Polşa və Rumıniya Ukraynanın taxıl tranziti ilə bağlı müraciətini rədd etdi
Ukrayna, Qara dəniz limanlarının blokadası səbəbindən taxılını Avropa vasitəsilə ixrac etmək üçün qonşu ölkələrdən kömək istəyib. Polşa və Rumıniya, öz fermerlərinin maraqlarını əsas gətirərək bu istəyi rədd edib. Ukrayna Aqrar Siyasət naziri Taras Vysotski Brüsseldə Avropa İttifaqı həmkarlarından 1,1 milyard avro və daha çox tranzit həcminə icazə istəyib.
Əsas məqamlar
- Ukrayna, Qara dəniz limanlarının blokadası səbəbindən taxılını Avropa vasitəsilə ixrac etmək üçün qonşu ölkələrə müraciət edib.
- Polşanın İnfrastruktur Nazirliyi ukrayna kənd təsərrüfatı məhsullarının tranzitinin artırılmasına yönəlik dəyişikliklərin planlaşdırılmadığını bildirib.
- Rumıniyanın kənd təsərrüfatı naziri Barna Tanczos öz fermerlərinin maraqlarının prioritet olaraq qaldığını deyib.
- Ukrayna Aqrar Siyasət naziri Taras Vysotski Brüsselə səfər edərək 1,1 milyard avro məbləğində kömək və daha çox tranzit həcminə icazə istəyib.
- Vysotski vəziyyəti "çox, çox kritik" adlandırıb; hazırda Ukrayna ixracının yarısından azı Avropanın dəmir yolu, avtomobil və çay marşrutları ilə həyata keçirilir.
- Vysotskinin sözlərinə görə, blokada davam etdikcə bu il Ukraynada 35 milyon tona qədər taxıl yığıla bilər.
- Vysotski xəbərdarlıq edib ki, vəziyyət yaza qədər dəyişməsə, gələn il əkin sahələri 35–40% azala bilər.
Bu niyə vacibdir
Qara dəniz limanlarının blokadası Ukraynanın taxıl ixracını ciddi şəkildə məhdudlaşdırır və qonşu Aİ ölkələrinin yardımından imtinası alternativ ixrac marşrutlarını daha da daraldır. Fermerlər qış əkini üçün vəsait tapa bilmirlər və gələn il əkin sahələrinin 35–40% azalacağı proqnozlaşdırılır. 35 milyon tona qədər taxılın Ukraynada qalması riski qlobal ərzaq təhlükəsizliyi üçün də nəticələr daşıyır.
Nə baş verdi
Ukrayna, Qara dəniz limanlarının blokadası səbəbindən taxılını Avropa vasitəsilə ixrac etmək üçün Polşa və Rumıniyaya müraciət edib. Hər iki ölkə, öz fermerlərinin maraqlarını və logistika tutumunun məhdudiyyətlərini əsas gətirərək yardımı rədd edib. Ukrayna Aqrar Siyasət naziri Taras Vysotski bu həftə Brüsselə səfər edərək Avropa İttifaqı həmkarlarından 1,1 milyard avro məbləğində maliyyə yardımı və Avropa vasitəsilə daha çox kənd təsərrüfatı məhsulu daşınmasına icazə istəyib. Vysotski vəziyyəti "çox, çox kritik" adlandırıb, yığılan taxıl və yağlı bitkilərin satıla bilmədiyini, məhsulların ölkə daxilində yığıldığını və fermerlərin qış əkini üçün vəsaitdən məhrum olduğunu bildirib. Onun sözlərinə görə, hazırda Ukrayna ixracının yarısından azı Avropanın dəmir yolu, avtomobil və çay marşrutları ilə həyata keçirilir və blokada davam etdikcə bu il 35 milyon tona qədər taxıl Ukraynada qala bilər.
Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır
Üç mənbə də Ukrayna dilində media olduğundan, hekayə Ukraynanın taxıl ixrac etmək üçün təcili ehtiyacı və Aİ qonşularının bundan imtinası üzərinə qurulub. Onlar problemin miqyasını — 35 milyon tonun potensial blokada altında qalmasını, əkin sahələrinin 35–40% azalmasını və 1,1 milyard avro məbləğində maliyyə istəyini — vurğulayır, imtinaları isə ukraynalı fermerlər və iqtisadiyyat üçün geriləmə kimi təqdim edir. Rumıniya və Polşanın səbəbləri — öz fermerlərini qorumaq və infrastruktur məhdudiyyətləri — qeyd olunur, lakin ukraynalı nazirin xəbərdarlıqlarından daha az diqqət mərkəzindədir.
Mənbələr nədə fərqlənir
Məqalə 49219 həm Polşanı, həm də Rumıniyanı Ukraynanın istəyini rədd edən kimi təqdim edir, məqalə 49215 isə Rumıniya və Polşanın taxıl tranziti ilə bağlı kömək edə bilməyəcəklərini bildirməsinə diqqət yetirir — başlıq tonu və vurğu fərqlidir, lakin əsas faktlar arasında ziddiyyət yoxdur.
Kontekst
Hazırda Ukrayna ixracının yarısından azı Avropanın dəmir yolu, avtomobil və çay marşrutları ilə həyata keçirilir. Rumıniya ötən ay Kiyevlə sərhəd keçidinin sadələşdirilməsi və dəmir yolu əlaqələrinin inkişafını nəzərdə tutan anlaşma memorandumu imzalayıb. Politico-nun məlumatına görə, Polşa, Slovakiya və Macarıstan əvvəllər Ukrayna taxılının idxalını qadağan edib. Rusiya 2022-ci il Qara dəniz taxıl sazişindən 2023-cü ilin iyulunda Krım körpüsündə partlayışdan sonra çıxıb. Sentyabr ayında Türkiyə və BMT 2022-ci il taxıl sazişini bərpa etmək üçün yeni təşəbbüs irəli sürüb, oktyabrın 1-də isə Bloomberg Ukrayna və Rusiyanın iştirakı ilə Qara dənizdə atəşkəs danışıqları barədə məlumat yayıb.