Latviya prezidenti: NATO ölkələrinin əksəriyyəti Rusiya raket hücumuna cavab verə bilməz
Latviya prezidenti Edqars Rinkēvičs The Guardian-a müsahibəsində xəbərdarlıq edib ki, münaqişəş genişlənsə, NATO ölkələrinin əksəriyyəti Rusiya raket hücumuna cavab verə bilməyəcək. O, Avropanın Ukraynada inkişaf edən pilotsuz təyyarə və hava müharibəsi texnologiyalarının tempinə yetişmədiyini bildirib.
Əsas məqamlar
- Latviya prezidenti Edqars Rinkēvičs Vaşinqtonda The Guardian-a müsahibəsində Avropanın Ukraynada inkişaf edən pilotsuz təyyarə texnologiyalarına yetişmədiyini deyib.
- Rinkēvičs pilotsuz təyyarə müharibəsində texnoloji tərəqqinin "şimşək sürəti ilə" getdiyini bildirib.
- Rinkēvičs Rusiya bir neçə raketi Avropa ərazisinə buraxsa, bunun bir çox ölkə üçün ciddi problem olacağını söyləyib.
- Ukrayna və Avropa müttəfiqləri Patriot və digər HHM sistemləri üçün kritik raketlərin çatdırılmasında gecikmələrlə üzləşir.
- ABŞ Patriot istehsalı lisenziyalarının Ukrayna və Avropaya verilməsi variantını nəzərdən keçirib, lakin hələ razılıq əldə olunmayıb.
- Polşa Baş naziri Donald Tusk xəbərdarlıq edib ki, Rusiya yaxın aylarda Ukraynanı dəstəkləyən NATO ölkələrinə pilotsuz təyyarə və ya raket zərbələri endirə bilər.
Bu niyə vacibdir
Bir NATO dövlətinin başçısının açıq şəkildə Alyansın əksər üzvlərinin Rusiya raket hücumuna cavab verə bilməyəcəyini bildirməsi, NATO-nun hava və raket müdafiəsinin hazırlıq vəziyyəti ilə bağlı sualları gündəmə gətirir. Rinkēvičsin xəbərdarlığı Avropanın müdafiə boşluğunu Ukraynada sürətlə inkişaf edən texnologiyalarla birbaşa əlaqələndirir. Patriot və digər HHM sistemləri üçün lazımi raketlərin çatdırılmasındakı gecikmələr və ABŞ Konqres Büdcə İdarəsinin ehtiyatların bərpasının ən azı beş il çəkə biləcəyi barədə qiymətləndirməsi yaxınlaşan sursat çatışmazlığını göstərir.
Nə baş verdi
Latviya prezidenti Edqars Rinkēvičs Vaşinqtonda The Guardian-a müsahibəsində Avropanın Ukraynada inkişaf edən pilotsuz təyyarə və hava müharibəsi texnologiyalarının tempinə yetişmədiyini bildirib. O, texnoloji tərəqqinin "şimşək sürəti ilə" getdiyini vurğulayıb. Rinkēvičs Rusiya bir neçə raketi Avropa ərazisinə buraxsa, bunun bir çox ölkə üçün ciddi problem olacağını deyib. Ukrayna və Avropa müttəfiqləri Patriot və digər HHM sistemləri üçün kritik raketlərin çatdırılmasında gecikmələrlə üzləşir. ABŞ Patriot istehsalı lisenziyalarının Ukrayna və Avropaya verilməsi variantını nəzərdən keçirib, lakin hələ razılıq əldə olunmayıb. Rinkēvičs Rusiyanın yerli seçkilərdən sonra səfərbərliyi gücləndirəcəyini, sonra isə qışı Ukraynada irəliləmək və Ukraynanı dəstəkləyən ölkələri dəstəkdən çəkindirmək üçün istifadə edəcəyini proqnozlaşdırıb.
Beynəlxalq mənbələr bu barədə necə yazır
Çex mənbələrin hamısı ukraynalıdır və Rusiyanın NATO və Avropaya potensial hücum təhlükəsini ön plana çıkarır, Ukraynanın pilotsuz təyyarə və hava müdafiəsi sahəsində qabaqcıl təcrübə mənbəyi rolunu vurğulayır. Ukrayna mətbuatı Rinkēvičsin xəbərdarlığını Polşa Baş naziri Donald Tusk-un paralel xəbərdarlığı və ABŞ Prezidenti Donald Trampın istehzalı cavabı ilə birlikdə təqdim edərək, müttəfiq rəhbərlərin təhlükəni necə qiymətləndirməsi məsələsində fikir ayrılığını göstərir.
Mənbələr nədə fərqlənir
Mənbələr Avropanın hazırkı hava müharibəsinə hazırlıq səylərinin nə vaxt köhnələ biləcəyi barədə fərqlənir: bir versiyada 2027-ci ilin ortası, digərində isə 2026-cı ilin ortası göstərilir.
Kontekst
Rinkēvičs müsahibəni Vaşinqtonda, Nyu-Yorkda 22-28 sentyabr tarixlərində keçiriləcək BMT Baş Assambleyası çərçivəsində Donald Tramp və Avropa liderləri arasında planlaşdırılan görüşdən əvvəl verib. Politico-ya görə, Avropa rəsmiləri Rusiyanın Avropada qarışıq kampaniyanı gücləndirməsi fonunda NATO ölkələrinə pilotsuz təyyarə və ya raket hücumları həyata keçirə biləcəyindən artan narahatlıq keçirir: Almaniya xəstəxanaları hazırlayır, Litva evakuasiya planlarını yeniləyib, NATO qoşunları Baltik regionunda təlimlər keçirir, Belarus silahlı qüvvələri isə Litva yaxınlığında genişmiqyaslı təlimlər aparıb.