ABŞ Ədliyyə Nazirliyi Rusiya kəşfiyyatı ilə əlaqəli beş nəfəri ittiham etdi — Vaşinqton və Avropada sui-qəsd planları
ABŞ Ədliyyə Nazirliyi Rusiya xüsusi xidmət orqanları ilə əlaqəli olduğu iddia edilən beş nəfər barəsində ittihamnamə açıqlayıb. Onlar Rusiyaya qarşı müxalifətçiləri və Ukraynanı dəstəkləyən ölkələri hədəf alan terrorçuluğun maliyyələşdirilməsi və muzdlu qətllərin təşkili ittihamları ilə üzləşirlər. İttihamnaməyə görə, şəbəkə 2024-cü ildən fəaliyyətdədir və bütün beş təqsirləndirilən şəxs hələ də azadlıqdadır.
Əsas məqamlar
- ABŞ Ədliyyə Nazirliyi sentyabrın 15-də (bəzi mənbələrə görə 16-da) Rusiya kəşfiyyatı ilə əlaqəli olduğu iddia edilən beş nəfər barəsində ittihamnamə açıqlayıb.
- Təqsirləndirilən şəxslər: 63 yaşlı keçmiş Rusiya xüsusi xidmət polkovniki Yuri Xrameyev ("Polkovnik Yuri"), onun 27 yaşlı FSB zabiti oğlu Kirill Xrameyev, kubalı Oemis Romaqosa Durruti (35), kubalı Yaidel Delqado Suarez (35, "Vikinq" ləqəbli) və 22 yaşlı venesuelalı Anxel Eduardo Kastro.
- Bütün beş nəfər terrorçuluğun maliyyələşdirilməsinə dair sui-ətər ittihamı ilə üzləşir — cərimə 20 ilə qədər həbsdir; Xrameyev, Suarez və Kastro həmçinin muzdlu qətl sui-ətər ittihamı ilə (10 ilə qədər) üzləşirlər.
- 2026-cı ilin yayında şəbəkə ABŞ-da yaşayan bir şəxsi Vaşinqtonda "Victim-1" adlandırılan tanınmış Rusiya müxalifətçisini izləmək və öldürmək üçün cəlb edib; ona $40.000 təklif olunub, lakin o, qətli şəxsən yerinə yetirməkdən imtina edib.
- 2025-ci ildə eyni şəbəkə Litvada yaşayan başqa bir Rusiya müxalifətçisini ("Victim-2") öldürmək üçün başqa bir ABŞ vətəndaşını cəlb edib və ona $25.000 təklif edib; o da imtina edib, bundan sonra Yuri Xrameyev anbarlara və ya elektrik yarımstansiyalarına od vurmağı — yəni "Ukraynaya kömək edən bütün ölkələri" hədəf almağı təklif edib.
- İttihamnamə şəbəkəni 2024-cü ilin iyununda Praqda avtobusların yandırılması (kolumbiyalı cinayətkar 8 il müddətinə azadlıqdan məhrum edilib) və 2024-cü ilin sentyabrında Litvanın Şiaulyay şəhərində Ukrayna üçün avadanlıq istehsal edən TVC Solutions müəssisəsinə edilmiş uğursuz odqoyma cəhdləri ilə əlaqələndirir.
- ABŞ Baş prokuroru Todd Blank sentyabrın 16-da ittihamnaməni təsdiqləyib; Kreml sözçüsü Dmitri Peskov "etibarlı sübut" və ya " konkret faktlar" görənə qədər şərh verməkdən imtina edib.
- Bütün beş təqsirləndirilən şəxs hələ də azadlıqdadır.
Bu niyə vacibdir
Bu ittihamnamə Rusiya xüsusi xidmət orqanlarının ABŞ və Avropada Kremlin göstərişi ilə həyata keçirildiyi iddia edilən sui-qəsd və sabotaj şəbəkəsinin miqyasını rəsmi olaraq sənədləşdirir. Mənbələr bunu ABŞ ərazisində Rusiya kəşfiyyatının sənədləşdirilmiş ilk qətl cəhdi kimi xarakterizə edir.
