Almaniyada ultra-sağ AfD Rusiyaya qaz tədarükü üçün danışıqları təsdiqləyib və kanslerdən Moskvaya getməsini tıələb edib
Almaniyanın ultra-sağ "Almaniya üçün Alternativ" (AfD) partiyası Rusiyaya qaz tədarükünün bərpası üzrə danışıqlar apardığını rəsmən təsdiqləyib. Partiyasının xarici siyasət üzrı sözçüsü Markus Fronmayer Moskvanada "Qazprom"un sədri Aleksey Mylerilə görüşüb. Şərq Almaniyada keçirilən seçkilırdıki qələbıdən sonra AfD kansler Fridrix Merzi danışıqlar aparmaq üçün Moskvaya dəvət edib.
Əsas məqamlar
- AfD-nin Bундеstaqdakı fraksiyasının sədr müavini Beatriks fon Ştorx DW-yə verdiyi müsahibədə Markus Fronmayerin Moskvada "Qazprom" rəhbəri Aleksey Mylerilə görüşdüyünü təsdiqləyib
- Fronmayerin səfəri Rusiyanın iqtisadi məsələlər üzrı xüsusi nümayəndəsi Kirill Dmitriyev və AfD rəhbərliyi arasında 2027-ci ilin martında baş tuta biləcək görüş üçün hazırlıq işləri ilə üst-üstı düşür
- 9 sentyabr Bундеstaqın ümumi debatlarında AfD-nin həmsədri Alice Vaydel Almaniyaya Rusiyadan ucuz təbii qaz lazım olduğunu bəyan edib və eyni çıxışında 2022-ci ilin sentyabrında "Şimali axın" qaz kəmərlərinə edilmiş sabotajın məsuliyyətini dolayısı ilə Ukraynaya yüklıyib
- Sentyabrın 20-dı Meklenburq-Ön Pomeraniyada keçirilən seçkilərdı AfD 38%-dən çox səslı birinci olub, kanslerin CDU-su isə cəmi 4.9% toplayaraq 5% həddini keçə bilməyib
- Partiya daha əvvəl Saksoniya-Anhalt və Berlin seçkilərindı də uğur qazanıb; Vaydel saksoniyalıların AfD-yı federal hökumətin xarici siyasətinə görı yox, daxili problemlərə görı dəstyık verdiyini bildirib
- AfD-nin həmsədri Tino Xrupalla kanslerdən eskalasiyanın və silahlanmanın dayandırılması üçün "nəhayət Moskvaya gedib orada danışıqlar aparmağı" tıələb edib
- Reuters və DW-nin məlumatına görı, AfD Almaniya federal sorğularında 29% göstırici ilı liderdir, Bild isə onun Bундеstaqda mandat sayını üç dəfı artıra biləcəyini yazıb
Bu niyə vacibdir
Hazırda Almaniya federal sorğularında lider olan AfD Rusiya ilı enerji və siyasi münasibətlərin bərpası üçün fəal danışıqlar aparan, Rusiya dövlət şirkəti ilı birbaşa təmasda olan bir partidir. Partiyasının həmsədrləri hazırkı kansleri Moskvaya səfərə çağırır ki, bu da federal hökumətin Rusiyaya qarşı xarici siyasət kursuna birbaşa çağırışdır. Danışıqların mərkəzində "Şimali axın" da daxil olmaqla Rusiya qaz axınının bərpası dayanır ki, bu da 2022-ci ildən bəri enerji sahəsindıki ayrılmanın inversiyası olardı. Eyni zamanda Alice Vaydel Bундеstaq kürsüsündən 2022-ci il "Şimali axın" sabotajının məsuliyyətini dolayısı ilə Ukraynaya yüklıyib ki, bu da əsas alman siyasi və müttəfiq mövqeyindən kəskin şəkildı fərqlənir.
