Zelenski Trampla sentyabrın 20-də görüş gözləyir; əsas mövzu ABŞ-ın raket əleyhinə müdafiə tədarüküdür
Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski sentyabrın 8-də bildirib ki, ABŞ Prezidenti Donald Trampla sentyabrın 20-lərində şəxsi görüş gözləyir və görüşün əsas mövzusu ABŞ-ın Ukraynaya ballistik raketlərin tutulması üçün raket əleyhinə komplekslər tədarükü olacaq. Bu açıqlama sentyabrın 7-8-də Kiyevə edilmiş genişmiqyaslı Rusiya zərbəsi və Ukraynanın ballistik raket tutucularında kəskin çatışmazlıq yaşaması fonunda verilib. Müvafiq olaraq, MDB-nin baş Assambleyasının yüksək səviyyəli həftəsinin sentyabrın 22-də Nyu-Yorkda açılması görüş üçün mümkün mekandır.
Əsas məqamlar
- Zelenski sentyabrın 8-də Trampla sentyabrın 20-lərində şəxsi görüş gözlədiyini açıqlayıb; bu, iyulun 28-də Ağ Evdəki görüşdən sonra ilk şəxsi təmasdır.
- Görüşdə əsas müzakirə mövzusu ABŞ-ın ballistik raket əleyhinə tutucu raketlərinin Ukraynaya tədarükü olacaq.
- Zelenski sentyabrın 7-8-dəki hücum zamanı təxminən 180 hava hədəfinin istifadə edildiyini və təxminən 90%-nin məhv edildiyini bildirib.
- Sentyabrın 8-də Rusiya Kiyevə 32 Kh-101 qanadlı raketi, 166 pilotsuz uçan aparat və Oniks, İskander-M/S-400/KN-23 ballistik raketləri atıb.
- Hücumda 2 nəfər həlak olub, yaralıların sayı mənbələr üzrə fərqlidir — 10 və ya 12 nəfər.
- Zelenski Ukraynanın ballistik raket əleyhinə tutucularda çatışmazlığı olduğunu deyib və bu il ötən illə müqayisədə üç dəfə az raket alındığını bildirib.
- Ukrayna «Frea/Freya/Freyja» adlı öz ballistik raket əleyhinə proqramını hazırlayır və ABŞ və Avropa dəstəyinə ümid edir.
Bu niyə vacibdir
Zelenski ilə Tramp arasında gözlənilən görüş iyulun 28-dən bəri ilk şəxsi təmas olacaq və ABŞ-dan ballistik raket əleyhinə tutucu tədarükünə yönəlib — Zelenskinin dediyinə görə, Ukraynanın sentyabrın 7-8-dəki zərbədə ballistik raketlərin əksəriyyətini tutmadığı şəraitdə kəskin çatışmazlıqdır. Görüş, sentyabrın 22-də BMT Baş Assambleyasının yüksək səviyyəli həftəsinin açılması ilə üst-üstə düşür ki, bu da Ukraynanın işarə etdiyi mümkün mekandır və danışıqların, görünür, Ukrayna-ABŞ-Rusiya üçtərəfli formatına doğru irəlilədiyini göstərir.
Nə baş verdi
Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski sentyabrın 8-də jurnalistlərlə söhbətində bildirib ki, ABŞ Prezidenti Donald Trampla sentyabrın 20-lərində şəxsi görüş gözləyir və əsas mövzu ABŞ-ın ballistik raket əleyhinə tutucu raketlərinin Ukraynaya tədarükü olacaq. Ukrayna Xarici İşlər Nazirliyinin mətbuat katibi Heorhiy Tıxıy sentyabrın 8-də təsdiqləyib ki, şəxsi görüş bu ayın ikinci yarısında ilkin razılaşdırılıb və Nyu-Yorkda BMT Baş Assambleyasının 81-ci sessiyasının açılışı mümkün mekandır. Tıxıyın siyahısına görə mümkün mövzulara əlavə hava hücumundan müdafiə qabiliyyətləri, «sülh və rifah planı», təhlükəsizlik zəmanətləri və pilotsuz uçan aparat sövdələşməsi daxildir. Zelenski həmçinin deyib ki, sentyabrın 7-8-də Rusiyanın Kiyevə zərbəsi zamanı təxminən 180 hava hədəfi istifadə olunub, təxminən 90%-i məhv edilib; hücumda 2 nəfər həlak olub, 10 və ya 12 nəfər yaralanıb. ABŞ-ın xüsusi nümayəndələri Stiv Vitkoff və Cared Kuşner sentyabrın 5-də Moskvada Vladimir Putinlə, sentyabrın 6-da isə Kiyevdə Zelenski ilə danışıqlar aparıblar; Zelenski ABŞ nümayəndələrinə Ukraynanın ballistik raket əleyhinə ehtiyacları və tədarük müddətləri haqqında ətraflı məlumat verib. Ukrayna və Rusiya nümayəndələrin səfəri ilə əlaqədar olaraq, üç günlük qarşılıqlı paytaxtlara zərbə endirməmə moratoriumuna razılaşıblar. Vitkoff Moskva və Kiyevdəki görüşlərdən sonra sülh prosesində «əhəmiyyətli irəliləyiş» olduğunu və tərəflərin əlavə üçtərəfli danışıqların qrafikinə razılaşdığını deyib; Kuşner isə qeyd edib ki, Tramp uzunmüddətli sülh istəyir və müharibənin qışa qədər bitməsi zəmanətli deyil. Zelenski həmçinin Ukraynanın «Freya» ballistik raket əleyhinə proqramı hazırladığını və ABŞ-ın Ukraynaya raket tədarükünün bu il ötən illə müqayisədə üç dəfə azaldığını bildirib.
Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır
Ukrayna mənbələri gözlənilən Zelenski-Tramp görüşünü sentyabrın 7-8-də Kiyevə edilmiş genişmiqyaslı zərbəyə və ballistik raket tutucularında kəskin çatışmazlığa cavab kimi təqdim edir; hesabatlar ABŞ-dan raket əleyhinə tutucu raketlərin alınmasını prioritet kimi önə çıxarır və bu il ötən illə müqayisədə üç dəfə az tədarük olduğunu vurğulayır. Ukrayna KİV-ləri həmçinin Vitkoff və Kuşnerin Kiyevə ilk səfərini, Ukraynanın «Freya» proqramı haqqında təfərrüatları və Ukrayna Xarici İşlər Nazirliyinin «sülh və rifah planı», təhlükəsizlik zəmanətləri, pilotsuz uçan aparat sövdələşməsi və əlavə hava hücumundan müdafiə kimi geniş ikitərəfli gündəmini işıqlandırır. The Financial Times-ın Trampın 300 Patriot raketi istəyini İrana qarşı müharibə fonunda ABŞ ehtiyatlarını qorumaq üçün rədd etməsi haqqında hesabatı da Ukrayna mənbələri tərəfindən bir məhdudiyyət kimi qəbul edilir, eyni zamanda Crotale komplekslərinin və NASAMS üçün AIM raketlərinin qismən tədarükü qeyd olunur.
Beynəlxalq mənbələr bu barədə necə yazır
Yeganə qeyri-ukraynalı mənbə — Azərbaycan xəbər agentliyi APA — Zelenski ilə Tramp arasında sentyabr görüşünü neytral şəkildə, şəxsi görşün hazırlanması kimi təqdim edir, Ukrayna mətbuatının detallı gündəmini və raket çatışmazlığı çərçivəsini təkrarlamır.
Mənbələr nədə fərqlənir
Sentyabrın 8-də Kiyevə zərbə nəticəsində yaralananların sayı mənbələr üzrə fərqlidir: bəzi hesabatlar 10 nəfər, digərləri isə ən azı 12 nəfər yaralı olduğunu göstərir; həlak olanların sayı iki mənbədə də 2 nəfər olaraq qalır.
Kontekst
ABŞ-ın xüsusi nümayəndələri Stiv Vitkoff və Cared Kuşner sentyabrın 5-də Moskvada Vladimir Putinlə, sentyabrın 6-da isə Kiyevdə Zelenski ilə danışıqlar aparıblar — bu, Trampın ikinci prezidentlik dövrü başlayandan bəri onların ilk Kiyev səfəridir. Nümayəndələrin səfəri ilə əlaqədar Ukrayna və Rusiya üç günlük qarşılıqlı paytaxtlara zərbə endirməmə moratoriumuna razılaşıblar. Vitkoff Moskva və Kiyev görüşlərindən sonra sülh prosesində «əhəmiyyətli irəliləyiş» olduğunu deyib; Kuşner Trampın müharibəni bitirmək və uzunmüddətli sülh istədiyini, lakin qışa qədər bitməsin zəmanətli olmadığını bildirib. Zelenski Ukraynanın «Frea/Freya/Freyja» adlı öz ballistik raket əleyhinə proqramını hazırladığını və ABŞ və Avropa dəstəyinə ümid etdiyini deyib. Financial Times yazıb ki, Tramp İrana qarşı müharibə fonunda ABŞ ehtiyatlarını qorumaq üçün 300 Patriot raketi istəyini rədd edib; əvvəllər Ukrayna Patriot istehsalı texnologiyasını istəyib və Tramp əvvəlcə demək olar ki, razılaşıb, lakin sonra, texnologiyanın Rusiyanın əlinə keçə biləcəyi qorxusu ilə, fikrindən daşınıb. Zelenski bu il Ukraynanın ötən illə müqayisədə üç dəfə az ballistik raket əleyhinə raket aldığını, tərəfdaşların rəsmi səbəb kimi Yaxın Şərqdəki münaqişəni göstərdiyini bildirib; tərəfdaşlar bir neçə Crotale hava hücumundan müdafiə sisteminin və NASAMS üçün AIM raketlərinin tədarükünü təsdiqləyiblər. Ukrayna Xarici İşlər Nazirliyi Zelenski-Tramp görüşünün bu ayın sonuna ilkin razılaşdırıldığını təsdiqləyib və BMT Baş Assambleyasının yüksək səviyyəli seqmentində Ukrayna nümayəndə heyətinin proqramı hələ işlənilir.