ABŞ-da Rusiya kəşfiyyatı ilə əlaqəli şəbəkəyə ittiham irəli sürülüb: Kiyevi dəstəkləyən ölkələrdə sabotaj və qətllər planlaşdırılıb
Nyu Cersi Cənub Rayonunun federal prokurorları beş nəfər — o cümlədən Rusiya xüsusi xidmət orqanları ilə əlaqəli iki rus vətəndaşı — barəsində ittihamnamə elan edib. Şəbəkə 2024-cü ildən ABŞ və Avropada yaşayan Rusiya müxalifət nümayəndələrini izləyib, Vaşinqtonda və Litvada onları öldürmək üçün qatillər tutub, Ukraynanı dəstəkləyən ölkələrdə mülki və hərbi infrastruktura qarşı sabotaj hazırlayıb.
Əsas məqamlar
- 16 sentyabr 2026-cı ildə ABŞ Ədliyyə Nazirliyi Nyu Cersi Cənub Rayonunun prokurorları tərəfindən hazırlanan ittihamnaməni açıqlayıb.
- Beş nəfər terrorçuluğun maliyyələşdirilməsində ittiham edilir; Yuri Xramayev, Yaidel Delqado Suarez və Anxel Eduardo Kastro həm də sifarişli qətlə sui-əstəhkam ittihamı ilə üzləşir.
- Şəbəkə 2024-cü ildən fəaliyyətdədir; 2026-cı ilin yayında Vaşinqtonda yaşayan rus dissidentini öldürmək üçün ABŞ sakininə 40 min dollar təklif edilib, 2025-ci ildə isə Litvadakı hədəf üçün təxminən 25 min dollar təklif olunub.
- "RIS" şəbəkəsinin rəhbər üzvləri 63 yaşlı keçmiş Rusiya xüsusi xidmət polkovniki Yuri Xramayev, onun 27 yaşlı FSB zabit oğlu Kirill Xramayev və Rusiyada yaşayan Kuba vətəndaşı Oemis Romagosa Durruti olub; Suarez və Castro isə əsasən işə cəlb edənlər kimi göstərilir.
- Durruti 2024-cü ilin iyununda Praqada avtobus yandırma əməliyyatını, 2024-cü ilin sentyabrında isə Litvanın Şiaulyay şəhərində Ukrayna üçün avadanlıq istehsal edən TVC Solutions müəssisəsinə qarşı sabotaj cəhdini əlaqələndirib.
- Naməlum qalan qurbanlar ittihamnamədə "Qurban-1" (Vaşinqton) və "Qurban-2" (Litva) kimi göstərilir; Praqada avtobusları yandıran kolumbiyalı vətəndaş səkkiz il azadlıqdan məhrum edilib.
- ABŞ Baş prokuroru Todd Blank həbs olunanların Rusiya xüsusi xidmət orqanlarının, milli təhlükəsizlik üzrə baş prokurorun müavini Con Ayzenberq isə Kreml göstərişi ilə hərəkət etdiklərini bildirib; FBI sözçüsü Ceyms Barnacıl bu planların "yorulmaz iş" nəticəsində pozulduğunu deyib.
- Bütün beş təqsirləndirilən şəxs hazırda sərbəstdir.
Bu niyə vacibdir
İttihamnamə Rusiya xüsusi xidmət orqanları ilə əlaqəli şəbəkənin ABŞ və Avropada Kremlin siyasi opponentlərinə qarşı sifarişli qətl və Ukraynanı dəstəkləyən ölkələrin infrastrukturu ilə bağlı sabotaj hazırladığını iddia edir. İş xüsusi xidmət zabitlərini birbaşa göstərir, əməliyyatları açıq şəkildə Moskvaya bağlayır və Rusiyanın Ukraynadan kənardakı gizli fəaliyyətinin coğrafiyasını ABŞ, Litva və Çexiya ərazilərinə qədər genişləndirir. Terrorçuluğun maliyyələşdirilməsi ittihamı 20 ilə qədər azadlıqdan məhrumetməni nəzərdə tutur, üç nəfər isə əlavə sifarişli qəttlə bağlı ittihamla üzləşir.
