Ukrayna Rusiyanın hava məkanının mülki aviasiya üçün təhlükəli olduğunu ICAO-ya rəsmən bildirib
Ukrayna Beynəlxalq Mülki Aviasiya Təşkilatına (ICAO) Rusiya hava məkanının mülki aviasiya üçün təhlükəli olduğunu rəsmən bildirib və aviaşirkətlər, hökumətlər və sığortaçıları Rusiya üzərindən uçuşlardan çəkinməyə çağırıb. Bildirişi sentyabrın 2-də xarici işlər naziri Andriy Sibiha elan edib. Prezident Volodimir Zelenskinin sentyabrın 1-dəki açıqlamasından sonra Türkiyə aviaşirkətləri Moskva reyslərini ləğv edib, Rusiya aviaşirkətlərinin, o cümlədən Aeroflot-un səhmləri 5%-dən çox düşüb.
Əsas məqamlar
- Ukrayna sentyabrın 2-də ICAO-ya Rusiya hava məkanının təhlükəli olduğunu rəsmən bildirib və Rusiya üzərindən mülki uçuşlara tam qadağa qoyulmasını istəyib
- Xarici işlər naziri Andriy Sibiha bildirişi sentyabrın 2-də X sosial şəbəkəsində elan edib, BMT Nizamnaməsinin 51-ci maddəsinə (özünümüdafiə hüququ) istinad edib
- Prezident Volodimir Zelenski sentyabrın 1-də Rusiya hava məkanının Ukrayna PUA və raketlərinin fəaliyyəti səbəbindən tamamilə təhlükəli olduğunu açıqlayıb
- İnfrastruktur naziri Mikola Kalaşnik ICAO baş katibi Xuan Karlos Salazar Qomesə Rusiyanın Baltikyanı ölkələrdə və öz ərazisində elektron müharibə və GPS spufinqinə görə mülki aviasiya üçün təhlükə yaratdığını bildirib
- Vladimir Putin Zelenskinin açıqlamasını 'dövlət terrorizmi iddiası' adlandırıb və cavab tədbirləri ilə hədələyib; sözlərini Bişkekdə ŞƏT sammiti çərçivəsində deyib
- Zelenskinin açıqlamasından sonra Türkiyə aviaşirkətləri Moskva reyslərini ləğv edib; Pegasus reys PC1456-nı və əlavə Vnukovo reyslərini ləğv edib, Aeroflot-un səhmləri 5%-dən çox düşüb
Bu niyə vacibdir
Bu addım Ukraynanın müharibənin nəticələrini Rusiya ərazisinə yaymaq kampaniyasını yüksəldir və onu beynəlxalq tənzimləyici orqan səviyyəsində rəsmiləşdirir. ICAO-ya göndərilən bildiriş aviaşirkətlərin, sığortaçıların və hökumətlərin Rusiya üzərindən uçuşlara münasibətini formalaşdıra bilər. Xəbərdarlıq artıq praktik nəticələr verib — Türkiyə daşıyıcıları reysləri ləğv edib, Rusiya aviaşirkətlərinin səhmləri kəskin düşüb, Rusiya prezidenti isə 'dövlət terrorizmi' ittihamı ilə cavab verməklə gərginliyi daha da artırıb.
Nə baş verdi
Sentyabrın 1-də Prezident Volodimir Zelenski Rusiya hava məkanının Ukrayna dronları və raketlərinin cavab fəaliyyəti səbəbindən mülki aviasiya üçün tam təhlükəli olduğunu açıqlayıb. Sentyabrın 2-də xarici işlər naziri Andriy Sibiha X sosial şəbəkəsində Ukraynanın ICAO-ya Rusiya hava məkanının təhlükəli olduğunu rəsmən bildirdiyini və BMT Nizamnaməsinin 51-ci maddəsinə əsaslanaraq aviaşirkətləri və hökumətləri Rusiya üzərindən uçuşlardan çəkinməyə çağırdığını elan edib. İnfrastruktur naziri Mikola Kalaşnik eyni gün ICAO baş katibi Xuan Karlos Salazar Qomesə məktub göndərərək Rusiya üzərindən mülki aviasiya uçuşlarına tam qadağa tələb edib. Sibiha Rusiyanın aqressiyasından yaranan təhdidləri qəsdən nökleedən etdiyini və bunun keçmiş illərdə bir neçə insidentə səbəb olduğunu bildirib. Zelenskinin açıqlamasından sonra Pegasus və Türk Hava Yolları daxil olmaqla Türkiyə aviaşirkətləri Moskva reyslərini ləğv edib, Vnukovo hava limanı sentyabrın 2-də gecə təhlükəsizlik səbəbləri ilə uçuş məhdudiyyətləri tətbiq edib. Aeroflot-un səhmləri 5%-dən çox düşüb. Prezident Vladimir Putin Bişkekdə ŞƏT sammiti çərçivəsində keçirdiyi mətbuat konfransında Zelenskinin açıqlamasını 'dövlət terrorizmi iddiası' adlandırıb və cavab tapacağını bildirib.
Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır
Ukrayna mənbələri xarici işlər naziri Sibiha, infrastruktur naziri Kalaşnik və prezident Zelenskini BMT Nizamnaməsinin 51-ci maddəsinə əsaslanaraq legitim özünümüdafiə hüququnu həyata keçirən məsuliyyətli aktorlar kimi təqdim edir. Hesabatlar mülki aviasiya təhlükəsizliyi üçün konkret əsasları — keçmiş GPS spufinq və elektron müharibə insidentlərini, Rusiyanın bağlı araşdırmalarını və Rosaviatsiyanın beynəlxalq standartlara uyğun gəlməməsini — vurğulayır. Bir neçə nəşr 'müharibə Rusiyaya qayıdır' çərçivəsindən istifadə edərək Rusiya təcavüzünün nəticələrinin indi Rusiya ərazisinə çatdığını göstərir. Ukrayna mediası ICAO-ya göndərilən bildirişi təhdik yox, diplomatik addım kimi işıqlandırır.
Mənbələr nədə fərqlənir
Mənbələr Ukraynanın Moskva hava limanlarına qarşı konkret irimiqyaslı dron əməliyyatına başlayıb-başlamadığı barədə fikir ayrılığına malikdir: The Atlantic Zelenskinin sözlərinin 'M&M's' əməliyyatının başladığını göstərdiyini yazıb (planın keçmiş müdafiə naziri Mixaylo Fedorovun istefasından sonra dondurulduğu iddia edilir), Ukrayna Prezidentinin Ofisi isə belə bir əməliyyatın hazırlanması ilə bağlı məlumatları 'tamamilə cəfəngiyyat' adlandırıb. Üstəlik, Putin Zelenskinin açıqlamasını 'dövlət terrorizmi iddiası' kimi çərçivələndirib, Ukrayna rəsmiləri isə bunu real aviasiya risklərinə əsaslanan məsuliyyətli xəbərdarlıq və özünümüdafiə hüququnun istifadəsi kimi təqdim edib.
Kontekst
Prezident Zelenski sentyabrın 1-də Rusiya hava məkanının Ukrayna dronları və Rusiya təcavüzünə cavab olaraq buraxılan raketlərin fəaliyyəti səbəbindən mülki aviasiya üçün tamamilə təhlükəli olduğunu açıqlayıb. Xarici işlər naziri Andriy Sibiha sentyabrın 2-də X sosial şəbəkəsində Ukraynanın ICAO-ya rəsmi bildirişini elan edib. İnfrastruktur naziri Mikola Kalaşnik ayrıca ICAO baş katibi Xuan Karlos Salazar Qomesə məktub yazaraq Rusiya üzərindən mülki aviasiya uçuşlarına tam qadağa qoyulmasını tələb edib, elektron müharibə və GPS spufinq insidentlərinə, həmçinin Rosaviatsiyanın araşdırma təcrübələrinə istinad edib. Ukrayna 2022-ci il fevralın 24-də, tam miqyaslı işğalın başladığı gecə öz hava məkanını bağlayıb — bu, hazırkı addımları əsaslandırmaq üçün istinad edilən presedendir. Putin 'dövlət terrorizmi' şərhlərini sentyabrın 1-də Bişkekdə ŞƏT sammiti çərçivəsində mətbuat konfransında verib. Pegasus sentyabrın 2-də gecə Türkiyə-Moskva reyslərini ləğv edib, ləğvi 'texniki səbəblər' ilə izah edərək sentyabrın 2-dən reyslərin cədvələ uyğun həyata keçiriləcəyini bildirib; Vnukovo hava limanında sentyabrın 2-də gecə və səhər Türk Hava Yolları, Nesma Airlines və Shirak Avia-ya aid əlavə reyslər ləğv edilib, hava limanı təhlükəsizlik səbəbləri ilə uçuş məhdudiyyətləri tətbiq edib. The Atlantic-ə görə, Ukrayna prezidentinə təqdim edilmiş 'M&M's' adlı plan gündəlik 1,000-ə qədər kiçik PUA-nın Moskva hava limanlarına buraxılmasını, terminallara deyil, əməliyyatların iflic edilməsini nəzərdə tuturdu; Ukrayna Prezidentinin Ofisi bu məlumatları 'tamamilə cəfəngiyyat' adlandırıb.