Zelenski: Ukrayna iki gün ərzində Rusiyanın enerji obyektlərinə zərbə endirməyib
Prezident Volodimir Zelenski bildirib ki, ABŞ Prezidentinin enerji atəşkəsi elan etməsindən sonra Ukrayna iki gün ərzində Rusiyanın neft emalı və enerji infrastrukturuna zərbə endirməyib, lakin bu müddət ərzində Rusiya Ukraynanın enerji və kritik infrastrukturasına hücumlarını davam etdirib. Zelenski Rusiyanın atəşkəsə riayət etmək niyyəti olmadığına dair açıq siqnallar verdiyini deyib.Paralel olaraq, Donald Tramp oktyabrın 9-da Rusiya dizel yanacağının ABŞ və dünya bazarlarına tədarükü ilə bağlı Vladimir Putinlə razılığa gəldiyini, habelə Ukrayna və Rusiya arasında enerji atəşkəsinin 'bu andan' başladığını elan edib. Yeddi ABŞ senatoru Rusiya dizelinin idxalına icazəni qanunvericiliyə zidd olduğunu bildirərək bu qərarın geri qaytarılmasını tələb edib.
Əsas məqamlar
- 2022-ci ilin martından 2026-cı ilin iyuluna qədər Aİ ölkələri Rusiyaya təxminən 197 milyard avro (təxminən 209 milyard dollar) fosil yanacaq üçün ödəniş edib.
- Donald Tramp sosial şəbəkədə Aİ-nin Rusiyaya 250 milyard dollar ödədiyini yazıb — bu rəqəm 209 milyard dollarlıq hesablamalarla ziddiyyət təşkil edir.
- 2023-cü ildə Rusiya enerji tədarükü Aİ-nin ümumi fosil yanacaq xərclərinin cəmi təxminən 6%-ni təşkil edib.
- Oktyabrın 9-da Tramp Rusiya dizelinin ABŞ və dünya bazarlarına tədarükü ilə bağlı Putinlə razılıq əldə etdiyini elan edib.
- Yeddi ABŞ senatoru (Respublikaçılar və Demokratlar) Tramp administrasiyasının Rusiya dizelinin idxalına icazə qərarının ABŞ qanunvericiliyinə zidd olduğunu bildirib və qərarın dərhal geri qaytarılmasını tələb edib.
- Tramp Ukrayna və Rusiya arasında enerji atəşkəsinin 'bu andan' başladığını və tərəflərin razılaşdığını elan edib; atəşkəs yalnız neft emalı zavodlarına zərbələri əhatə edir.
- Tramp administrasiyası Ukraynanı Rusiyanın enerji obyektlərinə zərbələri dayandırmağa məcbur etmək üçün silah tədarükü proqramını və kəşfiyyat məlumatlarının mübadiləsini dayandırmaqla hədələyir.
Bu niyə vacibdir
İşğal başlayandan bəri Aİ Rusiyaya fosil yanacaq üçün ödənişləri REPowerEU planı sayəsində kəskin şəkildə azalsa da, davam edir. Eyni zamanda, ABŞ-Rusiya enerji sövdələşməsi iki partiyadan olan senatorların müxalifəti ilə üzləşib və ABŞ sanksiyalar qanunvericiliyi ilə bağlı suallar doğurub. Trampın elan etdiyi yalnız neft emalı zavodlarını əhatə edən atəşkəs Ukrayna üçün açıq bir qazanc təmin etmir, çünki Ukraynada yalnız bir neft emalı zavodu var və o, tam gücü ilə işləmir, Rusiya isə geniş emalı şəbəkəsinə malikdir.
