Saksoniya-Anhalt seçkilərini ultra-sağçı AfD qazandı, lakin mütləq çoxluqdan 3 mandat uzaq qaldı
Almaniyanın Saksoniya-Anhalt federal əyalətində keçirilmiş parlament seçkilərində ultra-sağçı "Almaniya üçün Alternativ" (AfD) partiyası 43,8% səs toplayaraq qələbə qazanıb. Bu, 2021-ci illə müqayisədə nəticənin təxminən ikiqat artması deməkdir. Lakin 83 yerlik Landtaqda mütləq çoxluq üçün 42 mandat təlçb olunduğu halda, AfD 39 mandat əldə edərək hədəfdən 3 yer geridə qalıb. Nəticə ilk dəfə olaraq AfD-liyinin rəhbərlik edə biləcəyi əyalət hökumətinin formalaşması ehtimalını yaradıb.
Əsas məqamlar
- 6 sentyabrda keçirilmiş Saksoniya-Anhalt Landtaq seçkilərində AfD 43,8% səs və 83 yerdən 39-unu qazanıb
- Mütləq çoxluq üçün 42 mandat təlçb olunur; AfD hədəfdən 3 yer geridə qalıb
- Nəticə AfD-nin 2021-ci ildəki 20,8%-lə müqayisədə təxminən ikiqat artımını göstərir və partiyasının istənilən alman əyalət seçkisindəki ən yüksək göstəricisidir
- CDU 17,2% (15 mandat), SPD 9,3% (8), Yaşıllar 8,9% (8), Die Linke 8,6% (8), BSW isə 5%-lik baryeri keçərək 5,3% (5 mandat) əldə edib
- AfD ilə BSW birlikdə 44 mandatla dar çoxluq təşkil edə bilər; lakin BSW həm AfD-nin regional lideri Ulrix Siqmundun, həm də CDU-nun regional lideri Sven Şultsun başçılıq edəcəyi hökuməti dəstəkləməyəcəyini açıqlayıb
- AfD-nin platformasına Rusiyanın sanksiyalarının ləğvi, Ukraynaya hərbi yardımın dayandırılması və Ukraynanın Aİ/NATO-ya üzvlüyünün rədd edilməsi daxildir
- Elon Musk, keçmiş macarıstan Baş naziri Viktor Orban və italyan Baş nazirinin müavini Matteo Salvini AfD-ni təbrik edib
Bu niyə vacibdir
Bu nəticə AfD-nin istənilən alman əyalət seçkisindəki ən güclü göstəricisidir və 2021-ci illə müqayisədə təxminən ikiqat artımı əks etdirir. Mütləq çoxluqdan 3 yer geridə qalsa da, AfD ilə BSW-nin 44 mandatlıq dar çoxluğu ilk dəfə AfD-liyinin rəhbərlik edə biləcəyi əyalət hökumətinin yaranmasına gətirib çıxara bilər. Partiyasının Ukraynaya hərbi yardımın dayandırılması, Rusiyanın sanksiyalarının ləğvi və Ukraynanın Aİ/NATO-ya üzvlüyünün rədd edilməsi platformaları səbəbindən nəticə Almaniyadan kənarda, o cümlədən Ukraynada yaxından izlənilir. Elon Musk, Viktor Orban və Matteo Salvini kimi beynəlxalq ultra-sağçı şəxslərin təbriki nəticənin Avropa ultra-sağ hərəkatının daha geniş kontekstində qəbul edildiyini göstərir.
Nə baş verdi
6 sentyabr 2026-cı ildə Saksoniya-Anhalt əyalətində keçirilmiş Landtaq seçkilərində "Almaniya üçün Alternativ" (AfD) partiyası səslərin 43,8%-ni toplayaraq birinci yeri tutub. Bu, 2021-ci ildəki 20,8%-lə müqayisədə təxminən ikiqat artım deməkdir və partiyasının istənilən alman əyalət seçkisindəki ən yüksək nəticəsidir. 83 yerlik Landtaqda AfD 39 mandat qazanıb; mütləq çoxluq üçün isə 42 mandat təlçb olunur.
