Zelenski Q20 sammitində Putinlə görüşməyə hazırdır; Kremlin təklifi rədd edib
Hərracın verdiyi müsahibədə Prezident Volodimir Zelenski deyib ki, o, dekabrda Mayamidə keçiriləcək Q20 sammitində Rusiya lideri Vladimir Putinlə görüşmək üçün getməyə hazırdır. Kremlin sözçüsü Dmitri Peskov Mayamidə görüşü "mümkün deyil" adlandırıb və Zelenskinin Moskvaya dəvətini yeniləyib. Xarici işlər naziri Sergey Lavrov isə Rusiyanın danışıqlar dövründə hərbi əməliyyatları dayandırmayacağını açıqlayıb.
Əsas məqamlar
- Zelenski DW-yə müsahibəsində dekabrın 14–15-də Mayamidə keçiriləcək Q20 sammitində Putinlə görüşmək üçün getməyə hazır olduğunu bildirib.
- Peskov AFP-yə Mayamidə Putin-Zelenski görüşünün "mümkün olmadığını" deyib, yalnız Moskvada görüş variantını saxladıqlarını vurğulayıb.
- Lavrov 12 sentyabrda İnterfaksa Rusiyanın Moskva dəvətini "böyük xoşməramlı jesti" adlandırıb və danışıqlar dövründə atəşin dayandırılmayacağını açıqlayıb.
- Peskov Mayamiyə səfərlə bağlı "hələ bilmirik" deyib, Putinin köməkçisi Yuri Uşakov isə bu məsələnin hələ müzakirə olunmadığını söyləyib.
- Zelenski ilə Putin fevral 2022-də Rusiyanın tam miqyaslı işğalından bəri şəxsən görüşməyiblər.
- Q20 liderlər sammiti Mayamidəki Trump National Doral qolf kompleksində ABŞ Prezidenti Donald Trampın sədrliyi ilə keçiriləcək.
Bu niyə vacibdir
Zelenski ilə Putin Rusiyanın 2022-ci ilin fevralında başladığı tam miqyaslı işğaldan bəri şəxsən görüşməyiblər, ona görə də istənilən ikitərəfli görüş böyük diplomatik hadisə olardı. Rusiyanın eyni anda Moskvada israr etməsi və Mayamini rədd etməsi tərəflər arasında lider səviyyəli kontaktın formatı barədə dərin uçurumu nümayiş etdirir. Lavrovun danışıqlar zamanı döyüşləri dayandırmayacaqlarını açıqlaması isə "danışıqlar" sözünün hər iki tərəf üçün mənasını əsaslı şəkildə dəyişir. Sammit ABŞ ərazisində və Prezident Trampın sədrliyi ilə keçiriləcək, ona görə də Vaşinqton istənilən görüşdə birbaşa ev sahibi rolunda olacaq.
Nə baş verdi
Prezident Volodimir Zelenski 12 sentyabrda DW-yə verdiyi müsahibədə deyib ki, o, 14–15 dekabrda Mayamidə keçiriləcək Q20 sammitində Rusiya Prezidenti Vladimir Putinlə görüşmək üçün getməyə hazırdır. Zelenski vurğulayıb ki, onun üçün yalnız görüşün nəticəsi önəmlidir, sözlərin özü yox, və əlavə edib ki, mümkün ilk addım enerji və taxıl sahəsində atəşkəs ola bilər. Kremlin sözçüsü Dmitri Peskov həmin gün AFP-yə Mayamidə görüşün "mümkün olmadığını" bildirib və Zelenskinin Moskvaya gələ biləcəyini, dəvətin qüvvədə qaldığını təkrarlayıb. Putinin köməkçisi Yuri Uşakov da Putinin Q20-yə səfər edib-etməyəcəyinin hələ müzakirə olunmadığını söyləyib. Rusiyanın xarici işlər naziri Sergey Lavrov Nyu-Delhidə BRICS sammiti çərçivəsində İnterfaksla söhbətində Moskva dəvətini "böyük xoşməramlı jest" adlandırıb və istənilən danışıqlar dövründə Rusiyanın hərbi əməliyyatları dayandırmayacağını açıqlayıb.
Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır
Ukrayna mediasının başlıqları Zelenskinin Mayamiyə gedib Putinlə görüşməyə hazır olmasını ön plana çıxarır, bunu Kiyevin diplomatik açıq qapı saxladığının sübutu kimi təqdim edir. Materiallarda Peskovun Mayami variantını "mümkün deyil" adlandırması və Lavrovun danışıqlar zamanı döyüşləri dayandırmayacaqlarını açıqlaması Moskvanın səmimi danışıqlara girmədiyinin əlaməti kimi vurğulanır. Jurnalistlər Kremlin Moskvada görüş tələbini və Ukraynanın neytral ərazidə görüş təkliflərini yan-yana qoyaraq tərəflərin mövqe asimmetriyasını göstərir. Materiallarda Zelenskinin Putin bütün Ukraynanı ələ keçirmək istədiyi və cəbhədə qələbənin ağır itkilərlə mümkün olduğu barədə ayrıca DW və CBC müsahibələrindəki sözləri də yer alır — bu, danışıqların zəruriliyini insan itkisi kontekstində əsaslandırır.
Mənbələr nədə fərqlənir
Mənbələr Putin-Zelenski görüşünün Mayamidə Q20 çərçivəsində baş verib-verə bilməyəcəyi barədə fərqlənir: Zelenski bu variantı açıq təklif edib, Peskov isə onu "mümkün deyil" adlandırıb. Lavrovun şərhlərinin yeri də dəqiq deyil: əksər mənbələr onu 12 sentyabrda İnterfaksla Nyu-Delhidə BRICS sammitində səsləndirildiyini yazır, bir ukraynalı mənbə isə onu yalnız BRICS sammitinə aid edir. Rusiyanın Q20 liderlər sammitinə gedib-getməyəcəyinə də aydınlıq yoxdur: Peskov "hələ bilmirik", Uşakov isə məsələnin hətta müzakirə olunmadığını deyir, digər hesabatlarda isə Putin gözlənilən qonaqlar siyahısındadır.
Kontekst
Q20 liderlər sammiti 14–15 dekabr 2026-cı ildə Mayamidəki Trump National Doral qolf kompleksində ABŞ Prezidenti Donald Trampın sədrliyi ilə keçiriləcək. Putin Q20 sammitlərinə 2019-cu ildən bəri şəxsən qatılmır — əvvəlcə pandemiya, sonra isə 2022-ci ildə Ukraynaya işğal və MKC-nin ona qarşı həbs orderi səbəbindən. ABŞ-ın xüsusi elçiləri Stiv Vitkoff və Cared Kuşner 5–6 sentyabrda Moskva və Kiyevə səfər edərək müharibənin dayandırılması ilə bağli danışıqlar aparıblar; Zelenski onların "çox yaxşı, dəyərli ideyalar" təqdim etdiyini söyləyib. Zelenski həmçinin Rusiyanın 20 sentyabrda planlaşdırılan parlament "seçkiləri" bitənədək üçtərəfli danışıqların bərpa olunacağını gözləmir, mümkün üçtərəfli görüş yeri kimi BƏƏ, İsveçrə və ya Türkiyəni irəli sürüb.