Almaniyada regional seçkilər: Ukraynaya yardıma qarşı partiyalar qalib gəldi

Bu niyə vacibdir

Bu seçkilər Almaniyanın siyasi mənzərəsində Ukraynaya yardım mövzusunda ciddi dəyişikliklərə işarədir. İki şərq əyalətində Ukraynaya silah yardımına qarşı çıxan və Rusiyaya yaxınlığı ilə seçilən partiyalar qalib gəlib. AfD artıq ikinci şərq əyalətində — Saxoniya-Anhaltdan (təxminən 44%) sonra Meklenburq-Pomeraniyada da birinci olub. Kansler Fridrix Mersin Xilasedici Partiyasının tarixi zəif nəticəsi onun federal siyasətdə mövqeyini zəiflədir və Almaniyanın Ukraynaya yardım siyasətinin davamlılığı ilə bağlı suallar doğurur.

Nə baş verdi

Sentyabrın 20-də Almaniyanın iki federal əyalətində — Berlin və Meklenburq-Pomeraniyada regional seçkilər keçirilib. ARD-nin exit-poll nəticələrinə əsasən, AfD Meklenburq-Pomeraniyada 37,3% səs toplayaraq birinci yerə çıxıb. SPD 35,6%, CDU isə cəmi 5,3% səs alıb. Bu, SPD-nin əyalətdə 28 illik liderliyinə son qoyub. Berlində "Die Linke" 24,9% ilə birinci, CDU 20% ikinci, AfD isə təxminən 16% ilə üçüncü olub. "Die Linke" bu nəticə ilə ilk dəfə Berlin parlamentinə daxil ola bilər. Digər partiyalar AfD ilə koalisiya qurmayacaqlarını bəyan etdiyi üçün AfD əyalət hökumətinə rəhbərlik etməyəcək. Kansler Fridrix Mers CDU-nun nəticəsini "fəlakət" adlandırıb, lakin istefa vermək niyyətində olmadığını bildirib. Nəticələr ilkin exit-poll məlumatlarına əsaslanır və DW və Tagesschau tərəfindən yayılıb.

Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır

Bütün üç mənbə — "НВ", "Бабель" və "hromadske" — ukrayndilli mediadır və onlar seçkiləri Almaniyanın Ukrayna siyasətinə təsiri prizmasından işıqlandırıblar. Məqalələr AfD və "Die Linke"ni Ukraynaya silah yardımına qarşı və Rusiyaya meyilli partiyalar kimi xarakterizə edir. AfD-nin şərq Almaniyada güclənməsi birbaşa kansler Mersə qarşı siyasi çağırış kimi təqdim olunur və onun partiyasının nəticəsi haqqında dediyi "fəlakət" ifadəsi ön plana çəkilir. Məqalələrdə tarixi kontekst də qabardılır: Mануела Швезигin 2022-ci ildən əvvəl "Şimal axını-2" layihəsini dəstəkləyən, Qazprom tərəfindən maliyyələşdirilən fondla əlaqəsi xatırladılır və SPD-nin 28 illik hökmranlığının sonu vurğulanır.

Mənbələr nədə fərqlənir

Mənbələr ARD-nin exit-poll və proqnozları arasında kiçik fərqlər qeyd edirlər: AfD-nin Meklenburq-Pomeraniyadakı nəticəsi 37,3% (exit-poll) və ya 37,9% (proqnoz) göstərilir; SPD üçün 35,6% və ya 35,7%; "Die Linke" üçün Berlində 24,9% və ya 24,5%. Həmçinin Berlindəki pre-election sorğuları ilə exit-poll nəticələri arasında fərq var: sorğular "Die Linke" üçün 21%, CDU üçün 20%, AfD üçün 18% proqnozlaşdırırdı, lakin exit-poll "Die Linke" üçün 24,5-24,9%, AfD üçün isə təxminən 16% göstərir.

Kontekst

Berlin və Meklenburq-Pomeraniya Almaniyanın 16 federal əyalətindən ikisidir; əyalət hökumətləri təhsil və bəzi təhlükəsizlik məsələləri daxil olmaqla geniş səlahiyyətlərə malikdir. AfD ultra-sağçı, Rusiya ilə əlaqələri bərpa etmək, kütləvi deportasiya aparmaq və Ukraynaya hərbi yardımı dayandırmaq istəyən partiya kimi mövqeyini gücləndirib. Sentyabrın 7-də AfD Saxoniya-Anhaltda təxminən 44% səs toplayaraq təkbaşına əyalət hökuməti qurmağa yaxınlaşıb. Seçkilərdən bir həftə əvvəl AfD-nin ümummilli reytinqi rekord 30%-ə çatıb, Mersin CDU-su isə rekord aşağı 18-19%-ə düşüb. Meklenburq-Pomeraniyada təxminən 1,5 milyon insan yaşayır. SPD-nin Mануела Швезиг 2017-ci ildən bu əyalətə rəhbərlik edir; o, üçüncü Merkel hökumətində Almaniya Ailə, Qadın və Gənclər naziri vəzifəsini tutub. 2022-ci ildə mətbuat onun "Şimal axını-2"ni sanksiyalardan yan keçirmək üçün Qazpom tərəfindən maliyyələşdirilən fondla əlaqəsini aşkar edib. Berlindəki seçkilərdən əvvəl mövcud mer Kay Вегнер yenidən namizəd olmaqdan imtina edib; CDU-nun namizədi əyalət maliyyə naziri Stefan Evers, AfD-nin aparıcı namizədi isə fraksiya lideri Kristin Brinker olub. Berlində AfD əleyhinə mütəmadi olaraq minlərlə insanın iştirak etdiyi etiraz aksiyaları keçirilir.