Rusiyanın Kiyevi tərk etmə çağırışına qarşı diplomatik korpus Kiyevdə qalır
Rusiya XİN oktyabrın 3-də xarici diplomatları Kiyevi tərk edib yeni "kütləvi zərbələr" riskinə hazırlaşmağa çağırıb. Oktyabrın 4-də Aİ səfiri Katerina Maternova bütün 25 Aİ üzvü ölkənin səfirliyinin və Aİ Nümayəndəliyinin qalacağını açıqlayıb. Polşa, Estoniya, İtaliya, Fransa və digər ölkələr də Kiyevdə qaldıqlarını bildirib, Rusiyanı Vyana Konvensiyasına əməl etməyə çağırıblar.
Əsas məqamlar
- Oktyabrın 3-də Rusiya XİN xarici vətəndaşları, o cümlədən diplomatik missiya uğurlarını Kiyevdən çıxmağa və yeni "kütləvi zərbələr"lə bağlı xəbərdarlıq edib.
- Oktyabrın 4-də Aİ-nin Ukraynadakı səfiri Katerina Maternova Aİ Nümayəndəliyinin və 25 Aİ üzvü ölkənin səfirliyinin Kiyevdə qaldığını açıqlayıb.
- Maternova Rusiyanın hərəkətlərini cəbhədə üstünlük əldə edə bilməməsinin yaratdığı əsəbdən yaranan təhdidlər kimi qiymətləndirib və Vyana Konvensiyasını xatırladıb.
- Polşa XİN Polşa səfirliyinin iş rejiminin dəyişdirilməyəcəyini və Rusiyanın təhdidlərinin istədiyinə nail olmayacağını bildirib.
- Estoniya, İtaliya (səfir Karlo Formoza), Fransa, İspaniya, İsveç, Almaniya və digər ölkələr səfirliklərinin Kiyevdə qaldığını təsdiqləyib.
- Ukrayna XİN rəhbəri Andriy Sıbıha Kiyevdə qalan diplomatları təşəkkürlə adını çəkib və Rusiyanın altı ay əvvəl başlayan diplomatik korpusu qorxutma kampaniyasının yenidən iflasa uğrayacağını deyib.
- Oktyabrın 3-də The Guardian qəzeti Qərb diplomatlarının fövqəladə köçürmə planlarını məxfi müzakirə etdiyini yazıb; Ukrayna XİN bu xəbərləri rədd edib.
Bu niyə vacibdir
Rusiyanın diplomatik missiyalara qarşı birbaşa təhdidi Kiyevdəki Qərb siyasi və simvolik mövcudluğunu sarsıtmağa yönəlib. Aİ institutlarının və bir sıraçlıq ölkələrin əlaqələndirilmiş şəkildə Kiyevdə qalmaq qərarı Ukrayyaya dəstəyin davam etdiyini nümayiş etdirir, lakin mətbuatda səfirliklərin eyni zamanda fövqəladə köçürmə planları hazırladığı bildirilir — bu da rəsmi mövqe ilə real risk idarəetməsi arasında uçurum olduğunu göstərir.
Nə baş verdi
Oktyabrın 3-də Rusiya XİN xarici vətəndaşları, o cümlədən diplomatik missiya personalını Ukraynada, xüsusilə Kiyevdə qalmamağa çağırıb və şəhərə qarşı yeni "kütləvi zərbələr" endiriləcəyini, bunun Ukraynanın Rusiya hərbi obyektlərinə hücumlarına cavab olduğunu bildirib. Rusiya xəbərdarlıqda diqqəti Kiyevdə fəaliyyət göstərən səfirliklərə və Ukraynaya səfər edən xarici rəsmilərə yönəldib.
Oktyabrın 4-də Aİ-nin Ukraynadakı səfiri Katerina Maternova X (Twitter) hesabında açıqlama verib: "Rusiyanın Kiyevdəki xarici diplomatlara mesajı: çıxın, ya da həyatınızı riskə atın. Bizim cavabımız: qalırıq. Aİ Nümayəndəliyi qalır. Bizə qarşı təhdidlər Avropanın Ukraynaya dəstəyini dayandırmayacaq. Onlar yalnız bu dəstəyin niyə vacib olduğunu xatırladır." Maternova qeyd edib ki, Aİ Nümayəndəliyi, Aİ Məsləhət Missiyası və Kiyevdə səfirliyi olan bütün 25 Aİ üzvü ölkəsinin səfirlikləri fəaliyyətini davam etdirir.
