Rusiya qüvvələri Xarkov vilayətinin işğal altındakı hissəsindən 25 mülki şəxsi zorla çıxarıb
Rusiya hərbçiləri Xarkov vilayətinin müvəqqəti işğal olunmuş ərazisindən 25 mülki şəxsi, o cümlədən uşaqları və yaşlıları, guya "evakuasiya" adı altında naməlum istiqamətə zorla aparıblar. Ukrayna Ombudsmanı Dmıtro Lubinets bu məlumatı Telegram-da bildirib və Rusiya, eləcə də beynəlxalq təşkilatlara müraciət edib.
Əsas məqamlar
- Xarkov vilayətinin işğal altındakı ərazisindən 25 mülki şəxs zorla naməlum istiqamətə aparılıb
- Aparılanlar arasında uşaqlar, gənclər və yaşlılar var
- 25 nəfərin hazırkı yeri və şəraiti məlum deyil, qohumları onların harada olduğunu bilmir
- Rusiya tərəfi əməliyyatı Telegram kanallarında "evakuasiya" və ya "xilasetmə əməliyyatı" adlandırıb
- İşğalçılar "evakuasiya" bəhanəsilə şəxsi məlumatları toplamaq üçün Telegram bot yaradıblar
- Ombudsman Dmıtro Lubinets Cenevrə Konvensiyasının 49-cu maddəsinin (məcburi köçürmə və deportasiyanın qadağan edilməsi) pozulduğunu bildirib
Bu niyə vacibdir
Bu hadisə işğal olunmuş ərazilərdən Ukrayna mülki şəxslərinin zorla köçürülməsi hallarının silsiləsinə əlavə olunur və Cenevrə Konvensiyasının pozuntusu sayılır. Uşaqların da aparılması, Ukrayna uşaqlarının deportasiyasına görə Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinin orderləri və sanksiyalarla nəticələnən daha geniş tendensiya ilə uyğundur. Ukrayna Ombudsmanı vəziyyəti aydınlaşdırmaq və mülki şəxslərin qaytarılması üçün bir neçə beynəlxalq quruma rəsmi müraciət edib. Çıxarılma zamanı təzyiq və qorxutmanı göstərən video materiallar könüllü evakuasiya deyil, məcburi köçürmə iddiasını gücləndirir.
Nə baş verdi
Rusiya hərbçiləri Xarkov vilayətinin müvəqqəti işğal olunmuş ərazisindən, orada aktiv döyüş əməliyyatları davam etdiyi bir bölgədən, 25 mülki şəxsi — uşaqlar, gənclər və yaşlılar daxil olmaqla — naməlum istiqamətə zorla aparıblar. Əməliyyat "evakuasiya" və ya "xilasetmə əməliyyatı" adı altında Rusiyanın Telegram kanallarında işıqlandırılıb. Mövcud video materiallar çıxarılma zamanı mülki şəxslərə təzyiq və qorxutma göstərildiyini göstərir. 25 nəfərin hazırkı yeri və saxlanılma şəraiti məlum deyil. İşğalçılar həmçinin "evakuasiya" bəhanəsilə pasport məlumatları, ünvanlar və telefon nömrələri daxil olmaqla şəxsi məlumatları toplamaq üçün Telegram bot yaradıblar. Ukrayna Ombudsmanı Dmıtro Lubinets bu məlumatı Telegram vasitəsilə yayıb, sakinləri bot vasitəsilə şəxsi məlumatlarını və ya uşaqlarının sənədlərini təqdim etməməyə çağırıb və bildirib ki, həmin məlumatlar onların və qohumlarının əleyhinə istifadə oluna bilər. O, hərəkətlərin Cenevrə Konvensiyasının mülki şəxslərin mühafizəsinə dair 49-cu maddəsinin — işğal olunmuş ərazidən məcburi köçürmə və deportasiyanın qadağan edilməsinin — pozuntusu olduğunu bəyan edib. Lubinets həmçinin Rusiya İnsan Hüquqları üzrə Müvəkilkinə (adını A4 mənbəyi Yan Lantratova kimi göstərir) müraciət edərək 25 nəfərin yerinin açıqlanmasını, saxlanılma şəraiti haqqında məlumat verilməsini, onların tam məlumatlarının təqdim olunmasını və Ukraynaya qaytarılması üçün tədbirlər görülməsini tələb edib. O, Beynəlxalq Qızıl Xaç Komitəsinə, BMT-yə və digər beynəlxalq təşkilatlara da müraciət edib. Xarkov vilayətinin işğal altındakı hissəsindən hansı konkret yaşayış məntəqəsindən insanların götürüldüyü Ombudsman tərəfindən açıqlanmayıb.
Kontekst
Rusiya bu cür əməliyyatları öz Telegram kanallarında "evakuasiya" və ya "xilasetmə əməliyyatı" kimi təqdim edir — bu terminologiyanı Ukrayna rəsmi şəxsləri rədd edir. Ukrayna hakimiyyəti belə köçürmələri Cenevrə Konvensiyasının 49-cu maddəsi ilə qadağan olunmuş məcburi köçürmə və deportasiya, eləcə də 33-cü və 34-cü maddələrlə qadağan olunmuş qorxutma, kollektiv cəza və girov götürmə kimi xarakteristiki edir. Lubinets işğal olunmuş ərazilərin sakinlərini işğalçıların "evakuasiya" bəhanəsilə yaratdığı Telegram bot vasitəsilə şəxsi və ya uşaqlarına aid məlumatları təqdim etməməyə çağırıb, xəbərdarlıq edib ki, həmin məlumatlar onların və qohumlarının əleyhinə istifadə oluna bilər. İşğal olunmuş Xarkov vilayətinin hansı konkret yaşayış məntəqəsindən insanların götürüldüyü Ombudsman tərəfindən açıqlanmayıb.