Kreml Trampın enerji atəşkəsi təklifini "çox yaxşı fikir" adlandırdı, amma şərtlər irəli sürdü
Kreml sözçüsü Dmitri Peskov sentyabrın 15-də ABŞ Prezidenti Donald Trampın Rusiya və Ukrayna arasında enerji atəşkəsi təklifini "çox yaxşı fikir" adlandırıb, lakin razılığı tankerlərin təhlükəsiz hərəkəti və Qərbin Rusiya enerji resurslarına sanksiyalarının götürülməsi şərtləri ilə bağlayıb. Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski Ukraynanın Rusiyanın enerji obyektlərinə zərbələri dayandırmağa hazır olduğunu, lakin bunun yalnız Rusiya qarşılıqlı addım atarsa mümkün olduğunu bildirib. Hər iki tərəf sentyabrın 15-də gecə enerji hədəflərinə zərbələr endirməyə davam edib.
Əsas məqamlar
- Sentyabrın 15-də Kreml sözçüsü Dmitri Peskov Trampın enerji atəşkəsi təklifini "çox yaxşı fikir" adlandırıb
- Peskov razılığı iki şərtlə bağlayıb: tankerlərin təhlükəsiz hərəkəti və Rusiya enerjisinə Qərb sanksiyalarının götürülməsi
- Sentyabrın 14-də Tramp Ukraynanın Rusiyanın enerji obyektlərinə zərbə endirməməyə razılaşdığını, Rusiyanın isə Ukraynaya qarşı zərbələri dayandıracağını bildirib
- Zelenski Ukraynanın Rusiyanın enerji infrastrukturuna zərbələri dayandırmağa hazır olduğunu, lakin bunun yalnız Rusiya qarşılıqlı addım atarsa və tərəfdaşlar zəmanət verərsə mümkün olduğunu söyləyib
- Zelenski Rusiyanın Ukraynanın energetika, logistika və kritik infrastruktur obyektlərinə zərbələr endirməkdə davam etdiyini bildirib
- Ukrayna Müdafiə Qüvvələri Rusiyanın Samara vilayətindəki Sızran neft emalı zavodunu, Taranroqdakı dron istehsalı müəssisəsini və Oryol vilayətindəki dron hazırlıq və buraxılış sahəsini vurub
- Sentyabrın 15-də gecə Ukrayna Sızrandakı neft emalı zavoduna, Rusiya qüvvələri isə Kiyevdə iki yanacaq stansiyasına zərbələr endirib
- Rusiya XİN rəhbəri Sergey Lavrov ABŞ-ı Ankoridjdəki Tramp-Putin görüşündə əldə olunmuş razılaşmaları pozmaqda günahlandırıb, ABŞ isə həmin görüşdə Ukrayna ilə bağlı hər hansı əsaslı razılaşma əldə olunmadığını bildirir
Bu niyə vacibdir
Rusiya enerji atəşkəsinə razılığını iki çətin şərtlə — tankerlərin təhlükəsiz hərəkəti və Qərb sanksiyalarının götürülməsi — bağlayaraq təklifin sadə dayandırmadan uzaq olduğunu göstərir. Peskovun sentyabrın 15-dəki müsbət ritorikası onun bir neçə gün əvvəl Ukraynanın energetikasını Rusiyanın "Axilles dabanı" adlandırıb enerji atəşkəsini effektiv şəkildə rədd etməsi ilə ziddiyyət təşkil edir. Hər iki tərəf sentyabrın 15-də gecə enerji hədəflərinə zərbələr endirməyə davam edib ki, bu da ritorika ilə reallıq arasındakı uçurumu vurğulayır. ABŞ-ın Ukrayna ilə bağlı qismən razılaşma istəyi ilə Lavrovun Vaşinqtonu əvvəlki razılaşmaları pozmaqda ittiham etməsi arasında diplomatik gərginlik davam edir.
