olacağını deyib. Aİ-nin ali nümayəndəsi Kaya Kallas oktyabrın 12-də bildirib ki, müharibə davam etdikcə Ukraynada seçki keçirmək mümkün deyil.
Əsas məqamlar
- Kremlin sözçüsü Dmitri Peskov oktyabrın 12-də Trampın Ukraynanın "yeni prezidentə ehtiyacı olduğunu" söylədiyini bildirib
- Peskov Zelenskininun müharibəni dayandırmaq üçün "çox məsuliyyətli və çox çətin" qərarlar vermək iradəsi göstərmədiyini iddia edib
- Tramp oktyabrın 10-da Ukraynanın Rusiya ilə razılıq əldə edə biləcək yeni prezidentə ehtiyacı olduğunu açıqlayıb
- Tramp Zelenskini sülhə nail olmaq üçün kifayət qədər səy göstərməkdə ittiham edib və bunu ABŞ-da dizel yanacağının yüksək qiyməti ilə əlaqələndirib
- Zelenski prezidenti ukraynalıların özlərinin seçəcəyini, seçkilərin isə Rusiyanın 60 günlük atəşkəsə razı olması şərti ilə keçiriləcəyini söyləyib
- Aİ-nin ali nümayəndəsi Kaya Kallas oktyabrın 12-də müharibə davam etdikcə seçkilərin keçirilə bilməyəcəyini və təzyiqin Rusiyaya yönəlməli olduğunu deyib
- Oktyabrın 9-da Tramp Putinlə danışıqlar apardığını və Rusiyadan dizel yanacağı tədarükü barədə razılıq əldə etdiyini açıqlayıb
Bu niyə vacibdir
Kremlin ABŞ prezidentinin Ukraynada rejimiyasi çağırışını açıq şəkafi surətdə təkrarlayır və dəstəkləyir ki, bu da Kiyev rəhbərliyinə qarşı kəskin kəskinləşən təzyiq siqnalıdır. Trampın açıklaması və Kremlin təbbişi Ukraynada rəhbərliyinin dəyişdirilməsini Vaşinqtonun Moskva ilə Rusiya dizel yanacağı tədarükü haqqında ayrıca enerji sazişi ilə əlaqələndirir. Aİ-nin ali nümayəndəsi buna açıq şəkildə etiraz edib, müharibə davam etdikcə Ukraynada seçki keçirilməsinin mümkün olmadığını və təzyiqin Kiyevə yox, Rusiyaya yönəlməli olduğunu bildirib.
Nə baş verdi
Kremlin sözçüsü Dmitri Peskov oktyabrın 12-də jurnalistlərə bildirib ki, ABŞ prezidenti Donald Tramp ona Ukraynanın yeni prezidentə ehtiyacı olduğunu söyləyib. Peskovun sözlərinə görə, Tramp bunu Ukrayna prezidentinin müharibəni bitirmək üçün "çox məsuliyyətli və çox çətin qərarlar" verməli olması ilə əsaslandırıb və Zelenskininun hələlik bu cür siyasi iradə göstərmədiyini iddia edib. Bu şərh Trampın oktyabrın 10-dakı açıqlamasından sonra gəlib; Tramp həmin açıqlamasında Zelenskininun sülhə nail olmaq üçün kifayət qədər səy göstərmədiyini, bunu ABŞ-da dizel yanacağının yüksək qiyməti ilə əlaqələndirmişdi. Zelenski cavab olaraq prezidenti ukraynalıların özlərinin seçəcəyini və seçkilərin yalnız Rusiyanın 60 günlük atəşkəsə razı olması şərti ilə keçiriləcəyini bildirib. Oktyabrın 12-də Lüksemburqdakı Aİ Xarici İşlər Şurasının iclasından əvvəl Aİ-nin xarici siyasət başçısı Kaya Kallas Ukraynada müharibə davam etdikcə seçkilərin keçirilə bilməyəcəyini, demək olar ki, bütün konstitusiyaların müharibə dövründə seçkiləri qadağan etdiyini və beynəlxalq təzyiqin Rusiyaya yönəlməli olduğunu deyib. Tramp oktyabrın 9-da Putinlə danışıqlar apardığını və Rusiyadan dizel yanacağı tədarükü barədə razılıq əldə etdiyini açıqlamışdı; mətbuat bunun Zelenskininun Rusiyanın neft emalı zavodlarına hücumları dayandırması ilə bağlı təxminən altı ABŞ xahişinə cavab verməməsindən sonra baş verdiyini yazıb.
Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır
Ukrayna mətnbnı Peskovun açıqlamasını və Trampın yeni prezident çağırışını ön plana çıxarıb, bunları Zelenskinin rəhbərliyinə qarşı əlaqələndirilmiş təzyiq kimi təqdim edib. Onlar Zelenskinin cavab mövqeyini - prezidenti ukraynalıların özlərinin seçəcəyi və seçkilərin 60 günlük Rusiya atəşkəsi şərtinə bağlı olduğu - xüsusi qeyd edirlər. Mətnbn həmçinin Trampa enerji atəşkəsi açıqlamasından sonra Rusiyanın Xarkovda CHP-5 istilik elektrik stansiyasını və Kiyevdə elektrik stansiyasını vurduğunu, Kremlin sözlərinin əməlləri ilə təkzib olunduğunu göstərir. Kallasın Aİ səviyyəsindəki etirazı, o cümlədən müharibə dövründə seçkilərin konstitusiya ilə qadağan olunması arqumenti və təzyiqin Rusiyaya yönəlməli olduğu fikri önəmli yer tutur.
Beynəlxalq mənbələr bu barədə necə yazır
Yeganə qeyri-ukraynalı mənbə - ingiliscə Azərbaycan agentliyi hesabatı - Kremlin Trampın Ukraynada rəhbərlik dəyişikliyi barədə şərhini ön plana çıxarır və Peskovun təbbişinə yaxın izləyir, Zelenskinin cavabını isə bu qədər ön plana çəxmir. O, Kallasın və ya Aİ-nin reaksiyasını, həmçinin Ukrayna mənbələrinin vurğuladığı Rusiyanın Ukrayna enerji infrastrukturasına zərbələrini ön plana çəxmir.
Kontekst
Oktyabrın 9-da Tramp Putinlə danışdığını və Rusiya dizel yanacağının ABŞ və dünya üsullarına tədarükü barədə razılıq əldə etdiyini açıqlayıb; ilkin olaraq 300 min tondan çox, noyabrda əlavəli 500 min ton və en markasından sonra bir milyon ton nəzərdə tutulub. Oktyabrın 10-da Tramp Ukraynanın Rusiya ilə razılıq əldə edə biləcək yeni prezidentə ehtiyacı olduğunu açıq şəmiqlə deyib, Zelenskinin sülh səyləri üçün kifayət qədər işləmədiyini ittiham edib və bunu ABŞ-da dizel yanacağının yüksək qiyməti ilə əlaqələndirib. Mətnbn xəbər verib ki, Tramp Rusiyanın neft emalı zavodlarına hücumları dayandırmağı xahiş edən təxminən altı ABŞ istəyinə Zelenskininun cavab verməməsindən sonra Rusiya dizeli tədarükü danışıqlarına başlayıb. Zelenski Ukraynanın Rusiya neft obyektlərinə zərbələrini Rusiyanın Ukrayna enerji infrastrukturuna illər ərzində hücumlarına cavab olaraq əsaslandırıb və Rusiya Ukrayna enerji obyektlərinə hücumları dayandırsa, Ukraynanın da Rusiya neft obyektlərinə zərbələri dayandıracağını deyib. Oktyabrın 11-də Tramp Ukraynınin və Rusiyanın dərhal enerji atəşkəsinə razılaşdığını iddia edib; Zelenski həmin açıqlamadan sonra Rusiyanın Xarkovda CHP-5 istilik elektrik stansiyasını və Kiyevdə elektrik stansiyasını vurduğunu bildirib. Oktyabrın 12-də Kaya Kallas Lüksemburqdakı Aİ Xarici İşlər Şurasının iclasından əvvəl Rusiyanın enerji atəşkəsinə riayət etdiyini görmədiyini və Rusiyaya təzyiqin davam etdirilməli olduğunu deyib.