Hindistanın xarici işlər naziri ilk ikitərəfli səfəri ilə Kiyevə gedib
Hindistanın xarici işlər naziri Subrahmanyam Jaishankar 3 sentyabr 2026-cı ildə Kiyevə səfər edib. Bu, hindistanlı nazirin Ukraynaya tarixdə ilk müstəqil ikitərəfli səfəri olub. O, ukraynalı həmkarı Andriy Sybiha və Prezident Volodymyr Zelensk ilə görüşüb, sülh səyləri, ikitərəfli əməkdaşlıq və Rusiya neftinin alınması məsələlərini müzakirə edib.
Əsas məqamlar
- Jaishankar 3 sentyabr 2026-cı ildə Kiyevə gəlib — bu, hindistanlı xarici işlər nazirinin Ukraynaya tarixdə ilk müstəqil ikitərəfli səfəridir.
- Onu ukraynalı həmkarı Andriy Sybiha qarşılayıb; birgə brifinq keçirilib.
- Jaishankar bəyan edib ki, Rusiya–Ukrayna müharibəsi diplomatiya və danışıqlar yolu ilə həll olunmalıdır, fərdi ölkələrin Rusiya neftini alıb-almaması ilə deyil.
- Hindistanın 1,4 milyard əhalisini enerji resursları ilə təmin etməli olduğunu, bununla belə Ukraynanın Rusiya nefti ilə bağlı mövqeyinə hörmət etdiyini və öz mövqeyinə də eyni hörməti gözlədiyini bildirib.
- İkitərəfli ticarət dövriyyəsi 2,6 milyard ABŞ dollarıdır; əməkdaşlıq üçün enerji, infrastruktur, nəqliyyat, kənd təsərrüfatı, əczaçılıq, rəqəmsallaşma, maşınqayırma, təhlükəsizlik və təhsil sahələri müəyyən edilib.
- Brifinqdən iki gün əvvəl Kiyevə hücum nəticəsində bir hindistanlı vətəndaşın həlak olduğunu, kommersiya gəmilərinə hücumların hindistanlı dənizçilərə zərər vurduğunu deyib.
- Hindistan Ukraynaya 19 partiya humanitar yardım — cəmi 160 ton generator, dərman və tibbi avadanlıq göndərib.
- Prezident Zelensk Jaishankar ilə görüşüb; Zelensk həmin gün "Shahed" dronlarının buraxıldığını, ukraynalı döyüş aviasiyasının dronların əksəriyyətini vuraraq nümayəndə heyətinin təhlükəsizliyini təmin etdiyini bildirib.
Bu niyə vacibdir
Bu, hindistanlı xarici işlər nazirinin Ukraynaya tarixdə ilk müstəqil ikitərəfli səfəri olub və iki ölkə arasındakı münasibətlərdə diplomatik mərhələdir. Hindistanın Rusiya neftini böyük həcmlərdə alıcısı olaraq qalması, onun müharibə ilə bağlı mövqeyini Kiyev üçün həssas məsələyə çevirir. Jaishankar-ın münaqişənin yalnız diplomatiya ilə həll oluna biləcəyini vurğulaması birbaşa Kiyevin tənqidinə cavabdır. Səfər zamanı konkret gündəlik formalaşıb: 2,6 milyard dollarlıq ticarət dövriyyəsi, hökumətlərarası iqtisadi komissiyanın tarixinin razılaşdırılması, əməkdaşlıq sahələri və humanitar yardım hesabatı. Nazir həmçinin hindistanlı vətəndaşların — Kiyevə hücumlarda həlak olan bir şəxsin və kommersiya gəmilərinə hücumlardan zərər çəkmiş dənizçilərin — təhlükəsizliyini qaldırıb.