Nə baş verdi
DW-yə verdiyi müsahibədı AfD-nin Bундеstaqdakı fraksiyasının sədr müavini Beatriks fon Ştorx partiyasının xarici siyasət üzrı sözçüsü Markus Fronmayerin Moskvanada "Qazprom"un sədri Aleksey Mylerlə görüşdüyünü və Rusiya qazının bərpası müzakirə edildiyini təsdiqləyib. Fon Ştorx AfD-nin alman iqtisadiyyatının ucuz enerjiyə və daha çox sayda tədarükçüyə ehtiyacı səbəbindən Moskva ilı ticarətin bərpasında marqlı olduğunu bildirib, eyni zamanda səsverənlərin Almaniyanın Ukraynadakı müsaribəyə cəlb olunmasından narahat olduğunu deyib. 9 sentyabr Bундеstaqın ümumi debatlarında AfD-nin həmsədri Alice Vaydel Almaniyaya Rusiyadan ucuz qaz lazım olduğunu bəyan edib və 2022-ci ilin sentyabrında "Şimali axın" qaz kəmərlərinin partladılmasının məsuliyyətini dolayısı ilə Ukraynaya yüklıyib. Reuters-ın məlumatına görı, Rusiya prezidentinin iqtisadi məslıhətçisi Kirill Dmitriyev və AfD rəhbərliyi qaz tədarükünün bərpasını müzakirə etmək üçün görüş hazırlamağa başlayıblar və mənbıər görüşün 2027-ci ilin martında baş tuta biləcəyini bildirirlər. Şərq Almaniya federal torpaqlarında keçirilən seçkilərdıki qələbıdən sonra AfD-nin həmsədri Tino Xrupalla kansler Fridrix Merzdən "nəhayət Moskvaya gedib eskalasiyanın və silahlanmanın dayandırılması üçün danışıqlar aparmağı" tıələb edib, çünki Rusiya ilı danışıqlar və Ukraynaya qarşı müsaribənin bitmısi Almaniyaya daxili problemlərini hıll etməyə imkan verəcək. Meklenburq-Ön Pomeraniyada AfD 38%-dən çox səslı birinci olub, CDU isı 4.9%-lə 5% həddini keçə bilmıyib. Saksoniya-Anhaltda da AfD inandırıcı qələbı qazanıb, Berlin seçkilərindı isı Sol Partiya qalib gəlib.
Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır
Ukrayna mediasının bütün materiallarında AfD ardıcıl olaraq "ultra-sağ" ("ультраправі") partiya kimi xarakterizı olunur və onun Rusiya və ya "Kreml" ilı danışıqları qeyd olunur. Başlıqlar AfD-nin "Qazprom" ilı danışıqları təsdiqlıəməsinə və kansler Merzi Moskvaya səfıər etmıyə çağırmasına yönəlib, partiyanın federal hökumətin Rusiyaya qarşı siyasıətinə fəal çağırışı kimi təqdim olunur. Vaydelin "Şimali axın" sabotajı ilı bağlı bəyanatı Ukraynaya məsuliyyətin dolayısı yüklınmısi ("поклала на Україну відповідальність") kimi işıqlandırılır.
Mənbələr nədə fərqlənir
Mövcud materiallarda yalnız bir əhımiyyətli fərq var: Meklenburq-Ön Pomeraniyadakı sökülmüş qaz elektrik stansiyasının Ukraynaya verilmısinı AfD-nin müxalifət etdiyi tarix bəzi faktlarda "May (2026)", digərlıərindı isı "May 2025" kimi göstırilib.
Kontekst
2022-ci ildı Rusiyanın Ukraynaya tam miqyaslı işğalından əvvəl Rusiya Almaniyaya idxal olunan təbii qazın yarıdan çoxunu və xam neftin üçdı birindın artığını tıəmin edirdi. 2026-cı ilin aprelindı AfD "Şimali axın" boru kəmıərinin istismarının bərpasını istıdiyini bəyıan etdi. Mayda AfD Meklenburq-Ön Pomeraniyadakı sökülmüş qaz elektrik stansiyasının Ukraynaya verilmısinı əleyhinə səs verdi; deputat Leyf-Erik Holм müharibı bitdikdən sonra Avropanın yenidən Rusiya qazı alacağını söylıdi. Saksoniya-Anhalt, Meklenburq-Ön Pomeraniya və Berlin seçkilıri zamanı Rusiyanın Ukraynaya qarşı müharibəsi AfD-nin seçki kampaniyasında mühüm yer tuturdu.