Nə baş verdi
16 sentyabr 2026-cı ildə ABŞ Ədliyyə Nazirliyi Nyu Cersi Cənub Rayonunun federal prokurorları "RIS" adlandırılan şəbəkəyə qarşı ittihamnamə açıqlayıb. Beş nəfər — Rusiya xüsusi xidmət orqanlarının keçmiş polkovniki Yuri Xramayev, onun FSB zabit oğlu Kirill Xramayev, Rusiyada yaşayan Kuba vətəndaşı Oemis Romagosa Durruti, habelə kubalı Yaidel Delqado Suarez və venesuelalı Anxel Eduardo Castro — terrorçuluğun maliyyələşdirilməsində, üçü isə əlavə sifarişli qəttlə bağlı sui-əstəhkam ittihamında ittiham olunub. İttihamnaməyə görə, şəbəkə 2024-cü ildən ABŞ və Avropada yaşayan Rusiya müxalifət nümayəndələrini izləyib, 2026-cı ilin yayında Vaşinqtonda yaşayan bir dissidenti öldürmək üçün 40 min dollar, 2025-ci ildə isə Litvada yaşayan başqa bir hədəf üçün 25 min dollar təklif edib. Həmçinin, hədəflər Ukraynanı dəstəkləyən ölkələrdə anbarları yandırmaq və elektrik stansiyalarına "Molotov kokteyli" ilə hücum etmək tapşırılıb. ABŞ rəsmiləri yarım milyon dollarlıq mükafat təklif edildiyini və ittiham olunanların hələ də azadlıqda olduğunu bildirib.
Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır
Təqdim olunan mənbələr yalnız ukraynalı KİV-lərdir. Onlar bu ittihamnaməni Rusiyanın Ukraynanı dəstəkləyən ölkələrə qarşı gizli əməliyyatlarının sübutu kimi çərçivələndirir, başlıqlarda "Ukraynanın müttəfiqləri" və "Ukraynanı dəstəkləyən" vurğulanır, hadisələrin sərhədləri aşan xarakteri (ABŞ, Avropa, Ukrayna üçün avadanlıq istehsal edən müəssisələr) ön plana çəkilir.
Mənbələr nədə fərqlənir
Mənbələr açıqlama tarixində fərqlənir: əksər mənbələr və Baş prokuror Todd Blank 16 sentyabr tarixini göstərir, lakin bir mənbə ittihamnamənin açıqlanmasını 15 sentyabr kimi verir. İkinci fərq əmr komandasının atributiv xarakterindədir: Blank şəbəkənin Rusiya xüsusi xidmət orqanlarının göstərişi ilə hərəkət etdiyini deyir, Con Ayzenberq isə birbaşa Kremli göstərir. Üçüncü fərq şəbəkənin ali səviyyəli üzvlərinin tərkibindədir: bəzi xəbərlər yalnız Yuri və Kirill Xramayev ilə Oemis Romagosa Durrutini göstərir, digərləri Suarez və Kastronun da rəhbər səviyyədə yer aldığını qeyd edir.
Kontekst
İttihamnamə şəbəkənin izini 2024-cü ilə qədər izləyir və Praqadakı avtobus yandırma hücumu (icraçı səkkiz il müddətinə azadlıqdan məhrum edilib) və Litvanın Şiaulyay şəhərində Ukrayna üçün avadanlıq istehsal edən TVC Solutions müəssisəsinə qarşı sabotaj cəhdi ilə əlaqələndirir. Qurbanlar sadəcə "Qurban-1" (Vaşinqton) və "Qurban-2" (Litva) olaraq göstərilir, şəxsiyyətləri açıqlanmır. 2026-cı ilin yayında şəbəkə "Qurban-1" üçün 40 min, "Qurban-2" üçün isə 25 min dollar təklif edib, Ukraynanı dəstəkləyən ölkələrə qarşı alternativ sabotaj variantlarını (anbarların yandırılması, elektrik stansiyalarına Molotov kokteyli ilə hücum) müzakirə edib.