Putin Donbasın qalan hissəsini tələb edir: ABŞ Rusiyanı danışıqlara qaytarmaq üçün dizel yanacağı razılaşmasına ümid edir

Bu niyə vacibdir

Bu hadisə ABŞ-Rusiya enerji razılaşmasını birbaşa Ukrayna ilə müharibənin sülh yolu ilə həlli perspektakləri ilə bağlayır. Məruzədə Putinin danışıqlara qayıtmaq üçün qoyduğu şərt - Ukraynanın əlində olan Donbasın qalan hissəsini əldə etmək - açıqlanır və bu, Ukraynanın ərazi bütövlüyü mövqeyi ilə birbaşa toqquşur. Eyni zamanda, Ukrayna tərəfdən güzəştlər edildikdən sonra ABŞ-ın Rusiyadan qarşılıqlı addımlar tələb edəcəyi gözləntisi ifşa olunur. Trampın Rusiya dizelinə icazə verməsi Kiyevdə və Avropa paytaxtlarında kəskin etiraz doğurub.

Nə baş verdi

ABŞ prezidenti Donald Trampın xüsusi nümayəndələri Stiv Vitkoff və Cared Kuşner Mayamidə Ukrayna rəsmiləri ilə keçirdikləri danışıqlarda Kremlin mövqeyini çatdırıblar: Putin Ukrayna ilə sülh danışıqlarına yalnız Ukraynanın hərbi nəzarətində olan Donbas hissələrini əldə etdikdən sonra qayıtmağa razı ola bilər. Kremlin yaxın mənbələr bu ərazilərin Donbasın təxminən 11%-ni təşkil etdiyini və onları daxili auditoriyaya qələbə kimi təqdim etmək imkanı verəcəyini bildirirlər.

ABŞ tərəfi hesab edir ki, Rusiya dizel yanacağının tədarükü ilə bağlı razılaşma və Ukraynanın Rusiya enerji infrastrukturuna zərbələrin dayandırılması Moskvanı danışıqlar masasına qaytara bilər. ABŞ strategiyasında nəzərdə tutulur ki, Ukrayna tərəfdən güzəştlər edildikdən sonra Vaşinqton Rusiyadan qarşılıqlı addımlar tələb edə biləcək. Hazırda Moskva sülh razılaşmasının konkret şərtlərinə hələ razılıq verməyib.

9 oktyabrda Tramp Putinlə telefon danışığını və Rusiya dizelinin Amerika və dünya bazarlarına tədarükü barədə razılaşmanı elan edib. Bu qərar Kiyevdə və Avropa paytaxtlarında kəskin etiraz doğurub. Prezident Volodimir Zelenski Trampın Rusiya sanksiyalarını birtərəfli qaydada ləğv etməsini və Rusiya dizelinə ixrac icazəsi verməsini "ədalətsiz və vicdansız" adlandırıb. Ukrayna ərazi bütövlüyünün qorunması mövqeyində israr edir və Ukrayna nəzarətində qalan ərazilərin Rusiyaya verilməsi tələblərini dəfələrlə rədd edib.

Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır

Ukrayna mətbuatı hadisəni Trampın Rusiya ilə dizel yanacağı razılaşması və bu razılaşmanın doğurduğu etiraz fonunda işıqlandırır. Diqqət mərkəzində Zelenskinin Trampın sanksiyaları birtərəfli qaydada ləğv etməsinə verdiyi "ədalətsiz və vicdansız" reaksiya dayanır. Ukraynanın ərazi bütövlüyünün qorunması mövqeyi Putinin qoyduğu məruzə edilən şərtə qarşı əsas arqument kimi təqdim olunur.

Mənbələr nədə fərqlənir

Mənbələr Putinin danışıqlara nəyin qaytaracağı barədə fərqlı şərh verirlər: bir tərəfdən Kremlin yaxın mənbələrin məlumatına görə Rusiya prezidentinin şərti Ukrayna nəzarətində olan Donbasın qalan hissəsinin əldə edilməsidir, digər tərəfdən isə ABŞ tərəfi dizel yanacağı ilə bağlı razılaşmanın və Ukraynanın Rusiya enerji obyektlərinə zərbələrin dayandırılmasının Moskvanı danışıqlara qaytaracağını gözləyir.

Kontekst

9 oktyabrda ABŞ prezidenti Donald Tramp Rusiya lideri Vladimir Putinlə danışdığını və Rusiya dizel yanacağının Amerika və dünya bazarlarına tədarükü barədə razılaşma əldə etdiyini elan edib. Ukrayna Rusiyanın Donbasın Ukrayna nəzarətində qalan hissələrinin verilməsi tələblərini ərazi bütövlüyünə istinad edərək dəfələrlə rədd edib. Prezident Volodimir Zelenski Trampın Rusiya sanksiyalarını birtərəfli qaydada ləğv etməsini və Rusiya dizelinə ixrac icazəsi verməsini ictimai şəkildə "ədalətsiz və vicdansız" adlandırıb.