Nə baş verdi
Prezident Volodimir Zelenski Ukraynanın ABŞ Prezidenti Donald Trampın enerji atəşkəsi elanından sonra iki gün ərzində Rusiyanın neft emalı və enerji infrastrukturuna zərbə endirmədiyini, lakin Rusiyanın həmin müddətdə Ukraynanın enerji və kritik infrastrukturasına hücumlarını davam etdirdiyini bildirib. Zelenski Rusiyanın atəşkəsdən çəkinmək niyyətində olmadığına dair aydın siqnallar verdiyini deyib; bu açıqlama Facebook-da Ukrinform tərəfindən dərc edilib.Paralel olaraq, oktyabrın 9-da Tramp Rusiya lideri Vladimir Putinlə danışıqlar apardığını və Rusiya dizelinin ABŞ və dünya bazarlarına tədarükü ilə bağlı razılıq əldə etdiyini elan edib. Yeddi ABŞ senatoru — həm Respublikaçılar, həm də Demokratlar — Tramp administrasiyasının Rusiya dizelinin idxalına icazə qərarının ABŞ qanunvericiliyinə zidd olduğunu bildirərək qərarın dərhal geri qaytarılmasını tələb edib. 2022-ci ildə ABŞ Konqresi ABŞ vəsaitlərinin Rusiyanın Ukraynaya qarşı müharibəsini maliyyələşdirməməsi üçün Rusiya enerji daşıyıcılarının idxalını qadağan edib.Tramp Ukrayna və Rusiya arasında enerji atəşkəsinin 'bu andan' başladığını və hər iki tərəfin buna razılaşdığını elan edib, lakin Zelenski Rusiyanın razılığının təsdiqini eşitmədiyini və Rusiyanın Ukraynanın enerji infrastrukturuna zərbələri davam etdirdiyini bildirib. Atəşkəs yalnız neft emalı zavodlarına zərbələri əhatə edir; Ukraynada yalnız bir neft emalı zavodu var və o, tam gücü ilə işləmir, Rusiya isə geniş emalı şəbəkəsinə malikdir. Tramp administrasiyası Ukraynanı Rusiyanın enerji obyektlərinə zərbələri dayandırmağa məcbur etmək üçün silah tədarükü proqramını və Avropa ölkələrinin Ukrayna üçün ABŞ silahlarının alınması və kəşfiyyat məlumatlarının mübadiləsini dayandırmaqla hədələyir.2022-ci ilin martından 2026-cı ilin iyuluna qədər Aİ ölkələri Rusiyaya təxminən 197 milyard avro (təxminən 209 milyard dollar) fosil yanacaq üçün ödəniş edib, Tramp isə sosial şəbəkədə 250 milyard dollarlıq rəqəm göstərib.
Mənbələr nədə fərqlənir
2022-ci ilin martından 2026-cı ilin iyuluna qədər Aİ-nin Rusiyaya enerji daşıyıcıları üçün ödədiyi məbləğ hesablamalara görə təxminən 197 milyard avro (təxminən 209 milyard dollar), Donald Trampın sosial şəbəkədəki açıqlamasında isə 250 milyard dollar göstərilir. Bundan əlavə, Tramp Ukrayna və Rusiya arasında enerji atəşkəsinin 'bu andan' başladığını və tərəflərin razılaşdığını elan edib, Zelenski isə Rusiyanın razılığının təsdiqini eşitmədiyini və Rusiyanın Ukraynanın enerji infrastrukturuna zərbələri davam etdirdiyini bildirib.
Kontekst
REPowerEU planı Aİ-nin Rusiya fosil yanacaqlarından asılılığını mərhələli şəkildə aradan qaldırıb; bu plan olmadan Aİ-nin Rusiya fosil yanacaqlarına xərclərinin təxminən 475 milyard avroya çata biləcəyi qiymətləndirilir. 2023-cü ilə qədər Rusiya enerji tədarükü Aİ-nin fosil yanacaq xərclərinin təxminən 6%-nə düşüb və asılılığın azaldılması əlavə təxminən 278 milyard avro xərcin qarşısını alıb. 2022-ci ildə ABŞ Konqresi ABŞ vəsaitlərinin Rusiyanın Ukraynaya qarşı müharibəsini maliyyələşdirməməsi üçün Rusiya enerji daşıyıcılarının idxalını qadağan edib. Ukraynada yalnız bir neft emalı zavodu var və o, Rusiya hücumlarının hədəfinə çevrilib, Rusiya isə geniş emalı şəbəkəsinə malikdir.