Latviya prezidenti: Rinkēvičs NATO qərar verərsə, ölkə ərazisində nüvə silahı yerləşdirməyə hazırdır
Latviya Prezidenti Edqars Rinkēvičs bəyan edib ki, əgər NATO kollektiv qərar qəbul edərsə, Latviya ərazisində nüvə silahı yerləşdirilə bilər. O, hazırda bu istiqamətdə konkret danışıqların aparılmadığını, Latviya qanunvericiliyinin isə belə bir yerləşdirməyə heç bir hüquqi maneə yaratmadığını bildirib.
Əsas məqamlar
- Latviya Prezidenti Edqars Rinkēvičs: NATO kollektiv qərar qəbul etsə, Latviya ərazisində nüvə silahı yerləşdiriləcək.
- Hazırda Latviyada nüvə silahının yerləşdirilməsi ilə bağlı konkret danışıqlar aparılmır.
- Latviya qanunvericiliyində nüvə silahının yerləşdirilməsinə hüquqi maneə yoxdur.
- Rinkēvičs 2003-cü ildə NATO-ya üzvlük üçün namizədlərin Alyansın tam kollektiv təhlükəsizlik mexanizmində, o cümlədən nüvə qorxutmasında iştirakla bağlı məhdudiyyətlərin olmayacağını təmin etdiyini xatırladıb.
- Böyük Britaniya Birgə Ekspedisiya Qüvvələri (JEF) üzv dövlətlərinə nüvə qorxutması təqdim edib.
- Böyük Britaniya artıq NATO-nun nüvə qorxutma sisteminin bir hissəsidir; Latviya ABŞ və Böyük Britaniyanın təmin etdiyi NATO nüvə çətiri altındadır.
- JEF-ə Böyük Britaniya, Danimarka, Estoniya, Finlandiya, İslandiya, Latviya, Litva, Niderland, Norveç və İsveç daxildir.
Bu niyə vacibdir
Bu açıqlama Latviyanın NATO-nun kollektiv qərarı çərçivəsində ərazisində nüvə silahı yerləşdirməyə açıq olduğunu nümayiş etdirir və Baltikyanı regionda təhlükəsizlik mövqeyinin möhkəmləndiyini göstərir. Rinkēvičsin Böyük Britaniyanın JEF üzvlərinə təklif etdiyi nüvə qorxutmasını müsbət qiymətləndirməsi, Alyans daxilində nüvə müdafiəsinin genişləndirilməsi istiqamətində davam edən müzakirələrin fonunda önəmli siqnaldır.
Nə baş verdi
Latviya Prezidenti Edqars Rinkēvičs Baş nazir Andris Kulberslə görüşündən sonra keçirilən mətbuat konfransında bildirib ki, əgər NATO kollektiv qərar qəbul edərsə, Latviya ərazisində nüvə silahı yerləşdirilə bilər. O, hazırda bu istiqamətdə konkret danışıqların aparılmadığını vurğulayıb, eyni zamanda Latviya qanunvericiliyində belə bir yerləşdirməyə hüquqi maneənin olmadığını qeyd edib. Rinkēvičs 2003-cü ildə NATO-ya üzvlük prosesində namizəd ölkələrin Alyansın tam kollektiv təhlükəsizlik mexanizmində, o cümlədən nüvə qorxutmasında iştirakla bağlı heç bir məhdudiyyətin olmayacağına dair təminat verdiyini xatırladıb. O, Böyük Britaniyanın artıq NATO-nun nüvə qorxutma sisteminin bir hissəsi olduğunu və Latviyanın ABŞ və Böyük Britaniyanın təmin etdiyi mövcud NATO nüvə çətiri altında olduğunu bildirib. Prezident həmçinin Böyük Britaniyanın Birgə Ekspedisiya Qüvvələri (JEF) üzvlərinə nüvə qorxutmasının genişləndirilməsi təklifini müsbət qiymətləndirib və bunu ümumi NATO siyasətinin tərkib hissəsi kimi dəyərləndirib.
Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır
Ukrayna dilindəki mənbələr hekayəni Latviyanın NATO-nun ön cəbhə dövləti kimi nüvə silahını yerləşdirməyə hazırlığı, Baltik təhlükəsizlik konteksti və Alyansın kollektiv qərar qəbuletmə mexanizmi ətrafında çərçivələyir.
Kontekst
Latviyanın konstitusiyasında nüvə silahının yerləşdirilməsini qadağan edən müddəa yoxdur; Litva isə hazırda konstitusiyasından belə qadağanı çıxarmaq üzrə dəyişiklik edir. 2003-cü ildə NATO-ya üzvlük prosesində namizəd ölkələr Alyansın tam kollektiv təhlükəsizlik mexanizmində, o cümlədən nüvə qorxutmasında iştirakla bağlı məhdudiyyətlərin olmayacağına dair təminat verib. Latviya artıq ABŞ və Böyük Britaniyanın təmin etdiyi NATO nüvə çətiri altındadır. JEF-ə Böyük Britaniya, Danimarka, Estoniya, Finlandiya, İslandiya, Latviya, Litva, Niderland, Norveç və İsveç daxildir. 30 sentyabrda Rusiya rəsmən NATO-nu Kalininqrad regionunun təcridinə gətirib çıxaracaq hərəkətlər halında nüvə silahının istifadəsinin mümkünlüyü ilə bağlı xəbərdar edib, NATO isə Rusiya ittihamlarını rədd edib. Estoniya Fransanın Avropada nüvə qorxutmasını gücləndirmək təşəbbüsündə mümkün iştirak barədə Paris ilə danışıqlar aparır.