Nə baş verdi
3 sentyabr 2026-cı ildə Hindistanın xarici işlər naziri Subrahmanyam Jaishankar Kiyevə gəlib — bu, hindistanlı nazirin Ukraynaya tarixdə ilk müstəqil ikitərəfli səfəridir. Onu ukraynalı həmkarı Andriy Sybiha qarşılayıb və birgə brifinq keçiriblər. Jaishankar Prezident Volodymyr Zelensk ilə də görüşüb; Zelensk həmin gün "Shahed" dronlarının buraxıldığını və ukraynalı döyüş aviasiyasının nümayəndə heyətinin təhlükəsizliyini təmin etdiyini bildirib. Danışıqların əsas mövzuları sülh səyləri, ikitərəfli əməkdaşlıq, Qara dənizdə naviqasiya azadlığı və qlobal ərzaq təhlükəsizliyi olub. Jaishankar Rusiya–Ukrayna müharibəsinin yalnız diplomatiya və danışıqlar yolu ilə həll oluna biləcəyini, fərdi ölkələrin Rusiya neftini alıb-almaması ilə deyil, bəyan edib. O, Hindistanın 1,4 milyard əhalini enerji resursları ilə təmin etməli olduğunu, Ukraynanın mövqeyinə hörmət etdiyini və öz mövqeyinə də eyni hörməti gözlədiyini deyib. İkitərəfli ticarət dövriyyəsi 2,6 milyard ABŞ dolları, əməkdaşlıq üçün enerji, infrastruktur, nəqliyyat, kənd təsərrüfatı, əczaçılıq, rəqəmsallaşma, maşınqayırma, təhlükəsizlik və təhsil sahələri müəyyən edilib. Brifinqdən iki gün əvvəl Kiyevə hücum nəticəsində bir hindistanlı vətəndaşın həlak olduğu, kommersiya gəmilərinə hücumların hindistanlı dənizçilərə zərər vurduğu qeyd edilib. Hindistan Ukraynaya 19 partiya humanitar yardım — 160 ton generator, dərman və tibbi avadanlıq göndərib.
Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır
Ukrayna mənbələri Zelensk-in Jaishankar ilə ayrıca görüşünə xüsusi diqqət yetirir, o cümlədən onun dronların vurulması və nümayəndə heyətinin təhlükəsizliyinin təmin edilməsi ilə bağlı narrativini və Rusiyanın İranın köməyi ilə yaradılmış "Shahed" dronları ilə zərbələr endirdiyini xarakterizə etməsini önə çəkir. Sybihanın çərçivələməsi səfərin tarixi xarakterini, Ukraynanın BMT Nizamnaməsinin prinsipləri, suverenlik, ərazi bütövlüyü və naviqasiya azadlığına hindistanlı dəstək gözləntisini, həmçinin ticarət və sahəvi əməkdaşlığın genişləndirilməsi gündəliyini ön plana çəkir. Başlıqlar və girişlər Jaishankar-ın müharibənin həllini neft alışına bağlamaqdan imtinasını Hindistana Rusiya nefti tədarüklərinin artması faktı ilə yan-yana qoyur.
Kontekst
Jaishankar iki il əvvəl Baş nazir Narendra Modi-nin nümayəndə heyətinin tərkibində Ukraynada olub. Hindistanın Baş naziri Narendra Modi Qırğızıstanın Bişkek şəhərində Rusiya Prezidenti Vladimir Putin ilə danışıqlar zamanı müharibənin insanlıq xatirinə bitməli olduğunu və Nyu-Delinin bütün sülh səylərini dəstəkləyəcəyini bildirib. Hindistan Ukraynaya 19 partiya humanitar yardım — cəmi 160 ton generator, dərman və tibbi avadanlıq göndərib. İlin əvvəlində hindistanlı neft emalı zavodları Rusiya xam neftinin alışını ABŞ-ın yüksək tariflori riskinə görə azaldıb, sonra Yaxın Şərqdəki müharibə ilə bağlı təchizatın pozulması səbəbindən idxalı yenidən artırıb; Rusiya xam nefti Hindistanın ümumi neft idxalının yarısından çoxunu, illik müqayisədə 62,4% artımla təşkil edib. Sybiha səfərin davamlı Rusiya zoravlarına baxmayaraq baş tutduğunu və bunu ikitərəfli münasibətlər üçün tarixi hadisə adlandırıb. Zelensk ukraynalı döyüş aviasiyasının həmin gün buraxılan dronların əksəriyyətini vuraraq nümayəndə heyətinin təhlükəsizliyini təmin etdiyini deyib. Qara dənizdə naviqasiya azadlığı və qlobal ərzaq təhlükəsizliyi gündəliyi kommersiya gəmilərinə hücumlarla bağlıdır ki, Jaishankar da bu hücumların hindistanlı dənizçilərə zərər vurduğunu bildirib.