Zelenski Trampla sentyabrın 20-də görüş gözləyir — əsas mövzu ABŞ-dan ballistik raket əleyhinə komplekslər
Prezident Volodimir Zelenski sentyabrın 8-də bildirib ki, ABŞ prezidenti Donald Trampla sentyabrın 20-lərində görüş gözləyir və görüşdə əsas mövzu Ukraynanın ABŞ-dan ballistik raket əleyhinə raketlər alacağı məsələsi olacaq. Zelenski həmçinin qeyd edib ki, Ukrayna, ABŞ və Rusiya üçtərəfli danışıqlar formatına doğru irəliləyir, lakin detalları açıqlamayıb.
Əsas məqamlar
- Zelenski sentyabrın 20-lərində Trampla görüş gözləyir; əsas mövzu ABŞ-dan ballistik raket əleyhinə raketlərin tədarükü olacaq
- Sentyabrın 5-də Trampın xüsusi nümayəndələri Stiv Vitkoff və Cared Kuşner Moskvada Putinlə görüşüblər
- Sentyabrın 6-da Vitkoff və Kuşner Kiyevə səfər edib Zelenski ilə iki raund ikitərəfli, Böyük Britaniya, Almaniya və Fransanın milli təhlükəsizlik müşavirləri ilə bir raund çoxtərəfli danışıqlar aparıblar
- Bu səfər çərçivəsində Ukrayna və Rusiya paytaxtlara bir-birinin zərbələrinə qarşı üçgünlük qarşılıqlı moratorium razılaşdırıb
- Sentyabrın 7-8-də Kiyevə hücum zamanı təxminən 180 hava hədəfi, o cümlədən Oniks, İskander-M/S-400/KN-23 ballistik raketləri, 32 ədəd X-101 qanadlı raketi və 166 pilotsuz uçan aparat buraxılıb; Ukrayna qüvvələri təxminən 90%-ni məhv etdiyini bildirib
- Sentyabrın 22-də BMT Baş Assambleyasının yüksək səviyyəli debatları başlayır, Zelenski adətən iştirak edir
- Financial Times-a görə, Tramp Zelenskinin 300 ədəd Patriot raketi istəyini ABŞ ehtiyatlarını qorumaq üçün rədd edib; Zelenski qeyd edib ki, bu il Ukrayna əvvəlki illə müqayisədə üç dəfə az ballistik raket əleyhinə raket alıb
Bu niyə vacibdir
Zelenski ilə Tramp arasında iyulun 28-dəki Ağ Ev görüşündən sonra ilk birbaşa təmas olacaq görüş Ukraynanın ABŞ-dan ballistik raket əleyhinə tutucu raketlər tələbatını və ABŞ-ın öz ehtiyatlarını qorumaqla bağlı mövqeyini birbaşa müzakirə imkanı yaradır. Görüş BMT Baş Assambleyası həftəsinə təsadüf edir ki, bu da ona beynəlxalq səhnə verir. Witkoff və Kuşnerin ardıcıl Moskva və Kiyev səfərləri, üçgünlük qarşılıqlı moratorium və mümkün üçtərəfli format diplomatik yolun yenidən canlandığını göstərir; eyni zamanda, hələlik heç bir mərhələdə real atəşkəs əldə edilməyib.
Nə baş verdi
Zelenski sentyabrın 8-də elan edib ki, Trampla sentyabrın 20-lərində görüş gözləyir; əsas mövzu — ABŞ-dan ballistik raket əleyhinə tutucu raket komplekslərinin alınması olacaq. Trampın xüsusi nümayəndələri Stiv Vitkoff və Cared Kuşner sentyabrın 5-də Moskvada Vladimir Putinlə, sentyabrın 6-da isə Kiyevdə Zelenski ilə görüşüblər; Kiyev raundunda Böyük Britaniya, Almaniya və Fransa milli təhlükəsizlik müşavirlərinin iştirakı ilə çoxtərəfli görüş də baş tutub. Səfər çərçivəsində Ukrayna və Rusiya paytaxtlara qarşılıqlı zərbələrə üçgünlük moratorium razılaşdırıb. Zelenski Ukraynanın, ABŞ-ın və Rusiyanın üçtərəfli görüş formatına doğru irəlilədiyini, lakin detalları açmadığını bildirib; mümkün yerlər kimi BƏƏ, İsveçrə və Türkiyə, müzakirə mövzuları kimi enerji və taxıl ixracı, əsas prioritet kimi isə humanitar istiqamət, xüsusən əsir mübadiləsi qeyd olunub. Zelenski həmçinin Ukraynanın ballistik raket əleyhinə raket çatışmazlığını vurğulayıb, "Freyja" milli proqramı üçün ABŞ və Avropa dəstəyinə ümid etdiyini deyib.
