Putinin iqtisadi elçisi Dmitriev Almaniyanın AfD partiyası ilə qaz tədarükü üzrə görüş hazırlayır
Putinin baş iqtisadi elçisi Kirill Dmitriev və Almaniyanın ultra-sağ "Alternativiya Almaniya üçün" (AfD) partiyasının rəhbərliyi gələn il – ilkin hesablamalarla mart ayında – Rusiyadan Almaniyaya qaz tədarükünün bərpasını müzakirə etmək üçün görüş keçirməyə hazırlaşırlar. Görüş Rusiya–Ukrayna sülh çərçivəsinin əvvəlcədən razılaşdırılması şərti ilə baş tuta bilər.
Əsas məqamlar
- Görüşün iştirakçılarına Dmitriev və AfD-nin həmsədrləri Alisa Vaydel (Alice Weidel) və Tino Xrupalla (Tino Chrupalla) daxildir.
- Tədbir Rusiya–Ukrayna sülh sazişi çərçivəsinin əvvəlcədən razılaşdırılması şərti ilə keçirilə bilər.
- Mümkün keçirilmə yeri kimi İsrail, BƏƏ və ya Hindistan nəzərdən keçirilir.
- Təşkilatçılar ABŞ-ın xüsusi elçiləri Stiv Vitkoff (Steve Witkoff) və Cered Kuşnerin (Jared Kushner) iştirakını arzu edirdilər; ABŞ rəsmisi Reuters-ə onların görüşdən xəbərsiz olduqlarını və dəvət almadıqlarını bildirib.
- Dmitriev bu ay Moskvada ABŞ nümayəndələri Vitkoff və Kuşnerlə görüşdə iştirak edib.
- Müzakirə mövzularına "Şimal axını" (Nord Stream) boru kəmərlərinin işinin bərpası daxildir.
- AfD hakimiyyətdə deyil, ona görə görüşün böyük ölçüdə simvolik xarakter daşıyacağı gözlənilir.
Bu niyə vacibdir
Bu görüş Rusiya rəsmisinin Avropanın mühüm ultra-sağ partiyası ilə enerji geosiyasəti mövzusunda birbaşa təmas qurduğunu göstərir. Rusiya qazının Almaniyaya qaytarılması bütün Avropa üçün ciddi iqtisadi və strateji nəticələr yarada, həmçinin Ukraynada müharibənin diplomatik həlli ilə bağlı enerji siyasətini əlaqələndirə bilər. Eyni zamanda, ABŞ-ın xüsusi elçilərinin görüşdən xəbərsiz olması koordinasiya problemlərinə işarə edir.
Nə baş verdi
Reuters-ə istinadən yayılan məlumata görə, Putinin baş iqtisadi elçisi və Rusiya suveren fondunun rəhbəri Kirill Dmitriev ilə Almaniyanın ultra-sağ AfD partiyasının liderləri – həmsədrlər Alisa Vaydel və Tino Xrupalla – gələn il – mümkün olduğu halda mart ayında – Rusiyadan Almaniyaya qaz tədarükünün bərpasını, o cümlədən "Şimal axını" boru kəmərlərinin yenidən istifadəsini müzakirə etmək üçün görüş keçirməyə hazırlaşırlar. Görüş yalnız Rusiya ilə Ukrayna arasında sülh sazişi çərçivəsinin əvvəlcədən razılaşdırılması şərti ilə baş tuta bilər. Təşkilatçılar İsrail, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri və ya Hindistanı potensial yer kimi nəzərdən keçiriblər. Hesabatda təşkilatçıların ABŞ-ın xüsusi elçiləri Stiv Vitkoff və Cered Kuşnerin də iştirak etməsini arzuladıqları bildirilir; lakin yüksək rütbəli ABŞ rəsmisi Reuters-ə onların görüş haqqında məlumatlandırılmadığını və dəvət almadığını deyib. Dmitriev bu ay Moskvada Vitkoff və Kuşnerlə keçirilən görüşdə iştirak edib. AfD-nin spikeri və Dmitrievin nümayəndəsi şərh verməkdən imtina edib. AfD hakimiyyətdə olmadığı üçün görüş əsasən siyasi-simvolik xarakter daşıyacaq.
Mənbələr nədə fərqlənir
Təşkilatçıların ABŞ-ın xüsusi elçiləri Stiv Vitkoff və Cered Kuşnerin iştirakını arzuladıqları bildirilir, lakin yüksək rütbəli ABŞ rəsmisi Reuters-ə onların təklif olunan sammitdən xəbərsiz olduqlarını və dəvət almadıqlarını bildirib. Bu, təşkilatçıların gözləntiləri ilə ABŞ tərəfinin mövqeyi arasında fərq yaradır.
Kontekst
2022-ci ildə tətbiq olunan sanksiyalardan əvvəl Rusiya Almaniyaya idxal olunan xam neftin üçdə birindən çoxunu və təbii qazın yarısından çoxunu təmin edirdi. "Şimal axını" boru kəmərləri ilə tədarük 2022-ci ildəki genişmiqyaslı müharibədən sonra dayandırılıb; 2022-ci ilin payızında boru kəmərinin dörd qolundan üçü partladılıb. AfD hazırda Almaniya federal hökumətində təmsil olunmur və rəqib partiyaların koalisiyaları ona hakimiyyətə gəlməyə imkan vermir, lakin o, seçicilər arasında ən populyar partiya kimi göstərilir. AB Dövlət Katibi Kaya Kallas daha əvvəl AfD-nin Saksoniya-Anhalt seçkilərindəki qələbəsi kontekstində Rusiyanın Avropaya təhdidini "müəyyən dərəcədə görməzdən gələn" siyasi qüvvələrin təhlükəsi barədə xəbərdarlıq edib.