BMT Ümumi Məclisi Equal Earth xəritəsini qəbul etdi, Ukrayna bitərəf qaldı
BMT Ümumi Məclisi sentyabrın 4-də Equal Earth dünya xəritəsi proyeksiyasını rəsmi şəkildə qəbul edib. 164 ölkə lehinə səs verib, ABŞ əleyhinə, Ukrayna isə bitərəf qalıb. Ukraynanın səbəbi: xəritədə işğal altındakı Krım Ukraynanın qalan hissəsindən açıq rənglə ayrılıb, bu da Kiyevə görə BMT Nizamnaməsinə və beynəlxalq hüquqa ziddir.
Əsas məqamlar
- BMT Ümumi Məclisi 4 sentyabr 2026-cı ildə Equal Earth xəritə proyeksiyasını qəbul edib, 16-cı əsrdən istifadə olunan Merkator proyeksiyasını əvəz edib.
- 164 üzv dövlət lehinə səs verib, ABŞ əleyhinə səs verib.
- Ukrayna, Serbiya, Estoniya, Gürcüstan, Litva və Moldova bitərəf qalıb.
- Equal Earth xəritəsində Krım Ukraynanın digər hissəsindən açıq rənglə ayrılıb, Rusiyanın rəngindən də fərqlənir.
- Gürcüstan və Moldovanın Rusiya tərəfindən işğal olunan əraziləri xəritədə xüsusi işarələnməyib — bu, Krıma münasibətdəki fərqin anomal olduğunu göstərir.
- Ukraynanın BMT-dəki Daimi Nümayəndəliyi xəritənin işğal olunan ərazilərin təsvirini BMT Nizamnaməsinə zidd adlandırıb və xəbərdarlıq edib ki, bu, "PANDORA qutusunun açılmasına" səbəb ola bilər.
- Resolution Togo tərəfindən irəli sürülüb və Afrika İttifaqı üzvləri tərəfindən dəstəklənib.
Bu niyə vacibdir
BMT-nin dünya xəritəsi proyeksiyası yüzilliklər ərzində ilk dəfə dəyişdirilir. Ukraynanın bitərəf qalması göstərir ki, işğal olunan ərazilərin rəsmi BMT materiallarında necə göstərilməsi Kiyev üçün həssas məsələdir — xüsusilə Krıma xüsusi rəng verildiyi, lakin Gürcüstan və Moldovanın işğal altındakı ərazilərinin işarələnmədiyi halda.
Nə baş verdi
BMT Ümumi Məclisi 4 sentyabr 2026-cı ildə 164 səslə Equal Earth dünya xəritəsi proyeksiyasını qəbul edib. ABŞ əleyhinə səs verib. Ukrayna, Serbiya, Estoniya, Gürcüstan, Litva və Moldova bitərəf qalıb. Equal Earth xəritəsində işğal altındakı Krım Ukraynanın əsas hissəsindən açıq rənglə ayrılıb və bu rəng Rusiyanın rəngindən də fərqlənir. Gürcüstan və Moldovanın Rusiya tərəfindən işğal olunan əraziləri isə xüsusi işarələnməyib. Ukraynanın BMT-dəki Daimi Nümayəndəliyi qətnamənin müəllifləri ilə kompromis formulları axtardığını, lakin uğursuz olduğunu açıqlayıb. Nümayəndəlik xəbərdarlıq edib ki, işğal olunan ərazilərin belə təsviri BMT Nizamnaməsinə ziddir və "PANDORA qutusunun açılmasına" — dünya siyasi xəritəsində sui-istifadələrə və təhriflərə yol aça bilər. Ukrayna Milli Deputatı Kira Rudık qərarı açıq şəkildə tənqid edib, BMT-nin Daimi Nümayəndəsi Andriy Melnik isə Ukraynanın mövqeyini ictimai şəkildə izah edib.
Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır
Bütün təmin edilmiş mənbələr Ukrayna dilində olan KİV-lərdir və hekayəni Krımın qəbuledilməz təsviri ətrafında qurur, yeni proyeksiyanın kartoqrafik üstünlüklərini ikinci plana keçirir. Ukrayna mənbələri Ukraynanın bitərəf qalması, Daimi Nümayəndəliyin "PANDORA qutusu" xəbərdarlığı, Kira Rudık və Andriy Melnikin bəyanatları ilə başlayır, Krımın işarələnməsini mərkəzi məsələ kimi təqdim edir. Xəbərlər xüsusilə vurğulayır ki, Rusiyanın işğal etdiyi Gürcüstan və Moldova əraziləri xəritədə xüsusi işarələnməyib — bu, Krımın fərqli rəsm edilməsini ardıcıllıq baxımından anomaliya kimi göstərir.
Mənbələr nədə fərqlənir
Kira Rudık bəzi mənbələrdə "Ukrayna millət vəkili" (Ukrainian MP), digərlərində "Xalq Deputatı" (People's Deputy) kimi göstərilir; hər ikisi eyni seçilmiş qanunvericini bildirir, yalnız rolun tərcüməsində fərq var.
Kontekst
Equal Earth proyeksiyası 2018-ci ildə işlənib və daha dəqiq olduğu təşviq edilir; əvvəl rəsmi proyeksiya kimi istifadə edilən Merkator proyeksiyası 16-cı əsrdən tətbiq olunur. Merkator xəritəsində Qrenlandiya və Afrika təxminən eyni ölçüdə görünür, halbuki Afrika əslində Qrenlandiyadan təxminən 14 dəfə böyükdür. Bu qətnaməni Togo irəli sürüb, Afrika İttifaqı üzvləri dəstəkləyib; 164 dövlət lehinə səs verib, ABŞ əleyhinə. Gürcüstan və Moldovanın Rusiya tərəfindən işğal olunan əraziləri Equal Earth xəritəsində heç bir xüsusi işarə almır ki, bu da Krımın xüsusi işarələnməsini istisna halına çevirir.