Tramp Zelenski və Putinin "çətin qışdan əvvəl" razılığa gələ biləcəyini deyib; Zelenski Putinin müharibəni bitirmək niyyətində olmadığını bildirib
Prezident Donald Tramp sentyabrın 26-da Volodimir Zelenski və Vladimir Putinin "çətin qışdan əvvəl" razılığa gələ biləcəyini deyib, Zelenski isin Putinin müharibəni bitirmək niyyətində olmadığını və görüşlərdən, üçtərəfli formatdan qaçmaq üçün yeni bəhanələr tapdığını bildirib.
Əsas məqamlar
- Sentyabrın 22-də Zelenski və Tramp BMT Baş Assambleyasının 81-ci sessiyası çərçivəsində Nyu-Yorkda görüşüblər
- Sentyabrın 26-da Tramp Zelenski və Putinin "çətin qışdan əvvəl" sövdələşməyə nail ola biləcəyini deyib və əlavə edib ki, hər iki tərəf "irəliləyir"
- Tramp Zelenski ilə çox danışdığını və Zelenskinin razılığa getdiyini, Putinin də eyni mövqedə olduğunu bildirib
- Zelenski sentyabrın 26-da axşam müraciətində Putinin müharibəni bitirmək niyyətində olmadığını və görüşlərdən yayınmaq üçün bəhanələr tapdığını deyib
- Zelenski yaxın günlərdə və oktyabr ayında Rusiya üzərində təzyiqi gücləndirmək üçün Lindsey Qraham qanunu da daxil olmaqla diplomatik səyləri intensivləşdirəcəyini açıqlayıb
- Ofis Prezidenta Ukrayinanın sentyabrın 22-də Trampın Moskvada danışıqlar keçirməyi təklif etdiyi barədə Bloomberg-in məlumatını təkzib edib
- Prezidentin Ofisi rəhbəri Kirillo Budanov sentyabrın 27-də Ukraynanın müharibənin qış boyu davam etməsinə hazır olmalı olduğunu deyib
Bu niyə vacibdir
Trampın nikbin bəyanatları Zelenskinin Rusiyanın danışıqlara hazır olmadığı barədə xəbərdarlıqları ilə birbaşa ziddiyyət təşkil edir və ABŞ ilə Ukraynanın Rusiya niyyətlərini necə qiymətləndirdiyi arasında fərqi ortaya qoyur. Bu iki fərqli şərh diplomatik gözləntiləri və hər iki tərəfə təzyiqi formalaşdırır, "qışdan əvvəl sövdələşmə" gözləntisini isə Ukrayna tərəfindən ehtiyatla qarşılayır.
Nə baş verdi
Sentyabrın 22-də BMT Baş Assambleyasının 81-ci sessiyası çərçivəsində Nyu-Yorkda keçirilmiş görüşdən sonra Donald Tramp Rusiya və Ukrayna arasında razılaşma gözlədiyini, Vladimir Putinin müharibəni bitirmək üçün görüşə "hazır olduğunu" bildirib. Sentyabrın 26-da Tramp Zelenski və Putinin "çətin qışdan əvvəl" sövdələşməyə nail ola biləcəyini deyib, Zelenski ilə çox danışdığını və hər iki liderin "irəlilədiyini" qeyd edib. Həmin gün axşam müraciətində Volodimir Zelenski bunun əksini söyləyib: Putinin müharibəni bitirmək planı yoxdur, görüşlərdən, üçtərəfli formatdan və danışıqlardan qaçmaq üçün daim yeni bəhanələr tapır və Ukraynanın bütün tərəfdaşları bunu hiss edir. Zelenski yaxın günlərdə və oktyabrda Lindsey Qraham qanunu da daxil olmaqla Rusiya üzərində təzyiq mexanizmlərinin tam işə salınması istiqamətində diplomatik səylərin gücləndiriləcəyini açıqlayıb. Prezidentin Ofisi rəhbəri Kirillo Budanov sentyabrın 27-də Ukraynanın müharibənin qış boyu davam etməsinə hazır olmalı olduğunu xatırladıb. Bloomberg isə sentyabrın 25-də, sentyabrın 22-dəki görüşdə Trampın Zelenskiyə Moskvada Putinlə danışıqlar keçirməyi təklif etdiyini, Zelenskinin bunu rədd etdiyini və təklifə kədərləndiyini yazıb; Prezidentin Ofisi bu xəbəri təkzib edib.
Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır
Ukrayna dilində reportajlar sentyabrın 26-dakı Zelenskinin axşam müraciətini ön plana çıxarır: Putin müharibəni bitirmək niyyətində deyil, görüşlərdən və üçtərəfli formatdan qaçmaq üçün bəhanələr tapır. Ukrayna mənbələri ABŞ-ın Rusiyanın müharibəyə son qoymaq istəməməsini Ukrayna ilə eyni cür qiymətləndirdiyini vurğulayır, Lindsey Qraham qanunu da daxil diplomatik təzyiqin gücləndiriləcəyini bildirir. Ukrayna tərəfi həmçinin Bloomberg-in Trampın Moskvada danışıqlar təklifi ilə bağlı məlumatını rəsmi şəkildə təkzib edib, Budanovun realist xəbərdarlıqlarını — "ən pis variantına hazırlaşmalıyıq" — sitat gətirir.
Beynəlxalq mənbələr bu barədə necə yazır
Beynəlxalq reportajlar (Azərbaycan və Qətər mənbələri) Trampın nikbin tonunu ön plana çıxarır: hər iki tərəf "irəliləyir", razılığa gəlmək istəyir və "çətin qışdan əvvəl" sövdələşmə mümkündür. Eyni reportajlarda Putinin açıqlamaları da qeyd olunur — danışıqların bərpası ilə bağlı təkliflərin masada qalması, eyni zamanda Ukraynanın "provokativ hücumları" ilə bağlı ittihamlar və Avropaya qarşı heç bir niyyətin olmadığı iddiası. Qətər mənbəyi Zelenskinin Patriot raketlərinin istehsalına ABŞ-ın razılıq verdiyinə dair iddiasını da diplomatik və hərbi mövzuları birləşdirən kontekstdə qeyd edir.
Mənbələr nədə fərqlənir
Bloomberg sentyabrın 25-də yazıb ki, sentyabrın 22-dəki Nyu-York görüşündə Tramp Zelenskiyə danışıqları Moskvada keçirməyi təklif edib və Zelenski bunu rədd edərək təklifə kədərlənib. Ukrayna Prezidentinin Ofisi Trampın belə bir təklif etdiyi barədə xəbəri rədd edib.
Kontekst
Sentyabrın 22-də BMT Baş Assambleyasının 81-ci sessiyası çərçivəsində Nyu-Yorkda Zelenski və Tramp arasında görüş baş tutub. Görüşdən sonra Zelenski Ukraynanın qarşılıqlılıq şərti ilə Rusiyaya qarşı istənilən formatda enerji atəşkəsinə hazır olduğunu, ABŞ-ın isə Ukraynadan Rusiyanı vurmağı birtərəfli qaydada dayandırmağı xahiş etmədiyini söyləyib. Zelenski həmçinin bildirib ki, ABŞ Rusiyanın müharibəni bitirmək istəməməsini Ukrayna ilə oxşar qiymətləndirir və oktyabrda Lindsey Qraham qanunu da daxil təzyiq mexanizmlərinin aktivləşdirilməsi ilə diplomatik işin gücləndiriləcəyini açıqlayıb.