CDU 17,2% (15 mandat), SPD 9,3% (8), Yaşıllar 8,9% (8), Die Linke 8,6% (8) və BSW 5,3% (5 mandat) əldə edib. FDP və digər kiçik partiyalar 5%-lik baryeri keçə bilmeyib. Səsvermədə iştirak 77,8% təşkil edib ki bu da 1990-cı ildən bəri ən yüksək göstəricidir.
Riyazi baxımdan AfD ilə BSW birlikdə 44 mandatla dar çoxluğa malik olacaq. Lakin BSW həm AfD-nin regional lideri Ulrix Siqmundun, həm də CDU-nun regional lideri və hazırkı Baş nazir Sven Şultsun başçılıq edəcəyi hökuməti dəstəkləməyəcəyini bəyan edib. Digər mümkün kombinasiyalardan CDU-SPD-Yaşıllar koalisiyası yalnız 31 mandat, Die Linke əlavə edilsə belə 39 mandat təşkil edəcək ki, bu da 42-lik həddən aşağıdır.
Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır
Təqdim olunan bütün mənbələr ukraynalıdır və AfD-ni "ultra-sağçı" və ya "prorus" olaraq çərçivələyir. Materiallar partiyasının Ukraynaya yardımın dayandırılması, Rusiyanın sanksiyalarının ləğvi və Ukraynanın Aİ/NATO-ya üzvlüyünün rədd edilməsi çağırışlarını ön plana çəkir. Başlıqlar və girişlər nəticəni Saksoniya-Anhaltın daxili siyasətindən daha çox Ukrayna siyasəti üçün mümkün nəticələrə bağlayır. Mətbuat Elon Musk, Viktor Orban və Matteo Salvini-nin təbriklərini, habelə Donald Tusk ilə Polşanın sağçı partiyaları arasındakı mübadiləni vurğulayır, nəticəni Avropa ultra-sağ hərəkatının daha geniş impulsu kontekstində təqdim edir.
Beynəlxalq mənbələr bu barədə necə yazır
Beynəlxalq çərçivə təqdim olunan mənbələrdə ayrıca təqdim edilmir, lakin faktlar göstərir ki, keçmiş macarıstan Baş naziri Viktor Orban nəticəni Almaniyanın və Avropanın "unudulmaz gecəsi" adlandırıb, italyan Baş nazirinin müavini Matteo Salvini "qələbə" ifadəsini işlədib, və Elon Musk AfD-nin həmsədri Alys Vaydelin paylaşımının altına "Good result" yazıb. Polşanın Baş naziri Donald Tusk Polşadakı siyasi rəqiblərini tənqid edərək AfD-nin qələbəsini qeyd edənləri Polşada yalnız "axmaqlar və ya xainlər" adlandırıb.
Mənbələr nədə fərqlənir
Mənbələr AfD-nin dəqiq səs payında fərqlənir: ilkin rəsmi nətçələr və əksər hesabatlar 43,8% göstərir, Reuters və The Guardian 44% bildirir, axşam exit-poll proqnozu 44,5% göstərib, və bir ukraynalı mənbə (məqalə 6878) 44% göstərir.
Kontekst
AfD 2013-cü ilin fevralında yaradılıb və 2017-ci ildə ilk dəfə Bundestaqa daxil olub — İkinci Dünya Müharibəsindən bəri ultra-sağçı partiyanın Bundestaqda ilk iştirakı olub. Almaniyanın Konstitusiyanın Mühafizəsi Federal İdarəsi 2025-ci ildə AfD-ni "təsdiqlənmiş sağ ekstremist təşkilat" kimi təsnif edib; AfD qərarı mübahisələndirib və 2026-cı ilin fevralında məhkəmə təsnifatın istifadəsini müvəqqəti qadağan edib. Saksoniya-Anhalt Landtaqının 83 yeri var; çoxluq üçün 42 mandat təlçb olunur. Fridrix Mers federal CDU-ya rəhbərlik edir (Kansler); Sven Şultse Saksoniya-Anhaltın hazırkı Baş naziridir və CDU-nun namizədidir. Hətta AfD rəhbərliyində olan əyalət hökuməti də Almaniyanın xarici siyasətini, federal səviyyədə müəyyən edildiyi üçün, birbaşa təyin edə bilməz.