Trampla Putin arasında bir saatlıq telefon danışığı: Uşakov razılaşdı, Bloomberg irəliləyiş görmür
2026-cı il sentyabrın 8-də ABŞ Prezidenti Donald Tramp və Rusiya lideri Vladimir Putin arasında bir saat davam edən telefon danışığı baş tutub. Kremlin köməkçisi Yuri Uşakovun TASS-a verdiyi açıqlamaya görə, söhbət ABŞ-ın xüsusi nümayəndələri Stiv Vitkoff və Cared Kuşnerin sentyabrın 5–6-da Moskvaya və Kiyevə səfərlərinin nəticələrinə həsr olunub. Uşakov danışığı "müsbət, açıq və konstruktiv" adlandırıb; Ağ Ev hələ şərh verməyib.
Əsas məqamlar
- Sentyabrın 8-də Trampla Putin arasında telefon danışığı baş tutub; danışıq Uşakov tərəfindən TASS vasitəsilə elan edilib
- Danışığın müddəti Uşakovun sözlərinə görə düz bir saat olub
- Əsas mövzu Vitkoff və Kuşnerin sentyabrın 5-də Moskvada (Kremllə 3+ saatlıq görüş) və sentyabrın 6-da Kiyevdə keçirdiyi danışıqların yekunları olub
- Kiyevdəki görüşlərə Ukrayna danışıq qrupu — Kirilo Budanov, Rüstəm Umerov, David Araxamiya və Serhi Kıslıtsa, həmçinin E3 ölkələrinin (Almaniya, Fransa, Böyük Britaniya) milli təhlükəsizlik müşavirləri qoşulub
- Tramp müharibənin onun prezidentliyi müddətində bitməsini istədiyini bildirib və bunu ABŞ-Rusiya iqtisadi əlaqələrinin bərpası ilə əlaqələndirib
- Uşakovun sözlərinə görə, Putin Rusiyanın Avropaya qarşı "aqressiv planları olmadığını" deyib, tərəflər humanitar məsələlər, o cümlədən əsirlərin dəyişdirilməsi üzrə işi davam etdirmək barədə razılığa gəliblər
- Bloomberg-in mənbələrinə görə, Kremldə heç bir ciddi irəliləyiş əldə olunmayıb, Putin müharibə planlarını dəyişməyib; analitiklər müharibənin 2027-ci ilə qədər davam edəcəyini gözləyir
- Ağ Ev danışığa dair hesabat zamanı şərh verməyib
Bu niyə vacibdir
Bu danışıq ABŞ-ın xüsusi nümayəndələrinin ardıcıl olaraq Moskvaya və Kiyevə səfərlərindən dərhal sonra baş tutur və Tramp administrasiyasının müharibənin diplomatik həlli üçün yüksək səviyyəli Rusiya ilə təmasları davam etdirdiyini göstərir. Trampın müharibəni prezidentliyi müddətində bitirmək istəyi və bunu ABŞ-Rusiya iqtisadi əlaqələrinin bərpası ilə açıq şəkildə əlaqələndirməsi Vaşinqtonun prioritetlərini açıq şəkildə nümayiş etdirir. Eyni zamanda, Kremlin "müsbət irəliləyiş" mesajı verir, Bloomberg mənbələri isə Putinin mövqeyinin dəyişmədiyini və Ukraynanın enerji infrastrukturasına hücumların güclənəcəyini bildirir.
Nə baş verdi
2026-cı il sentyabrın 8-də ABŞ Prezidenti Donald Tramp və Rusiya prezidenti Vladimir Putin arasında bir saat davam edən telefon danışığı baş tutub. Danışıq Rusiya Prezidentinin köməkçisi Yuri Uşakov tərəfindən TASS vasitəsilə elan edilib; Ağ Ev hələ şərh verməyib. Əsas mövzu ABŞ Prezidentinin xüsusi nümayəndələri Stiv Vitkoff və Cared Kuşnerin sentyabrın 5-də Moskvada və sentyabrın 6-da Kiyevdə keçirdikləri danışıqların nəticələri olub. Moskva görüşündə nümayəndələr Putinlə Kremldə üç saatdan çox görüşüblər; Kiyevdə isə Ukrayna prezidenti Zelenski ilə yanaşı, Ukrayna danışıq qrupu — Kirilo Budanov, Rüstəm Umerov, David Araxamiya və Serhi Kıslıtsa, həmçinin E3 ölkələrinin (Almaniya, Fransa, Böyük Britaniya) milli təhlükəsizlik müşavirləri iştirak edib. Səfərlər müddətində Ukrayna və Rusiya sentyabrın 7-dək bir-birinin paytaxtlarına zərbə endirməmək barədə razılığa gəliblər. Uşakovun sözlərinə görə, Tramp müharibənin onun prezidentliyi dövründə bitməsini istədiyini bildirib və bunu ABŞ-Rusiya ticarət və iqtisadi əlaqələrinin bərpası perspektivi ilə əlaqələndirib; Putin isə Rusiyanın Avropaya qarşı aqressiv planları olmadığını və Ukrayna ilə bağlı müharibənin "kök səbəblərinin" həllinin vacibliyini deyib. Tərəflər humanitar məsələlər, o cümlədən əsirlərin dəyişdirilməsi üzrə işi davam etdirmək, həmçinin ehtiyac yarananda bir-biri ilə əlaqə saxlamaq barədə razılığa gəliblər.
Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır
Ukrayna mətbuatı danışığın fonunda Vitkoff və Kuşnerin sentyabrın 5–6-da Kiyev və Moskva arasında səfər marşrutunu ön plana çıxarır, danışıq qrupunun tərkibini və E3 milli təhlükəsizlik müşavirlərinin iştirakını qeyd edir. Zelenskinin şərhinə geniş yer verilir: Kiyevdəki söhbətlər "substantiv" olub, təhlükəsizlik zəmanətləri, hava hücumundan müdafiə, iqtisadi dəstək və qışa hazırlıq yardım paketi müzakirə olunub, amerikalıların məqsədi diplomatik prosesi "açmaq" və qışa hazırlıq üçün gərginlik azaldılması addımları təklif etmək olub. Bir sıra Ukrayna nəşrləri Putinin "Avropaya qarşı aqressiv planlarımız yoxdur" bəyanatını birbaşa Kremlin ritorikası kimi təqdim edir və Putin üçün "diktator" sözünü işlədir. Başlıqlar və lentəalar tez-tez Kremlin elanlarına (Uşakov vasitəsilə TASS) və Ağ Evin şərh verməməsinə istinad edir — bu da ilk sözü kimin dediyindəki asimmetriyanı vurğulayır.
Beynəlxalq mənbələr bu barədə necə yazır
Beynəlxalq mətbuatda (Al Jazeera/Qətər) Kremlinin "müsbət konstruktiv danışıq" çərçivəsi əks olunub, Uşakovun Trampla Putin arasındakı söhbəti "açıq və konstruktiv" adlandırması sitat gətirilir. Beynəlxalq işıqlandırma Trampın müharibəni prezidentliyi müddətində bitirmək istəyinə və bunu ABŞ-Rusiya iqtisadi əlaqələrinin bərpası ilə əlaqələndirməsinə diqqəti artırır. Bununla belə, Ukrayna mətbuatında istinad edilən Bloomberg hesabatları skeptik əks-fikir təqdim edir: mənbələrin sözlərinə görə, Putin Kremldə mövqeyini dəyişməyib, müharibənin 2027-ci ilə qədər davam edəcəyi, Ukraynanın enerji infrastrukturuna zərbələrin güclənəcəyi və ciddi danışıqların gələn il başlamayacağı ehtimal edilir.
Mənbələr nədə fərqlənir
Kremlin və Uşakov danışığı, həmçinin nümayəndələrin səfərlərini "müsbət irəliləyiş" kimi təqdim edir, Putin "ABŞ-ın sülh səylərini müsbət qiymətləndirib". Vitkoff "ciddi irəliləyiş" olduğunu, o cümlədən əlavə üçtərəfli görüşlərin planlaşdırıldığını deyir. Bunun əksinə olaraq, Bloomberg mənbələrinə görə, Kremldə ABŞ komandası ciddi irəliləyiş əldə etməyib, Putin müharibə planlarını dəyişməyib; analitiklər müharibənin 2027-ci ilə qədər davam edəcəyini, Ukraynanın enerqi və istilik infrastrukturuna hücumların güclənəcəyini və Avropada hibrid əməliyyatların artacağını gözləyir.
Kontekst
Vitkoff və Kuşner sentyabrın 5-də Moskvada Kremldə Putinlə görüşüblər; görüş üç saatdan çox davam edib. Sentyabrın 6-da eyni nümayəndələr qatarla Kiyevə gedərək Prezident Zelenski və Ukrayna danışıq qrupu ilə danışıqlar aparıblar; qrupa Kirilo Budanov, Rüstəm Umerov, David Araxamiya və Serhi Kıslıtsa daxil olub. Kiyevdəki görüşlərin bir raunduna Almaniya, Fransa və Böyük Britaniyanın milli təhlükəsizlik müşavirləri qoşulub. Səfərlər müddətində Ukrayna və Rusiya sentyabrın 7-dək bir-birinin paytaxtlarına zərbə endirməmək barədə razılığa gəliblər. Tramp və Putin bundan əvvəl 2025-ci il avqustun 15-də Alyaskadakı Ankoridjda üzbəüz görüşüblər.