Sentyabrın 8-ə keçən gecə Kiyevə hücum zamanı Rusiya, Zelenskinin sözlərinə görə, təxminən 180 hava hədəfi, o cümlədən Oniks, İskander-M/S-400/KN-23 ballistik raketləri, 32 ədəd X-101 qanadlı raketi və 166 pilotsuz uçan aparat buraxıb; Ukrayna qüvvələri təxminən 90%-ni, o cümlədən 30-dan çox qanadlı raketi məhv etdiyini bildirib. Zelenski qeyd edib ki, bu il Ukrayna ballistik raket əleyhinə raketləri əvvəlki illə müqayisədə üç dəfə az alıb, tərəfdaşlar səbəb kimi Yaxın Şərq münaqişəsini rəsmi səbəb göstərib. Financial Times xəbər verir ki, Tramp ABŞ ehtiyatlarını qorumaq üçün Zelenskinin 300 ədəd Patriot raketi istəyini rədd edib. Tərəfdaşlar bir neçə Crotale hava hücumundan müdafiə sistemi və onun raketləri ilə yanaşı, NASAMS üçün AIM raketlərinin tədarükünü təsdiqləyiblər.
Mənbələr nədə fərqlənir
Sentyabrın 8-də Kiyevə hücumla bağlı insan itkiləri hesabatlarında fərqlər var: bəzi mənbələr 2 nəfərin həlak olduğunu və 10 nəfərin yaralandığını, digərləri 2 nəfərin həlak olduğunu və 12 nəfərin yaralandığını bildirir. Həmçinin təsirlənmiş rayonlar (Solomyanski, Darnitski, Holosiivski, Şevçenkivski, Podilski) və məhv edilmiş hədəflərin xırdalıqlı bölgüsündə kiçik fərqlər müşahidə olunur.
Kontekst
Trampın xüsusi nümayəndələri Stiv Vitkoff və Cared Kuşner sentyabrın 5-də Moskvada Vladimir Putinlə, sentyabrın 6-da isə Kiyevdə Zelenski ilə görüşüblər; Kiyev danışıqlarına Böyük Britaniya, Almaniya və Fransa milli təhlükəsizlik müşavirləri də qoşulub. Nümayəndələrin səfəri zamanı Ukrayna və Rusiya paytaxtlara qarşılıqlı zərbələrə üçgünlük moratorium razılaşdırıb. Zelenski Ukraynanın ballistik raket əleyhinə tutucu raketlər çatışmazlığını qeyd edib, milli "Freyja"/FREYJA proqramını inkişaf etdirdiyini və ABŞ və Avropa dəstəyinə ümid etdiyini bildirib. Sentyabrın 7-8-də Kiyevə hücum təxminən 180 hava hədəfi ilə — Oniks, İskander-M/S-400/KN-23 ballistik raketləri, 32 ədəd X-101 qanadlı raketi və 166 pilotsuz uçan aparat — baş tutub, Ukrayna qüvvələri təxminən 90%-nin məhv edildiyini bildirib. Financial Times-a görə Tramp Zelenskinin 300 ədəd Patriot raketi istəyini rədd edib; Zelenski tərəfdaşların Yaxın Şərq münaqişəsini rəsmi səbəb göstərərək bu il Ukraynaya üç dəfə az ballistik raket əleyhinə raket verdiyini deyib. Witkoff sülh prosesində "əhəmiyyətli irəliləyiş" olduğunu bildirib; Kuşner müharibənin qışa qədər bitirilməsinin zəmanət olmadığını, lakin ABŞ-ın şərtləri yaratmaq üzərində işlədiyini qeyd edib. Mümkün üçtərəfli görüş yerləri kimi BƏƏ, İsveçrə və ya Türkiyə, müzakirə mövzuları kimi enerji və taxıl ixracı, əsas prioritet kimi isə humanitar istiqamət — xüsusən əsir mübadiləsi qeyd olunub.