Nə baş verdi
ABŞ Ədliyyə Nazirliyi New York Cənub Rayonunun prokurorluğu tərəfindən açıqlanmış ittihamnaməyə görə, beş nəfər Rusiya xüsusi xidmət orqanları ilə əlaqəli olmaqda şübhəli bilinir: 63 yaşlı keçmiş polkovnik Yuri Xrameyev, onun 27 yaşlı FSB zabiti oğlu Kirill Xrameyev, kubalı Oemis Romaqosa Durruti, kubalı Yaidel Delqado Suarez və venesuelalı Anxel Eduardo Kastro. İttihamnamə "RIS" şəbəkəsinin 2024-cü ildən bəri ABŞ və Avropada Rusiya müxalifətçilərini izlədiyini və Ukraynanı dəstəkləyən Avropa ölkələrində sabotaj əməliyyatları planlaşdırdığını iddia edir. 2026-cı ilin yayında şəbəkə ABŞ-da yaşayan bir şəxsi Vaşinqtondakı tanınmış Rusiya müxalifətçisini öldürmək üçün cəlb edib və ona $40.000 təklif edib; həmin şəxs imtina edib. 2025-ci ildə isə başqa bir ABŞ vətəndaşı Litvadakı hədəfi öldürmək üçün cəlb edilib, lakin o da imtina edib, bundan sonra Yuri Xrameyev ona Ukraynanı dəstəkləyən ölkələri hədəf alan odqoyma əməliyyatları təklif edib. Şəbəkə həmçinin 2024-cü ilin iyununda Praqda avtobusların yandırılması və 2024-cü ilin sentyabrında Litvanın Şiaulyay şəhərində Ukrayna üçün hərbi avadanlıq istehsalçısı TVC Solutions-a uğursuz odqoyma cəhdləri ilə əlaqələndirilir. Bütün beş təqsirləndirilən şəxs azadlıqdadır; Kremlin sözçüsü ittihamları rədd edib.
Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır
Ukrayna mediası bu işi Rusiya kəşfiyyatının Ukraynanın müttəfiqlərinə qarşı sui-qəsd və sabotaj planlarının rəsmi sənədi kimi təqdim edir. Ukrayna dilindəki xəbərlər xüsusilə şəbəkənin "Ukraynanı dəstəkləyən ölkələri" hədəf almasına, ittiham olunan şəxslərin FSB ilə əlaqələrinə və Avropada koordinasiya edilmiş sabotaj hücumlarına diqqət yetirərək hadisəni Rusiya–Ukrayna müharibəsi kontekstinə yerləşdirir.
Beynəlxalq mənbələr bu barədə necə yazır
Yeganə ingilis dilli mənbə olan Böyük Britaniya nəşri hekayəni ABŞ Ədliyyə Nazirliyinin çərçivəsindən — Rusiyanın ABŞ və Avropada Ukraynanı dəstəkləyənləri öldürmək cəhdləri ilə ittiham olunması — təqdim edir və hüquq-mühafizə, cinayət-prosessual aspektlərə — ittihamlar, təqsirləndirilən şəxslərin azadlıqda olması, FBI-nin əməliyyatı pozması və Kremlin ittihamları rədd etməsi — diqqət yetirir.
Mənbələr nədə fərqlənir
Mənbələrdə təqsirləndirilən şəxslərin adlarının yazılışı/transliterasiyası fərqlidir: məsələn, Xrameyev, Xramyev və ya Xrameyev; Romaqosa Durruti, Romaqosa Durruti və ya Romaqosa Durutti. Suarez bəzi mənbələrdə kubalı kimi, digərlərində Venesuela əsilli cəlb işləri ilə əlaqəli təsvir edilir. Yuri Xrameyev ümumiyyətlə Rusiya xüsusi xidmət orqanlarının keçmiş polkovniki kimi xarakterizə olunur, lakin bir mənbə onu xüsusi olaraq GRU ilə əlaqələndirir. İttihamnamənin sentyabrın 15 və ya 16-da açıqlanmasına dair də fərqlər mövcuddur.
Kontekst
Şəbəkə ən azı 2024-cü ildən fəaliyyətdədir. ABŞ ittihamlarına əlavə olaraq, Praq avtobus yandırma hadisəsi (2024-cü ilin iyunu) və Litvada Ukrayna silahlı qüvvələri üçün mobil elektron kəşfiyyat stansiyaları istehsal edən TVC Solutions şirkətinə 2024-cü ilin sentyabrında edilmiş iki uğursuz odqoyma cəhdi də eyni şəbəkə ilə əlaqələndirilir. Yanvar 2026-da Litva prokurorları Şiaulyay hadisəsi ilə bağlı Rusiya, Belarus, Kuba, Kolumbiya və İspaniya vətəndaşlarından altı nəfərin işini məhkəməyə göndərib; Durruti ehtimal olunan koordinator kimi beynəlxalq axtarışa verilib.