Tramp qarşılıqlı enerji obyektlərinə zərbələrin dayandırıldığını iddia edib, Zelenski isə danışıqların hələ davam etdiyini bildirib
2026-cı il sentyabrın 14-də ABŞ Prezidenti Donald Tramp özünün Truth Social səhifəsində Ukrayna və Rusiyanın enerji obyektlərinə qarşılıqlı zərbələri dayandırmağa razılaşdığını iddia edib. Həmin axşam Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski isə bildirib ki, ABŞ tərəfindən kritik infrastruktura qarşı zərbələrin qarşılıqlı dayandırılmasına dair "güclü təklif" irəli sürülüb, lakin hələlik yekun razılaşma əldə edilməyib və Ukrayna yalnız Rusiyanın qarşılıqlı addım atması şərti ilə belə addımı dəstəkləyəcək.
Əsas məqamlar
- 14 sentyabr 2026-cı il: Tramp Truth Social-da Ukrayna və Rusiyanın enerji hədəflərinə zərbələri dayandırmağa razılaşdığını iddia edib.
- Zelenski həmin axşam ABŞ-ın kritik infrastruktura qarşı zərbələrin qarşılıqlı dayandırılmasına dair "güclü təklif" irəli sürdüyünü, lakin yekun razılaşmanın hələ bağlanmadığını açıqlayıb.
- Zelenski Ukraynanın yalnız Rusiya da Ukrayna infrastrukturasına zərbələri dayandırdığı təqdirdə cavab zərbələrini dayandırmağa hazır olduğunu bildirib.
- Zelenski razılaşmanın "güclü və ədalətli" olmalı, Rusiyanın "seçkiləri" ilə bağlı müvəqqəti həll olmamalı və enerji, qida təchizatı marşrutları və kritik infrastrukturu əhatə etməli olduğunu vurğulayıb.
- FT müxbiri Kristofer Miller-in məlumatına görə, Tramp enerji atəşkəsi haqqında bəyanatında tələsmişdir, çünki son razılaşma hələ əldə olunmayıb.
- Tramp 13 sentyabrda İrlandiyada jurnalistlərə Zelenskini Rusiyanın dizel ehtiyatlarına hücumları dayandırmağa çağırıb.
- Tramp dünya dizel qiymətlərinin artımını əsasən Rusiya-Ukrayna müharibəsi ilə, yoxulluq İranla əlaqələndirib.
- Peskov Moskvanın Trampın Tramp 13 sentyabr çağırışını alqışladığını, lakin Rusiyanın Ukraynaya zərbələrdən çəkinməyə hazır olub-olmadığını açmadığını bildirib.
- Zelenski ilə Tramp arasında Nyu-Yorkda sentyabrın 21-23-ə planlaşdırılan görüş gözlənilir.
Bu niyə vacibdir
Bu hadisə kritik infrastruktura qarşı zərbələrin dayandırılması perspektivini ABŞ-ın vasitəçiliyi ilə müharibənin ilk de-eskalasiya addımı kimi qəbul edir. Eyni zamanda, Ukraynanın yalnız Rusiyanın qarşılıqlı addımı və tərəfdaşların təminatları şərti ilə belə razılaşmaya qoşulacağı açıq şəkildə göstərilir. Trampın artıq razılaşmanın əldə olunduğu iddiası ilə Zelenskinin və FT-nin yekun razılaşmanın hələ bağlanmadığına dair hesabatları arasındakı fərq isə Vaştonla Kiyev arasında ictimai şəkildə qəbul edilən gerçəkliklər arasında uçurum olduğunu ortaya qoyur.
Nə baş verdi
2026-cı il sentyabrın 14-də ABŞ Prezidenti Donald Tramp Truth Social-da Ukrayna və Rusiyanın enerji obyektlərinə qarşılıqlı zərbələri dayandırmağa razılaşdığını iddia edib və dünya dizel qiymətlərinin artımını əsasən Rusiya-Ukrayna müharibəsi ilə izah edib. Həmin axşam Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski cavab olaraq bildirib ki, ABŞ kritik infrastruktura qarşı zərbələrin qarşılıqlı dayandırılmasına dair "güclü təklif" irəli sürüb. Zelenski Ukraynanın Rusiya da cavab addımı atarsa, zərbələri dayandırmağa hazır olduğunu, lakin yekun razılaşmanın hələ əldə olunmadığını vurğulayıb. Zelenski hər hansı razılaşmanın "güclü və ədalətli" olmalı, Rusiyanın "seçkiləri" ilə bağlı müvəqqəti həll olmamalı, enerji, qida təchizatı marşrutları və kritik infrastrukturu əhatə etməli olduğunu bildirib. Financial Times müxbiri Kristofer Miller-in məlumatına görə, danışıqlarda iştirak edən mənbələr son razılaşmanın hələ əldə olunmadığını, Trampın isə bəyanatında tələsdiyini bildirib. Tramp bir gün əvvəl, sentyabrın 13-də İrlandiyada jurnalistlərə Zelenskini Rusiyanın dizel ehtiyatlarına hücumları dayandırmağa çağırıb. Kreml sözçüsü Dmitri Peskov Trampın bu çağırışını alqışlayıb, lakin Rusiyanın Ukraynaya zərbələrdən çəkinməyə hazır olub-olmadığını açmayıb. Zelenski ilə Tramp arasında Nyu-Yorkda sentyabrın 21-23-də, BMT Baş Assambleyası sessiyası çərçivəsində görüş gözlənilir.
Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır
Ukrayna mənbələri Zelenskinin axşam açıqlamasını ön plana çıxararaq vurğulayır ki, söhbət yekun razılaşmadan deyil, ABŞ-ın irəli sürdüyü təklifdən gedir. Ukrayna mediası həmçinin razılaşmaya bağlı şərtləri — qarşılıqlılıq, tərəfdaşların təminatları, Rusiyanın "seçkiləri" ilə bağlı müvəqqəti həllin istisna olunması və enerjidən əlavə qida təchizatı marşrutları və kritik infrastrukturun da əhatə olunması kimi tələbləri qabardır.
Beynəlxalq mənbələr bu barədə necə yazır
Qazaxıstan-Rus dilindəki mənbə Zelenskinin Rusiyanın enerji obyektlərinə zərbələri dayandırmaq üçün irəli sürdüyü şərti ön plana çıxararaq onu Ukraynanın Rusiyanı məhdudlaşdıracağı təqdirdə bu cür zərbələri dayandırmağa hazırlığı kontekstində təqdim edir.
Mənbələr nədə fərqlənir
Tramp sentyabrın 14-də Ukrayna və Rusiyanın enerji obyektlərinə qarşılıqlı zərbələri dayandırmağa artıq razılaşdığını iddia edib. Zelenski və Financial Times-ın hesabatları isə göstərir ki, yalnız ABŞ-ın təklifi mövcuddur, yekun razılaşma hələ bağlanmayıb və Ukrayna yalnız Rusiyanın qarşılıqlı addımı şərti ilə belə razılaşmanı dəstəkləyəcək.
Kontekst
Tramp qlobal dizel qiymətlərinin artımını əsasən Rusiyanın Ukraynaya qarşı müharibəsi ilə izah edib, İranla bağlı hadisələri deyil. Financial Times-ın hesabatı Rusiyanın hesablamalarına istinadən qeyd edir ki, qışdan əvvəl Ukraynanın enerji infrastrukturuna təzyiq Kiyevi güzəştlərə məcbur edə bilər.