Qərbi səfirliklər Rusiyanın xəbərdarlığına baxmayaraq Kiyevdə qalır
Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin oktyabrın 3-də xarici diplomatları Kiyevi tərk etməyə çağırmasından sonra Qərbi ölkələrin, o cümlədən ABŞ-ın səfirlikləri paytaxtda qalacaqlarını bəyan edib. ABŞ Dövlət katibi Marko Rubio Vaşinqtonun özü qərar verəcəyini deyib. Eyni zamanda, The Guardian xəbər verir ki, Qərb diplomatları Kiyevi tərk etmək ehtimalına qarşı Lvov və ya Polşanın şərqinə köçürmə planları hazırlayır.
Əsas məqamlar
- Rusiya XİN oktyabrın 3-də xarici diplomatları və vətəndaşları Kiyevi tərk etməyə, yeni kütləvi zərbələr olacağı ilə bağlı xəbərdarlıq edib
- Almaniya, İtaliya, İspaniya, Fransa, Belçika, Niderland, Slovakiya, Sloveniya, Finlandiya, Litva, Latviya, İsveç, Avstriya, Albaniya, Polşa, Macarıstan, Estoniya və Böyük Britaniya səfirlikləri Kiyevdə qalacaqlarını bəyan edib
- ABŞ Dövlət katibi Marko Rubio oktyabrın 5-də ABŞ səfirliyinin Kiyevdə qaldığını və təxliyə olunmadığını deyib
- AB ölkələrinin X səfirlikləri Kiyevdə qalmaq barədə birgə bəyanat yayıb, Vyana Konvensiyasına və beynəlxalq humanitar hüquq normalarına riayət etməyə çağırıb
- Ukrayna XİN-in sözçüsü Heorhiy Tykhyi xarici tərəfdaşlardan köçürmə planları barədə heç bir müraciət və ya bildiriş almadıqlarını deyib
- The Guardian oktyabrın 2-3-də Qərb diplomatlarının Kiyevdən Lvova və ya Polşanın şərqinə köçürmə ehtimal planları hazırladığını yazıb
- Prezident Volodimir Zelenski oktyabrın 3-də Reuters-ə verdiyi müsahibədə Rusiyanın eskalasiyasına cavab olaraq Rusiyanın neft emalı zavodlarına hücumların gücləndiriləcəyini bildirib
Bu niyə vacibdir
Rusiyanın diplomatları Kiyevi tərk etməyə məcbur etmək cəhdi onun təzyiq taktikasının tərkib hissəsidir; Qərbi səfirliklərin Vyana Konvensiyasına və beynəlxalq humanitar hüququna istinad edərək birgə cavabı Moskvanın diplomatik sahədəki təcridini gücləndirir. Rubio-nun Vaşinqton özü qərar verəcək açıqlaması ABŞ-ın Ukraynadakı diplomatik missiyasının saxlanmasına sadiqliyini göstərir, eyni zamanda The Guardian-ın köçürmə planları barədə məlumatı ictimai mövqe ilə arxada hazırlanan ehtiyat planları arasındakı gərginliyi üzə çıxarır. May ayında Lavrov tərəfindən edilən oxşar çağırışın rədd edilməsi ilə müqayisədə Rusiyanın təkrar təzyiq cəhdləri diplomatik mübarizənin davam etdiyini göstərir.
Nə baş verdi
Oktyabrın 3-də Rusiya Xarici İşlər Nazirliyi xarici vətəndaşları və diplomatik missiya işçilərini Kiyevi tərk etməyə və Ukraynaya səfərlərdən çəkinməyə çağırmış, Rusiya hərbi qüvvələrinin kütləvi zərbələr endirməyə davam edəcəyini və mümkün nəticələrə görə məsuliyyətin xəbərdarlığı nəzərə almayanların üzərinə düşəcəyini bildirmişdir. Bu xəbərdarlığa cavab olaraq Almaniyanın, İtaliyanın, İspaniyanın, Fransanın, Belçikanın, Niderlandın, Slovakiyanın, Sloveniyanın, Finlandiyanın, Litvanın, Latviyanın, İsveçin, Avstriyanın, Albaniyanın, Polşanın, Macarıstanın, Estoniyanın və Böyük Britaniyanın Kiyevdəki səfirlikləri paytaxtı tərk etmək niyyətlərinin olmadığını bəyan etmiş, Vyana Konvensiyasına və beynəlxalq humanitar hüquq normalarına riayət olunmasını tələb etmişdir. ABŞ Dövlət katibi Marko Rubio oktyabrın 5-də ABŞ səfirliyinin hazırda qaldığını və təxliyə olunmadığını, ABŞ-ın öz diplomatlarının təhlükəsizliyi barədə özünün qərar verəcəyini açıqlamışdır. AB ölkələrinin səfirlikləri X platformasında birgə bəyanatla Kiyevdə qalacaqlarını bildirmişdir. Ukrayna Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Heorhiy Tykhyi xarici tərəfdaşlardan köçürmə planları barədə heç bir müraciət və ya bildiriş almadıqlarını deyib, The Guardian isə Qərb diplomatlarının Kiyevdən Lvova və ya Polşanın şərqinə köçürmə ehtimal planları hazırladığını yazıb.
Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır
Ukrayna mətbuatı hadisəni Rusiyanın diplomatik təzyiqi kimi təqdim etmiş, Qərbi səfirliklərin kollektiv rəddini diplomatik cavab kimi qələmə vermişdir. Ukrayna XİN-in sözçüsü Heorhiy Tykhyi-nin köçürmə planları barədə xarici tərəfdaşlardan heç bir müraciət almadıqları açıqlaması Qərbin mövqeyinin sarsılmaz olduğu tezisini gücləndirir. Prezident Zelenskinin Rusiyanın neft emalı zavodlarına hücumların gücləndirilməsi barədə açıqlaması Rusiyanın eskalasiyasına cavab kontekstində daxil edilmişdir. Xəbər yazılarında AB ölkələri səfirlərinin və Avropa Komissiyasının bəyanatları, xüsusilə AB səfiri Kateryna Maternovanın və Avropa Komissiyası sözçüsü Christian Wigandın açıqlamaları ön plana çəkilmişdir.
Beynəlxalq mənbələr bu barədə necə yazır
Beynəlxalq mətbuat hadisəyə daha ehtiyatlı yanaşma nümayiş etdirir. The Guardian Qərb diplomatlarının Kiyevi tərk etmək ehtimalına qarşı Lvova və ya Polşanın şərqinə köçürmə planları hazırladığını yazmışdır ki, bu da Ukrayna mətbuatında bir o qədər də ön plana çıxarılmayan ehtiyat planlaşdırma aspektini gətirir. APA agentliyinin yaydığı materialda Rubio-nun mövqeyi ABŞ-ın səfirliyin fəaliyyətini dayandırmasını istisna etmədiyi kimi daha ehtiyatlı şəkildə təqdim edilmişdir, halbuki Ukrayna və digər Qərb mətbuatında dominant olan rəvayət ABŞ-ın qalmaq mövqeyidir.
Mənbələr nədə fərqlənir
The Guardian xarici səfirliklərin Kiyevdən Lvova və ya Polşanın şərqinə köçürülməsi ehtimal planları hazırladığını yazıb, Ukrayna Xarici İşlər Nazirliyi isə xarici tərəfdaşlardan belə planlar barədə heç bir müraciət və ya bildiriş almadıqlarını bildirib. Digər fərq Rubio-nun açıqlamasının interpretasiyasındadır: Ukrayna və əksər Qərb mənbələri onu ABŞ səfirliyinin Kiyevdə qalacağı kimi təqdim edib, bir məqalənin başlığında isə Rubio-nun ABŞ səfirliyinin fəaliyyətinin dayandırılmasını istisna etmədiyi yazılıb.
Kontekst
Sentyabrın 30-da Kiyev meri Vitali Kliçko Rusiyanın paytaxta zərbələrindən sonra şəhərin Şevçenkivski rayonunda qərbi səfirliyin ərazisində qəlpələr tapıldığını bildirmişdir. Prezident Volodimir Zelenski oktyabrın 3-də Reuters-ə verdiyi müsahibədə Rusiyanın Kiyev və digər şəhərlərin sakinlərini qaçmağa məcbur etmək məqsədilə eskalasiyasına cavab olaraq Rusiyanın neft emalı zavodlarına hücumların gücləndiriləcəyini açıqlamışdır. Rusiya XİN may ayında da xarici diplomatlara oxşar xəbərdarlıq etmiş, həmin çağırış ölkə liderləri tərəfindən rədd edilmişdir. Rusiya XİN-in oktyabr xəbərdarlığını Ukraynanın Rusiya hərbi hədəflərinə hücumlarına cavab kimi çərçivələndirməsi qeydə alınmışdır.