Papa XIV Leo Putinlə telefonla danışdı: Oleqki üçün atəşkəs istədi
16 oktyabrda Papa XIV Leo Rusiya Prezidenti Vladimir Putinlə telefonla danışıb. Papa Xerson vilayətinin işğal altında olan Oleqki şəhərindəki ağır humanitar vəziyyətlə bağlı dərin narahatlığını bildirib və ərzaq, dərman çatdırılması, eləcə də mülki əhalinin könüllü təxliyəsi üçün atəşkəs istəyib. Kremlin oxunuşuna görə, Putin Vatikanın humanitar təşəbbüsünü dəstəkləyib; Rusiya dövlət agentlikləri isə humanitar fəlakət üçün məsuliyyəti Ukraynanın üzərinə qoyduğunu bildirib. Papa söhbəti yaxınlarda ağciyər əməliyyatı keçirdiyi xəstəxanadan edib.
Əsas məqamlar
- 16 oktyabr 2026-cı ildə Papa XIV Leo Rusiya lideri Vladimir Putinlə telefonla danışıb.
- Papa Xerson vilayətinin işğal altındakı Oleqki şəhərindəki humanitar vəziyyətlə bağlı dərin narahatlığını ifadə edib və ərzaq, dərman çatdırılması üçün atəşkəs istəyib.
- Papa həmçinin mülki əhalinin könüllü və təhlükəsiz təxliyəsinə şərait yaradılması üçün atəşkəs çağırışı edib.
- Papa söhbəti yaxınlarda ağciyər əməliyyatı keçirdiyi xəstəxanadan edib; 13 oktyabrda Roma Aqostino Cəmelli xəstəxanasına yerləşdirilmişdi.
- Kremlin oxunuşuna görə, Putin Vatikanın Oleqkidə mülki əhaliyə yardım təşəbbüsünü dəstəkləyib və əməkdaşlıq razılaşması əldə olunub; Rusiya agentlikləri humanitar fəlakət üçün məsuliyyəti Ukraynaya yükləyib.
- Oleqki 2022-ci ilin fevralından işğal altındadır; sentyabrın sonuna görə orada təxminən 2 min adam, o cümlədən təxminən 50 uşaq qalıb.
- Ukrayna Ombudsmanı Dmitro Lubinets Rusiyanın Oleqkidən mülki əhalinin təxliyəsini blokladığını bildirib.
Bu niyə vacibdir
Bu zəng Vatikanın işğal olunmuş Ukraynada konkret humanitar böhranla bağlı Moskvaya etdiyi ən yüksək səviyyəli birbaşa müraciətdir. Oleqkidə ərzaq təchizatının tükənməsi, mülki əhalinin çıxa bilməməsi və insanların çətin şəraitdə yaşaması fonunda baş tutur. Papa bunu ağciyər əməliyyatından sonra xəstəxanada olduğu halda edib ki, bu da vəziyyətin ona görə nə qədər təcili olduğunu göstərir. Rusiya və Vatikan oxunuşları məsuliyyət və nəticələr mövzusunda fərqlənir ki, bu da istənilən atəşkəs perspektivinin qiymətləndirilməsi üçün özlüyündə əhəmiyyətlidir.
Nə baş verdi
16 oktyabr 2026-cı ildə Papa XIV Leo Rusiya Prezidenti Vladimir Putinlə telefon söhbəsi aparıb. Papa Xerson vilayətinin işğal altında olan Oleqki şəhərindəki ağır humanitar vəziyyətlə bağlı dərin narahatlığını çatdırıb və ərzaq, dərman yardımının çatdırılması, həmçinin mülki əhalinin könüllü və təhlükəsiz təxliyəsi üçün atəşkəs istəyib. Söhbətin sonunda Papa Müqəddəs Taxtın dialoq və sülhün təşviqinə sadiqliyini bir daha təsdiqləyib. Papa bu zəngi 13 oktyabrda Roma Aqostino Cəmelli xəstəxanasında sağ ağciyərinin aşağı payından şiş xaric edilməsi əməliyyatı keçirdikdən sonra, 15 oktyabrda müstəqil yeriyə və adi qidalanmasına qayıda bildiyi xəstəxanadan edib. Kremlin oxunuşuna görə, Putin Vatikanın Oleqkidəki mülki əhali üçün təhlükəsizlik şəraiti yaradılması və əsas təchizatların çatdırılmasına dair təşəbbüsünü dəstəkləyib, habelə bu məsələdə əməkdaşlıq razılaşması əldə olunub. Rusiya dövlət agentlikləri isə Putinin söhbətdə humanitar fəlakət üçün məsuliyyəti Ukraynaya yüklədiyini bildirib.
Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır
Ukrayna mətbu orqanları hadisəni işğal altındakı Oleqkidə humanitar çökmə kontekstində işıqlandırıb, Rusiyanı böhranın səbəbkarı və mülki təxliyəni bloklayan tərəf kimi təqdim edib. Onlar fonda Ukraynanın əvvəlki diplomatik addımlarını — dronlarla ərzaq çatdırılmasını, ombudsmanın bəyanatlarını, xarici işlər nazirinin BMT Təhlükəsizlik Şurası və ATƏT-dəki müraciətlərini — yerləşdirərək papalıq zənginin əhəmiyyətini bu ümumi səylər çərçivəsində göstərib. Ukrayna Kilsələr və Dini Təşkilatlar Şurasının Papa, BMT və Beynəlxalq Qırmızı Xaç Komitəsinə Oleqki sakinlərinin Ukrayna nəzarətindəki ərazilərə təxliyəsinə kömək etmək xahişi ilə müraciəti, habelə Vatikan səfiri Kardinal Matteo Zuppinin sentyabrın sonunda Moskvaya səfəri xüsusi qeyd olunub.
Beynəlxalq mənbələr bu barədə necə yazır
Dəstdəki yeganə qeyri-ukrayna mənbəyi — alman dilli media — hekayəni Papannın Putindən atəşkəs istəyən birbaşa müraciəti ətrafında qurur, Vatikanın vasitəçilik rolunu və papalıq mövqeyini önə çəkir. O, əməliyyatdan sonra Papannın xəstəxanadan zəng etməsinin qeyri-adi hal olduğunu vurğulayaraq müdaxilənin şəxsi və simvolik çəkisini ön plana çıxarır.
Mənbələr nədə fərqlənir
Mənbələr Oleqkidə qalan mülki əhalinin sayında fərqlənir: Xerson Vilayət Hərbi Administrasiyasının rəhbəri təxminən 2 min nəfər (o cümlədən təxminən 50 uşaq) göstərir, ayrı bir hesabat isə 6 mindən çox adamı (o cümlədən təxminən 200 uşaq) qeyd edir. Ərzaq çatdırılmasının dayandırılma vaxtında da fərq var: bir mənbəyə görə şəhərə may ayından bəri qida daxil olmayıb, başqa bir mənbə isə qida çatdırılmasının 2026-cı ilin mayının sonunda dayandırıldığını göstərir. Kremlin oxunuşu və Rusiya dövlət agentlikləri Putinin Vatikanın humanitar təşəbbüsünü dəstəklədiyini və humanitar fəlakət üçün məsuliyyəti Ukraynaya yüklədiyini təqdim edir; Ukrayna mətbuatı isə Rusiyanı böhranın səbəbkarı və təxliyəni bloklayan tərəf kimi göstərir.
Kontekst
Oleqki 2022-ci ilin fevralında, tam miqyaslı işğalın ilk günlərindən Rusiyanın işğalı altındadır. İşğaldan əvvəl şəhərdə təxminən 24 min sakin yaşayırdı; sentyabrın sonuna olan məlumata görə orada təxminən 2 min adam, o cümlədən təxminən 50 uşaq qalıb və onların ərzaq, elektrik, suya sabit çıxışı yoxdur. Sonuncu mağaza yanvarda bağlanıb, may ayından bəri isə şəhərə qida daxil olmayıb. 2026-cı ilin martından bəri Ukrayna hərbi qüvvələri dronlarla Oleqkiyə ərzaq çatdırır, o cümlədən sentyabrın sonunda 100 nöqtəyə təxminən 4 ton yük göndərilib. Ukrayna Ombudsmanı Dmitro Lubinets Rusiyanın mülki təxliyəni blokladığını bildirib, parlament komissarının katibliyi isə 8 oktyabrda danışıqlarda praktiki irəliləyiş olmadığını qeyd edib. Xarici işlər naziri Andriy Sibixa Oleqki məsələsini BMT Təhlükəsizlik Şurasında və 30 sentyabr ATƏT Daimi Şurasının iclasında qaldırıb. Bütün Ukrayna Kilsələr və Dini Təşkilatlar Şurası Papa XIV Leo, BMT və Beynəlxalq Qırmızı Xaç Komitəsinə Oleqki sakinlərinin Ukrayna nəzarətindəki ərazilərə təxliyəsinə kömək xahişi ilə müraciət edib. Vatikan səfiri Kardinal Matteo Zuppi sentyabrın sonunda vəziyyəti yaxşılaşdırmaq üçün Moskvaya səfər edib. ABŞ-ın ilk papacı olan Papa XIV Leo 8 may 2025-ci ildə seçilib; 13 oktyabrda Roma Aqostino Cəmelli xəstəxanasına yerləşdirilib və 15 oktyabrda müstəqil yerimək və normal qidalanma qabiliyyəti geri qayıdıb. Putinlə Papa arasında əvvəlki telefon söhbəti 4 iyun 2025-ci ildə baş tutub və müharibə mövzusunda, Papa Rusiyanı sülhə yardım edən jest etməyə çağırıb.