Kallas Çin Xəzərində hücumlara moratorium və Ukrayna taxılının ixracının bərpasını tələb edib
Avropa İttifaqının xarici işlər və təhlükəsizlik siyasəti üzrə ali nümayəndəsi Kaja Kallas BMT Baş Assambleyasında Çin Xəzərində və qlobal ərzaq təhlükəsizliyinə həsr olunmuş tədbirdə Çin Xəzərində hücumlara moratorium elan edilməsini və Ukraynanın dəniz taxıl ixracının bərpasını çağırıb. Kallas, Rusiyanın avqust ayından etibarən hücumları səbəbindən Ukrayna taxılının dəniz ixracının praktiki olaraq dayandığını bildirib.
Əsas məqamlar
- Kaja Kallas Çin Xəzərində hücumlara moratorium və taxıl ixracının bərpasını tələb edib.
- Kallas çağırışını Aİ sədrliyi ilə BMT-də keçirilən Çin Xəzəri və qlobal ərzaq təhlükəsizliyinə dair tematik tədbirdə səsləndirib.
- Kallasın sözlərinə görə, Rusiya hücumlarının kəskinləşməsi səbəbindən avqust ayından Ukraynanın dəniz taxıl ixracı faktiki dayanıb.
- Kallas qeyd edib ki, Ukrayna dünya qarğıdalı ixracının təxminən 15%-ni, buğdanın 10%-ni, arpanın 15-20%-ni və günəbaxan yağının təxminən 50%-ni təmin edir.
- Kallas bildirib ki, Ukraynanın kənd təsərrüfatı məhsullarının təxminən 90%-i Çin Xəzəri dəhlizi vasitəsilə daşınır.
- Aİ 2025-ci ildə qlobal ərzaq təhlükəsizliyini gücləndirmək üçün 2,1 milyard avro ayırıb; 2022-ci ilin mayından etibarən «Solidarity Lanes» təşəbbüsü təxminən 304 milyard avroluq ticarəti təmin edib.
- Türkiyə Ukrayna və Rusiya arasında Çin Xəzərindəki hücumların və düşmənçiliyin dayandırılmasına yönəlmiş təkliflər ötürüb.
Bu niyə vacibdir
Kallanın çağırışı Çin Xəzərindəki münaqişəni qlobal ərzaq təhlükəsizliyi problemi kimi çərçivələndirir ve 2022-2023-cü illər Çin Xəzəri Taxıl Təşəbbüsünə bənzər bir razılaşmanın bərpasına yönəlib. O, ixracın bərpasını birbaşa Rusiya hücumlarının dayandırılması ilə bağlayaraq məsuliyyəti Moskvaya yükləyib. Türkiyənin hər iki tərəfə atəşkəs təklifləri ötürməsi diplomatik hərəkətin davam etdiyini göstərir.
Nə baş verdi
Avropa İttifaqının xarici işlər və təhlükəsizlik siyasəti üzrə ali nümayəndəsi Kaja Kallas BMT Baş Assambleyası çərçivəsində Aİ sədrliyi ilə keçirilən Çin Xəzəri və qlobal ərzaq təhlükəsizliyinə dair tematik tədbirdə Çin Xəzərində hücumlara moratorium elan edilməsini və Ukraynanın dəniz taxıl ixracının bərpasını tələb edib. Kallas qeyd edib ki, Rusiyanın hücumlarının kəskinləşməsi səbəbindən avqust ayından etibarən Ukraynanın dəniz taxıl ixracı faktiki dayanıb. O, Ukraynanın dünya qarğıdalı ixracının təxminən 15%-ni, buğdanın 10%-ni, arpanın 15-20%-ni və günəbaxan yağının təxminən 50%-ni təmin etdiyini, Ukrayna kənd təsərrüfatı məhsullarının təxminən 90%-nin Çin Xəzəri dəhlizi vasitəsilə daşındığını vurğulayıb. Kallas ərzağın heç vaxt müharibə silahı kimi istifadə olunmaması lazım olduğunu bildirib və Ukraynanın taxıl məsələsinin diplomatik həllinə hazır olduğunu qeyd edib. Türkiyə Ukrayna və Rusiya arasında Çin Xəzərindəki düşmənçiliyin və hücumların dayandırılmasına yönəlmiş təkliflər ötürüb.
Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır
Təqdim olunan hər iki mənbə Ukrayna mənbəyidir (agentlik və media, Ukrayna dilində). Onlar Kallanın çağırışını mənəvi və iqtisadi bir müraciət kimi çərçivələndirir, Ukrayna taxılının «dünyadakı insanları qidalandırdığını» vurğulayır və Rusiyadan Ukrayna taxıl yüklərinə Çin Xəzərindəki hücumları dayandırmağı tələb edir.
Kontekst
2022-2023-cü illər Çin Xəzəri Taxıl Təşəbbüsünün qlobal ərzaq böhranının yumuşaldılmasında həlledici rol oynadığı bildirilir. 2022-ci ilin mayından etibarən Aİ-nin «Solidarity Lanes» təşəbbüsü təxminən 304 milyard avroluq ticarəti təmin edib və Aİ 2025-ci ildə qlobal ərzaq təhlükəsizliyini gücləndirmək üçün 2,1 milyard avro ayırıb.