Nə baş verdi
Sentyabrın 15-də Kreml sözçüsü Dmitri Peskov ABŞ Prezidenti Donald Trampın Rusiya və Ukrayna arasında enerji atəşkəsi təklifini "çox yaxşı fikir" adlandırıb, lakin bunu iki şərtlə bağlayıb: neft tankerləri üçün təhlükəsiz kommersiya naviqasiyası və Rusiya enerji resurslarına Qərb sanksiyalarının götürülməsi. Peskov əlavə edib ki, Rusiya NPF-nin təhlükəsiz işləməsi və yanacaq istehsalının artırılması qlobal problemləri həll etmir, əsas məsələ neft məhsullarının ixracı ilə bağlıdır. Eyni zamanda, Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski bildirib ki, Ukrayna Müdafiə Qüvvələri Rusiyanın energetika, logistika və kritik infrastruktur obyektlərinə zərbələr endirməyə davam edir. Zelenski Rusiyanın Samara vilayətindəki Sızran neft emalı zavoduna, Taranroqdakı dron istehsalı müəssisəsinə və Oryol vilayətindəki dron hazırlıq və buraxılış sahəsinə, eləcə də Qara dənizdəki hədəflərə yeni zərbələr endirildiyini açıqlayıb. O, Ukraynanın Rusiyanın enerji infrastrukturuna zərbələri dayandırmağa hazır olduğunu, lakin bunun yalnız Rusiya qarşılıqlı addım atarsa və tərəfdaşlar zəmanət verərsə mümkün olduğunu vurğulayıb. Sentyabrın 14-də Tramp Ukraynanın Rusiyanın enerji obyektlərinə zərbə endirməməyə razılaşdığını və Rusiyanın da öz zərbələrini dayandıracağını bildirib; Zelenski isə bunu Ukraynanın tərəfdaşlara təklif etdiyi bir razılaşma olaraq çərçivələyib. Sentyabrın 15-də gecə Ukrayna Sızrandakı neft emalı zavoduna, Rusiya qüvvələri isə Kiyevdə iki yanacaq stansiyasına zərbələr endirib. Rusiya XİN rəhbəri Sergey Lavrov ABŞ-ı Ankoridjdəki Tramp-Putin görüşündə əldə edilmiş razılaşmaları pozmaqda yenidən günahlandırıb, eyni zamanda Moskvanın Ukrayna ilə sülh danışıqlarını bərpa etməyə qarşı olmadığını söyləyib.
Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır
Ukrayna mətbu orqanları (Ukrayinska Pravda, NV, Yevropeiska Pravda, Radio Svoboda) hekayəni Kremlin Trampın təklifinə reaksiyası üzərindən qurur və Rusiyanın razılığa bağladığı şərtləri — tankerlərin təhlükəsiz hərəkəti və Rusiya enerjisinə sanksiyaların götürülməsi — ön plana çıxararaq Moskvanın cavabını təmiz qəbul kimi təqdim etmir. Mənbələr Lavrovun ABŞ-ı Ankoric razılaşmalarını pozmaqda günahlandırmasını vurğulayır və bununla Rusiyanı diplomatik sahədə incimiş tərəf kimi göstərir. Hesabatlar həmçinin sentyabrın 15-də gecə enerji hədəflərinə zərbələrin davam etdiyini qeyd edərək ritorika ilə əməl arasındakı fərqi vurğulayır.
Beynəlxalq mənbələr bu barədə necə yazır
Beynəlxalq çərçivə təchiz olunmuş mənbələrdə ayrıca təqdim olunmur.
Mənbələr nədə fərqlənir
Peskovun sentyabrın 15-də Trampın təklifini müsbət qiymətləndirməsi onun bir neçə gün əvvəl Ukraynanın enerji sektorunu Rusiyanın "Axilles dabanı" adlandırıb enerji atəşkəsini effektiv şəkildə rədd etməsi ilə ziddiyyət təşkil edir; Peskov mövqeyinin həqiqətən dəyişib-dəyişmədiyini izah etməyib. Tramp sentyabrın 14-də Ukraynanın Rusiyanın enerji obyektlərinə zərbə endirməməyə razılaşdığını bildirib, Zelenski isə bunu Ukraynanın tərəfdaşlara təklif etdiyi və yalnız Rusiya qarşılıqlı addım atarsa dəstəkləyəcəyi bir razılaşma olaraq çərçivələyib — kimin nəyə razılaşdığına dair fərqli şərhlər. Lavrov ABŞ-ı Ankoricdəki Tramp-Putin görüşündə razılaşmaları pozmaqda günahlandırır, ABŞ isə həmin görüşdə Ukrayna ilə bağlı hər hansı əsaslı razılaşma əldə olunmadığını bildirir.
Kontekst
Sentyabrın 13-də Tramp Zelenskini Rusiya dizel yanacağına zərbələri dayandırmağa çağırıb və bunun qlobal defisit yaratdığını bildirib. Sentyabrın 14-də Tramp Ukraynanın Rusiyanın enerji obyektlərinə zərbə endirməməyə razılaşdığını və Rusiyanın da öz zərbələrini dayandırmağa razılaşdığını açıqlayıb. Həmin axşam Zelenski Ukraynanın tərəfdaşlara kritik infrastrukturun məhv edilməsini dayandıracaq bir razılaşma təklif etdiyini və Rusiya qarşılıqlı addım atarsa zərbələri dayandırmağa hazır olduğunu bildirib. ABŞ Ankoricdəki Tramp-Putin görüşündə Ukrayna ilə bağlı hər hansı əsaslı razılaşma əldə olunmadığını rədd edir.