Le Pen və Bardella Rusiyaya qarşı birgə bəyanat yaydı: "Fransa siyasəti diktə edilə bilməz"
Fransanın "Milli Birlik" (Rassemblement National) partiyasının liderləri Marin Le Pen və Jordon Bardella 19 sentyabrda birgə bəyanatla Rusiyanın düşməncəsinə hərəkətlərini pisləyib, Rusiyanın qorxutma və təzyiq yolu ilə Fransa siyasətini diktə edə bilməyəcəyini, Fransa strateji infrastrukturunun mühafizəsi üçün tədbirlərin dəstəkləndiyini bildiriblər.
Əsas məqamlar
- 19 sentyabr 2026-cı ildə Marin Le Pen və Jordon Bardella «Milli Birlik» partiyasının adından Rusiyanın düşməncəsinə hərəkətlərini pisləyən birgə bəyanat yayıb.
- Bəyanatda deyilir ki, Rusiya qorxutma, təhdid, destabilizasiya və psixoloji təzyiq yolu ilə Fransa siyasətini birbaşa və ya dolayısı ilə diktə edə bilməz.
- «Heç bir təxribat, gizli əməliyyat və ya destabilizasiya hərəkəti Fransanı Rusiyanın Ukraynadakı hərbi məqsədlərinə nail olmasına kömək etməyə məcbur edə bilməz» — bəyanatda belə qeyd olunub.
- Le Pen və Bardella Rusiyanın Avropa şirkətlərinin – o cümlədən Nestlé və Auchan-ın aktivlərinə nəzarəti ələ keçirmə qərarını «düşməncəsinə addım» adlandırıb.
- Bəyanat Elysee sarayında Jordon Bardellanın iştirakı ilə keçirilmiş geopolitik böhranlar üzrə brifinqdən bir gün sonra yayılıb.
- 18 sentyabrda Prezident Emmanuel Makron hökumətə Rusiyanın hibrid hücumlarından kritik infrastrukturun qorunması planını hazırlamağı tapşırıb.
- Le Pen və Bardella Ukraynaya maliyyə dəstəyinin səviyyəsi və şərtləri haqqında Fransada demokratik müzakirənin legitim olduğunu, lakin xarici təzyiqin legitim olmadığını bildiriblər.
Bu niyə vacibdir
Le Pen və Bardellanın bəyanatı Rusiya ilə münasibətlərdə əvvəlki yumşaq mövqeyi ilə seçilən «Milli Birlik» partiyasından qeyri-adi sərt siqnaldır. Bəyanat Avropada Rusiyanın hibrid əməliyyatları — o cümlədən sentyabrın 17-də Kremlin Avropa şirkətlərinin Rusiya aktivlərinin müsadirəsi ilə bağlı fərmanı — barədə narahatlığın artdığı bir dövrdə, Elysee sarayında Bardellanın iştirak etdiyi geosiyasi brifinqdən bir gün sonra yayılıb. Eyni zamanda, bəyanat 2027-ci il prezident seçkiləri öncəsi Le Pen-in seçki reytinqində lider, Bardellanın isə potensial baş nazir olacağı bir şəraitdə Ukraynaya dəstəyin şərtləri və həcminə dair daxili müzakirənin legitimliyini ayrıca vurğulayır.
Nə baş verdi
2026-cı il sentyabrın 19-da Fransa «Milli Birlik» partiyasının liderləri Marin Le Pen və Jordon Bardella Rusiyanın düşməncəsinə hərəkətlərini pisləyən birgə bəyanat yayıblar. Sənəddə qeyd olunur ki, Rusiya qorxutma, təhdid, destabilizasiya və ya psixoloji təzyiq yolu ilə Fransa siyasətini birbaşa və ya dolayısı ilə diktə edə bilməz; heç bir təxribat, gizli əməliyyat və ya destabilizasiya hərəkəti Fransanı Rusiyanın Ukraynadakı hərbi məqsədlərinə nail olmasına kömək etməyə məcbur edə bilməz. Le Pen və Bardella Rusiyanın Rusiya ərazisində fəaliyyət göstərən Avropa şirkətlərinin – xüsusilə Nestlé və Auchan-ın aktivlərinə nəzarəti ələ keçirmək qərarını «düşməncəsinə addım» adlandırıb, onu Avropa şirkətlərinin maraqlarına və hüquqlarına birbaşa zərbə kimi qiymətləndiriblər. Bəyanatda Fransanın strateji infrastrukturunun təhlükəsizliyinin gücləndirilməsi üçün bütün zəruri tədbirlərin dəstəkləndiyi, habelə Ukraynaya maliyyə dəstəyinin səviyyəsi və şərtləri haqqında Fransada demokratik müzakirənin legitim, xarici təzyiqin isə qəbuledilməz olduğu bildirilib. Sənəd Elysee sarayında Jordon Bardellanın iştirakı ilə keçirilmiş, Fransa siyasi qüvvələrini geosiyasi böhranlar barədə məlumatlandıran brifinqdən bir gün sonra dərc edilib; bir gün əvvəl – 18 sentyabrda – Prezident Emmanuel Makron hökumətə Rusiyanın hibrid hücumlarından kritik infrastrukturun qorunması planını hazırlamağı tapşırıb.
Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır
Bütün təqdim olunan mənbələr Ukrayna dilində media orqanlarıdır və bəyanatı «Rusiyaya qarşı sərt tənqid» kimi şərh edir. Diqqət mərkəzində Rusiyanın Fransaya və Avropaya qarşı düşməncəsinə addımları – Avropa şirkətlərinin aktivlərinin müsadirəsi, hibrid təhdidlər – dayanır. Ukrayna ilə əlaqə xüsusi qabardılır: Le Pen və Bardellanın Fransanın Rusiyanın Ukraynadakı hərbi məqsədlərinə nail olmasına kömək etməyəcəyi barədə bəyanatı, eyni zamanda Le Pen-in Ukraynaya maliyyə dəstəyinin əvvəlki səviyyəsinin saxlanıla bilməyəcəyi haqda son açıqlamaları ilə yan-yana qoyulur. Ukrayna KİV-ləri tarixi kontekst olaraq «Milli Birlik»in 2014-cü ildə Moskva bankından 9,4 milyon avro kredit almasını və Le Pen-in 2017-ci ildə Moskvada Vladimir Putinlə görüşməsini xatırladır ki, onun Rusiyanı pisləyən indiki çıxışının diqqətəlayiq olmasını izah etsin.
Mənbələr nədə fərqlənir
Mənbələr arasında bir fikir ayrılığı qeyd olunur: bir sıra məqalələr göstərir ki, 31 mart 2025-ci ildə Fransanın məhkəməsi Le Pen-i dörd il müddətinə azadlıqdan məhrumetmə cəzasına məhkum edib və beş il müddətinə ictimai vəzifə tutmaq hüququndan məhrum edib ki, bu da faktiki olaraq onu 2027-ci il prezident seçkilərindən kənarlaşdırıb; başqa bir məqalə isə bildirir ki, iyul ayında apellyasiya məhkəməsi onun məhkumiyyətini qüvvədə saxlayıb, lakin seçkilərdə iştirak etməsinə icazə verib.
Kontekst
Bəyanat bir sıra kontekstli hadisələr fonunda yayılıb. 18 sentyabrda Prezident Emmanuel Makron hökumətə Rusiyanın hibrid hücumlarından kritik infrastrukturun qorunması planını hazırlamağı tapşırıb. 16 sentyabrda Le Pen Ukraynaya maliyyə dəstəyinin əvvəlki səviyyəsinin saxlanıla bilməyəcəyini, lakin bunun Ukraynaya qarşı düşməncəsinə mövqe olmadığını və Fransanın Ukrayna hərbçilərinin təlimi və təchizatını davam etdirə biləcəyini bildirib. Bardella əvvəllər Fransanın Ukraynaya hərbi və maliyyə yardımı üçün iqtisadi əvəz almasını təklif edib, ABŞ-ın Ukrayna ilə «mineral sazişi»ni model kimi göstərib və Fransanın yüksək dövlət borcu və büdcə kəsirini əsas gətirib. Polşa Baş naziri Donald Tusk kəşfiyyat məlumatlarına istinadən Rusiyanın Ukraynanı dəstəkləyən ölkələrə qarşı «hibrid zərbələr planları» hazırladığını bildirib. Avropa Komissiyasının Prezidenti Ursula fon der Leyen Aİ-nin NATO Müqaviləsinin 4-cü maddəsini tamamlamaq üçün yeni təhlükəsizlik strategiyası təqdim etməyi planladığını deyib. Kiel İnstitutunun Ukrayna Dəstəyi Trekkerinə görə (məqalələrdə istinad olunan rəqəm), tam miqyaslı işğalın başlanğıcından bəri Fransa Ukraynaya 26,2 milyard avro yardım göstərib – bunun 7,9 milyardı birbaşa ikitərəfli yardım, 18,3 milyardı isə Fransa payı olaraq Aİ səviyyəsində kanalizasiya olunan dəstəkdir.