ABŞ Konqresi Rusiya neft və qaz alıcılarına 100% tarif qoyulmasını nəzərdə tutan qanun qəbul edib
ABŞ Konqresi Rusiya xam neft və təbii qazın ən iri alıcılarından olan və ya enerji sanksiyalarının dövrüşlərinə kömək edən ölkələrdən idxal olunan mallara 100%-ə qədər tarif tətbiq edən qanunu təsdiqləyib. Sənəd Prezident Donald Trampa imzalamaq üçün göndərilib. Ukrayna Prezidentinin sanksiyalar siyasəti üzrə müvəkkili Vladislav Vlasyuk Çin, Hindistan və Türkiyənin potensial hədəflər olduğunu bildirib.
Əsas məqamlar
- ABŞ Konqresi Rusiya neft və qaz alıcılarına 100% tarif qoyulmasını nəzərdə tutan qanunu təsdiqləyib; Ağ Ev Trampın yaxın günlərdə imzalayacağını bildirib.
- Çin, Hindistan və Türkiyə qanunun potensial hədəfləri ola bilər — 2026-cı ilin ilk 8 ayında Çin 585 milyon, Hindistan 453 milyon, Türkiyə isə 44 milyon barrel Rusiya xam nefti idxal edib.
- Macarıstan və Slovakiya da Vlasyukun sözlərinə görə yenilənmiş məlumatlara əsasən siyahıya əlavə oluna bilər.
- Qanunda ayrı-ayrı istisnalar nəzərdə tutulur; ABŞ prezidenti tarifləri Konqresin razılığı ilə ləğv edə bilər.
- 2025-ci ilin aprelində qanun layihəsi 500% avtomatik tarif nəzərdə tuturdu; yekun versiyada bu rəqəm 100%-ə endirilib.
- Layihə aprel 2025-də respublikaçı senator Linsi Qraham və demokrat Riçard Blumenthal tərəfindən birgə qeydə alınıb.
- ABŞ Nümayəndələr Palatası qanunu çərşənbə axşamı (16 sentyabr 2026) qəbul edərək Trampa göndərib.
Bu niyə vacibdir
Bu qanun Rusiyanın ən böyük enerji alıcılarına — ilk növbədə Çin, Hindistan və Türkiyəyə — birbaşa təzyiq aləti yaradır və Moskvanın Ukraynadakı müharibəni maliyyələşdirmək üçün istifadə etdiyi gəlirləri kəsə bilər. 500%-dən 100%-ə endirilmiş tarif son razılaşmanın nəticəsidir və qanunda prezidentin Konqresin razılığı ilə tarifləri ləğv etmək səlahiyyəti nəzərdə tutulur ki, bu da icra hakimiyyətinə əhəmiyyətli diskresiya verir.
Nə baş verdi
ABŞ Konqresi Rusiya xam neft və təbii qazın ən iri beş alıcısından biri olaraq qalan və ya enerji sanksiyalarının dövrüşlərinə kömək edən ölkələrdən idxala 100%-ə qədər tarif tətbiq edən qanunu təsdiqləyib. Ağ Ev prezident Donald Trampın sənədi yaxın günlərdə imzalayacağını bildirib. Ukrayna Prezidentinin sanksiyalar siyasəti üzrə müvəkkili Vladislav Vlasyuk Çin, Hindistan və Türkiyənin potensial hədəflər olduğunu, Macarıstan və Slovakiyanın isə yenilənmiş məlumatlara əsasən siyahıya əlavə oluna biləcəyini açıqlayıb. Layihə aprel 2025-də respublikaçı senator Linsi Qraham (indi vəfat edib) və demokrat Riçard Blumenthal tərəfindən qeydə alınıb; ilkin versiyada 500% avtomatik tarif nəzərdə tutulurdu, yekun versiyada isə bu, 100%-ə endirilib.
Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır
Bütün mənbələr Ukrayna mətbuatına aiddir və qanunun şərhində Ukrayna Prezidentinin sanksiyalar siyasəti üzrə müvəkkili Vladislav Vlasyukun mövqeyi mərkəzə qoyulub. Ukrayna mediası qanunu Rusiyanın Ukraynaya qarşı müharibəni maliyyələşdirmək qabiliyyətini məhdudlaşdıran alət kimi təqdim edir v 60 ABŞ senatoru ilə 29 iyul 2026-cı ildə keçirilmiş görüşü qanunverici prosesin diplomatik kontekstinə daxil edir.
Mənbələr nədə fərqlənir
Bir mənbədə qanunu təşəbbüs edən senator "Sergei Lindsey Graham" kimi göstərilir, digər mənbələrdə isə sadəcə "Lindsey Graham" yazılır. Bütün mənbələrdə ilkin versiyanın 500% tarif nəzərdə tutduğu göstərilsə də, formal mətndə "avtomatik" tətbiqin dərəcəsi ilə bağlı kiçik fərqlilik var.
Kontekst
Qanun layihəsi əvvəlcə 2025-ci ilin aprelində respublikaçı senator Linsi Qraham və demokrat Riçard Blumenthal tərəfindən qeydə alınıb; ilkin versiya 500% avtomatik tarif nəzərdə tuturdu. Aİ Rusiya qazının idxalına mərhuləli qadağa tətbiq edib: uzunmüddətli müqavilələr üzrə LNG üçün əsas bitmə tarixi 1 yanvar 2027, boru qazı üçün isə 30 sentyabr 2027-dir. 2026-cı ilin yanvar–avqust aylarında bir sıra Aİ ölkələri Rusiya LNG idxalını davam etdirib (Fransa 4,3 milyon ton, Belçika 3,06 milyon ton, İspaniya 2,77 milyon ton). Hindistan, Mərakeş və Türkiyədən benzin, Misir-dizel yanacağı kimi emal məhsulları üçüncü ölkələr vasitəsilə Rusiyaya çatdırılıb.