Kallas: Usmanov və Fridmanın sanksiya siyahısına qaytarılması yaxın vaxtda gözlənilmir
5 oktyabrda Aİ-nin xarici işlər və təhlükəsizlik siyasəti üzrə Ali Nümayəndəsi Kaya Kallas Brüsseldə Moldova–Aİ Assosiasiya Şurasından sonra bildirib ki, Rusiyalı oliqarxlar Alışer Usmanov və Mixail Fridmanın Aİ sanksiyaları siyahısına qaytarılması yaxın vaxtda gözlənilmir. Onun sözlərinə görə, hazırda Aİ sanksiyalar siyahılarına təxminən 1600 yeni əlavə üzərində iş gedir, sentyabrın 22-də isə 2998 şəxs üzrə sanksiyalar üç il müddətinə uzadılıb.
Əsas məqamlar
- Kaya Kallas: Usmanov və Fridman üçün «yaxın vaxtda bunun baş verməyəcəyini görmürəm».
- Usmanov və Fridman sentyabrın 22-də Aİ sanksiyaları siyahısından çıxarılıb.
- Usmanovun çıxarılmasını Slovakiya və Fransa lobbiedib; Fransa üçün bəzi mətbuat hesabatları Azərbaycanın təzyiqini göstərir, Azərbaycan diplomatları isə bunu rədd edib.
- Litva və Estoniya Usmanov və Fridmana qarşı milli sanksiyalar tətbiq edib.
- Ukrayna xarici işlər naziri Andrey Sibiha Ukraynanın onlara qarşı sanksiyaların bərpasını axtaracağını bildirib.
- Sentyabrın 22-də 2998 şəxs üzrə fərdi sanksiyalar üç il — 2029-cu il sentyabrın 22-dək uzadılıb.
- Hazırda Aİ təxminən 1600 yeni əlavə üzərində işləyir.
Bu niyə vacibdir
Aİ-nin iki mühüm Rusiya oliqarxının sanksiyalardan çıxarılmasını geri qaytarmaq niyyətinin olmadığını açıq şəkildə bildirməsi Kiyev üçün siyasi xəbərdarlıqdır və göstərir ki, fərdi üzv dövlətlərin lobbiçiliyi birgə sanksiyalar siyasətinin formalaşmasına birbaşa təsir göstərə bilir. Litva və Estoniyanın milli səviyyədə addımlar atması isə sanksiyaların bütövlüyünün qorunması üçün milli təşəbbüslərin artdığını göstərir.
Nə baş verdi
5 oktyabr 2026-cı ildə Brüsseldə Moldova–Aİ Assosiasiya Şurasının iclasından sonra Aİ-nin Ali Nümayəndəsi Kaya Kallas jurnalistlərə bildirib ki, Rusiyalı iki oliqarxın — Alışer Usmanov və Mixail Fridmanın — Aİ sanksiyaları siyahısına qaytarılması yaxın vaxtda gözlənilmir. O, həmçinin Aİ-nin hazırda sanksiyalar siyahılarına təxminən 1600 yeni əlavə üzərində işlədiyini və sentyabrın 22-də qəbul edilmiş qərarla 2998 şəxs üzrə fərdi sanksiyaların daha altıranm deyil, üç illik dövr üçün uzadıldığını bildirib. Kallas Aİ üzv dövlətlərinin adları sanksiyalar siyahısına əlavə etmək üçün təklif verməkdə sərbəst olduğunu vurğulayıb və yekun qərarın üzv dövlətlər tərəfindən qəbul edildiyini xatırladıb.
Mənbələr nədə fərqlənir
Fransanın Usmanovun sanksiyalardan çıxarılmasına niyə tərəfdar olduğuna dair mətbuatda ziddiyyətli versiyalar mövcuddur: bəzi hesabatlar bunu Azərbaycanın Fransanın saxlanılan vətəndaşları ilə bağlı təzyiqi ilə izah edir, Reuters-ə görə isə Azərbaycan diplomatları bu iddianı rədd edirlər.
Kontekst
Sentyabrın 22-də Aİ səfirləri Ukraynanın ərazi bütövlüyü, suverenliyi və müstəqilliyinə təhdid yaradan təxminən 3000 şəxs və hüquqi şəxsə qarşı fərdi sanksiyaları üç il — 2029-cu il sentyabrın 22-dək uzadıblar. Eyni qərarla Usmanov və Fridman siyahdan çıxarılıb. Usmanovun çıxarılmasını Slovakiya və Fransa lobbiedib; bəzi mətbuat hesabatlarına görə, Fransa Azərbaycanın təzyiqi ilə hərəkət edib, amma Reuters-ə istinadən Azərbaycan diplomatları bu iddianı rədd edib. Bundan dərhal sonra Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev 2023-cü ilin dekabrında casusluq ittihamı ilə məhkum olunmuş bir fransızı əfv edib. Fridmanın çıxarılmasını isə Lüksemburq tələb edib; Fridmanın dondurulmuş aktivləri ilə bağlı Lüksemburqa qarşı beynəlxalq arbitrajda 16 milyard dollar təzminat tələbi ilə iddia qaldırdığı bildirilir. Litva və Estoniya hər iki şəxsə qarşı milli sanksiyalar tətbiq edib, Ukrayna isə sanksiyaların bərpasını axtaracağını açıqlayıb.