Şröder Putinin 74 yaşını Moskvada qeyd etdi — Almaniyanın və Aİ-nin kəskin reaksiyası

Bu niyə vacibdir

Böyük bir Aİ dövlətinin keçmiş hökumət başçısının Ukraynaya qarşı tam miqyaslı müharibəyə görə cavabdeh olan liderin ad gününü qeyd etməsi ciddi siyasi-mənəvi problem yaradıb. Federal Kansler Merzin Şröderin hərəkətini "tamamilə əxlaqsız" adlandırması Berlinin mövqeyini göstərir, lakin SPD daxilində bəzi üzvlərin onu müdafiə etməsi və vasitəçi kimi irəli sürməsi partiya daxilində bölünməni ortaya qoyur. Bundan əlavə, Şröderin Alman Globus şəbəkəsinin Rusiya qız müəssisəsindəki yeni kommersiya rolu müharibə davam edərkən alman biznesinin Rusiya ilə əlaqələri haqqında suallar doğurur.

Nə baş verdi

2026-cı il oktyabrın 7-də Vladimir Putin 74 yaşını qeyd edib və keçmiş Almaniya kansleri Gerhard Şröder onu evində ziyarət edib. Kreml qeyd edib ki, Putin Şröderin Moskvaya gəldiyini səhər media hesabatlarından öyrənib və köhnə tanışını evinə dəvət edib. Kreml rəsmi Telegram kanallarında və Max platformasında — lakin Putinin rəsmi saytında yox — onların şəklini dərc edib; şəkillərdə onlar at fiqurları ilə bəzədilmiş "ənənəvi rus sobası" fonunda, yaxınlıqda samovar və valenki ilə görünürlər.

Şröder səfəri alman supermarket şəbəkəsi Globusla bağlı işlər üçün həyata keçirib; o, Globus-un Rusiya qız müəssisəsi olan Hyperglobus-un nəzarət şurasının üzvüdür. Almaniyanın müvafiq nazirliklərinə görə, Xarici İşlər Nazirliyi, Ukraynadakı səfirliyi və Federal Daxili İşlər Nazirliyi Şröderin səfəri haqqında əvvəlcədən məlumatlandırılmayıb.

Federal Kansler Friedrich Merz görüşdən "dərindən şok olduğunu" bildirib və onu "tamamilə əxlaqsız" adlandırıb; hökumət qeyd edib ki, Şröderin Putini tək başına müharibəyə görə cavabdeh olan şəxslə birlikdə qeyd etməsi "tamamilə əxlaqsızdır". SPD-nin həmsədri və vitse-kansler Lars Klingbeil səfəri "tamamilə qəbuledilməz" adlandırıb. Bundestaqın vitse-prezidenti Katrin Göring-Eckardt (Yaşıllar) görüşü "Almaniya üçün rüsvayçılıq", "Avropaya xəyanət" və "sülhə xidmət etməmək" adlandırıb. Avropa Parlamentinin Müdafiə Komitəsinin sədri Marie-Agnes Strack-Zimmermann (FDP) Şröderi "Almaniyanın ən utanmaz pensiyaçısı" adlandırıb və onun yanma sindromu kimi sağlıq problemlərini bəhanə edərək parlament istintaq komitəsinin iclaslarını buraxdığını qeyd edib. CDU-dan olan Avropa Parlamentinin üzvü Dennis Radtke onu moskva üçün kifayət qədər sağlam olduğunu, lakin istintaq komitələri üçün olmadığını söyləyərək lağa qoyub. SPD-dən olan Bundestaq üzvü Ralf Stegner Şröderi müdafiə edərək onun fərdi şəxs kimi səyahət etdiyini və bu cür səfərlərin müharibənin bitməsinə yaxınlaşdıra biləcəyini söyləyib.

Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır

Təqdim olunan bütün mənbələr ukrayna media qurumlarıdır və hamısı Şröderin səfərini mənəvi baxımdan qəbuledilməz və Ukraynaya dəyən zərər kontekstində işıqlandırıb.

Mənbələr nədə fərqlənir

Mənbələr Putini ad gününün qeyd edilməsinin dəqiq tarixi və TASS-ın Şröderin dəvət olunması haqqında hesabatının tarixi ilə bağlı fərqlənir: bir mənbə TASS-ın hesabatını 8 oktyabr kimi göstərir, başqa biri isə qeyd etdirib ki, qeyd çərşənbə axşamı 7 oktyabrda baş tutub və Rusiya agentliyi tərəfindən cümə 9 oktyabrda bildirilib. Bundan əlavə, Şröderi müdafiə edən SPD siyasətçisinin adı bəzi mənbələrdə "Rainer Stegner", digərlərində "Ralf Stegner" kimi verilir.

Kontekst

Gerhard Şröder 1998-2005-ci illərdə Almaniya kansleri, 1999-2004-cü illərdə isə SPD-nin sədri olub. Vəzifədən ayrıldıqdan sonra o, Rusiya dövlət enerji şirkətlərində — o cümlədən Rosneft (2022-ci ilə qədər onun direktorlar şurasına sədrlik edib) və Nord Stream-də yüksək vəzifələrdə çalışıb. 2026-cı ilin yanvarında Şröder Rusiya ilə enerji əməkdaşlığının bərpası və Ukraynaya qarşı təcavüzünə baxmayaraq Rusiyaya qarşı "şeytanlaşdırmamağa" çağırıb. 9 mayda Putin onu müharibəni dayandırmaq üçün Avropa vasitəçisi kimi təklif edib; Ukrayna, Berlin və Brüssel bu ideyanı rədd edib. Aİ-nin xarici siyasət başçısı Kaja Kallas bildirib ki, Şröder Rusiya dövlət şirkətləri üçün yüksək səviyyəli lobbiçidir, buna görə Putin onu vasitəçi kimi istəyir. 2025-ci ilin iyununda Şröder alman sağçı AfD partiyasının nümayəndələrinin də dəvət olunduğu Sankt-Peterburq Beynəlxalq İqtisadi Forumu ərəfəsində Rusiyada görülüb.