Polşa XİN Polşa səfirliyinin iş rejiminin dəyişdirilməyəcəyini, Rusiyanın təhdidlərinin Avropa qitəsini qorxutmaq və Ukraynaya dəstəyi sarsıtmaq cəhdi olduğunu, lakin beynəlxalq hüququn prinsipinə zidd olan bu addımların istənilən effekti yaratmayacağını bildirib. Estoniya XİN, İtaliya səfiri Karlo Formoza, Fransa səfirliyi, həmçinin İspaniya, İsveç və Almaniya səfirlikləri də Kiyevdə qaldıqlarını açıqlayıblar. İtaliya səfiri Rusiyaya Vyana Konvensiyasına və beynəlxalq humanitar hüquqa riayət etməyə çağırıb.
Ukrayna XİN rəhbəri Andriy Sıbıha Kiyevdə qalan Belçika, Latviya, Finlandiya, Slovakiya, Avstriya, Albaniya, Litva, Polşa, Almaniya, Estoniya, İtaliya, Fransa səfirliklərinə və Aİ Nümayəndəliyinə təşəkkür edib. Sıbıha Rusiyanın diplomatik korpusu qorxutma kampaniyasının altı ay əvvəl uğursuz olduğunu və yenidən uğursuz olacağını deyib, müttəfiqləri Ukraynanın hava müdafiəsini gücləndirməyə, Rusiyanın hərbi-sənaye kompleksinə effektiv sanksiyalar tətbiq etməyə çağırıb.
Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır
Ukrayna mətbuatı diplomatik mövcudluğun davamlılığını ön plana çıxarır: XİN rəhbəri Andriy Sıbıha Kiyevdə qalan konkret səfirlikləri adbaad adlayır və Rusiyanın "qorxutma kampaniyasının" altı ay əvvəl uğursuz olduğunu vurğulayır. Ukrayna XİN sözçüsü Heorhiy Tıxıy The Guardian-ın səfirliklərin Lvov və ya Polşanın şərqinə köçürülməsi barədə məxfi planları haqqındakı hesabatını rədd edib, heç bir belə müraciət və ya bildiriş almadıqlarını bildirib. Hesabatlar Rusiyanın xəbərdarlığını Prezident Volodimir Zelenskinin oktyabrın 3-də Reuters-ə Ukraynanın Rusiya neft emalı zavodlarına zərbələri gücləndirəcəyi açıqlaması ilə kontekstləşdirir.
Mənbələr nədə fərqlənir
Mənbələr The Guardian-ın Qərb diplomatlarının fövqəladə köçürmə planları barədə hesabatının tarixində fərqlənir — bəzi mənbələr oktyabrın 2-ni, digərləri oktyabrın 3-nü göstərir. Rusiyanın əvvəlki oxşar xəbərdarlığının (may 2025 və ya may 2026) tarixi və diplomatik missiyaların niyə Kiyevi tərk etmədiyi də mənbələr arasında fərqlidir. 28 sentyabr Aİ sanksiyalarının məhz "ukraynalı uşaqların deportasiyasına cavab" olub-olmadığı da mübahisəlidir.
Kontekst
2025-ci ilin may ayının sonunda Rusiya xarici diplomatlara oxşar xəbərdarlıq edib, lakin səfirliklər Kiyevi tərk etməyib. Hesabat dövründə Rusiya NATO-ya göndərdiyi sənəddə Kaliningrad regionunun təcrid olunması halında bütün arsenalı, o cümlədən nüvə silahlarını istifadə edə biləcəyini bildirib, Aİ bunu qınayıb. 28 sentyabrda Aİ ukraynalı uşaqların deportasiyası ilə əlaqədar Rusiyaya yeni sanksiyalar tətbiq edib. Bu il ərzində Aİ Ukrayna üçün 28,3 milyard avro məbləğində müdafiə satınalma planları təsdiqləyib və əlavə 6,6 milyard avro hərbi yardım ayırıb.