ABŞ Şurası uşaqların deportasiyasına görə daha 10 şəxs və 17 təşkilata qarşı sanksiyalar tətbiq edib
2026-cı il sentyabrın 28-də Avropa İttifaqı Şurası Ukrayna ərazi bütövlüyünü, suverenliyini və müstəqilliyini pozmaqda və ya təhdid etməkdə günahkar olan daha 10 fiziki şəxs və 17 təşkilata qarşı sanksiyalar qəbul edib. Paket uşaqların Rusiyaya və müvəqqəti işğal olunmuş ərazilərə qanunsuz deportasiyası, məcburi köçürülməsi, assimilyasiyası, ideoloji indoktrinasiyası və hərbi xarakterli tərbiyəsi ilə məşğul olan şəxsləri hədəf alır.
Əsas məqamlar
- Sentyabrın 28-də Aİ Şurası 10 şəxs və 17 təşkilata qarşı yeni sanksiyalar paketi qəbul edib.
- Sanksiya tədbirləri Ukrayna uşaqlarının Rusiyaya və müvəqqəti işğal olunmuş ərazilərə qanunsuz deportasiyası və məcburi köçürülməsinə görə məsuliyyət daşıyanları hədəf alır.
- Siyahıya Moskva Şəhər Turizm Komitəsi, uşaqların istirahəti və əyləncəsi sahəsində iki Rusiya şirkəti, həmçinin Rusiya və işğal olunmuş ərazilərdəki uşaq düşərgələri və idman mərkəzləri daxildir.
- Şimali Koreyanın dövlət müəssisəsi olan Songdowon Beynəlxalq Uşaq Düşərgəsi də siyahıya salınıb — iddialara görə, o, Rusiya ilə əlaqəli proqramlarda iştirak edib.
- Tatarıstan Respublikasının prezidenti Rustam Minnikhanov uşaqların onun regionundakı düşərgələrə qanunsuz deportasiyasına şərait yaratdığına görə siyahıya salınıb.
- Siyahıya həmçinin "Donetsk Xalq Respublikası"nın idman və turizm naziri, bəzi işğal olunmuş ərazilərin təhsil və elm nazir və müavinləri, eləcə də uşaq düşərgə və məktəb rəhbərləri daxildir.
- Sanksiya tətbiq edilmiş şəxslərin aktivləri dondurulur və onlara Aİ ərazisinə giriş və ya tranzit qadağan olunur.
- Sentyabrın 22-də Aİ Şurası Ukrayna əleyhinə məhdudiyyət tədbirlərini daha 36 ay uzadıb, lakin Rusiya oliqarxları Alışer Usmanov və Mixail Fridman siyahıdan çıxarılıb.
Bu niyə vacibdir
Yeni paket Ukraynanın ərazi bütövlüyünə qarşı yönəlmiş sanksiyalar rejiminin davamıdır, lakin bu dəfə fokusu uşaqların qanunsuz deportasiyasının geniş şəbəkəsinə — Tatarıstan prezidenti və "Donetsk Xalq Respublikası"nın nazirləri kimi yüksək vəzifəli şəxslərdən tutmuş Rusiya turizm şirkətlərinə, həmçinin Şimali Koreyanın Songdowon düşərgəsi kimi beynəlxalq iştirakçılara qədər — yönəldib. Aktivlərin dondurulması və Aİ ərazisinə giriş qadağası sanksiyalı şəxslərin beynəlxalq maliyyə və səyahət imkanlarını praktik olaraq məhdudlaşdırır. Bu addım Birləşmiş Krallığın sanksiyaları, ABŞ-ın qanunvericiliyi və Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinin orderi ilə birgə uşaqların deportasiyasına qarşı koordinasiyalı beynəlxalq hüquqi və maliyyə cavabının bir hissəsini təşkil edir.
Nə baş verdi
2026-cı il sentyabrın 28-də Avropa İttifaqı Şurası Ukraynanın ərazi bütövlüyünü, suverenliyini və müstəqilliyini pozmağa və ya təhdid etməyə görə məsuliyyət daşıyan daha 10 fiziki şəxs və 17 təşkilata qarşı sanksiya qərarı qəbul edib. Paket xüsusi olaraq Ukrayna uşaqlarının Rusiyaya və müvəqqəti işğal olunmuş ərazilərə qanunsuz deportasiyası, məcburi köçürülməsi, o cümlədən onların məcburi assimilyasiyası, ideoloji indoktrinasiyası və hərbi tərbiyəsi ilə məşğul olan şəxslər və strukturları hədəf alır.
Siyahıya Moskva Şəhər Turizm Komitəsi, uşaqların istirahəti, turizm və əyləncəsi sahəsində fəaliyyət göstərən iki Rusiya şirkəti, həmçinin Rusiya və müvəqqəti işğal olunmuş ərazilərdə uşaqları "Rusiya kimliyi çərçivəsinə" inteqrasiya etməyə yönəlmiş təbliğat və hərbi-vətənpərvər tədbirlərdə iştirakına görə uşaq düşərgələri və idman mərkəzləri daxildir. Şimali Koreyanın Songdowon Beynəlxalq Uşaq Düşərgəsi də siyahıya salınıb — Aİ Şurasına görə, Rusiya ilə əlaqəli şəkildə uşaqların köçürülməsi proqramlarında iştirak edib və pro-Rusiya narrativləri yayıb.
Fiziki şəxslər arasında uşaqların onun regionundakı düşərgələrə qanunsuz deportasiyasına şərait yaratdığına görə Tatarıstan Respublikasının prezidenti Rustam Minnikhanov, bəzi işğal olunmuş ərazilərin təhsil və elm nazir və müavinləri, özünü "Donetsk Xalq Respublikası" elan edən qurumun idman və turizm naziri, eləcə də oradakı uşaq düşərgə və məktəb rəhbərləri var. Siyahıya salınmış şəxslər aktivlərin dondurulması və Aİ vətəndaşları və şirkətlərinin onlara vəsait, maliyyə aktivləri və ya iqtisadi resurslar təqdim etməsinin qadağan olunması ilə üzləşir, həmçinin onlara Aİ ərazisinə giriş və ya tranzit qadağan edilib.
Sentyabrın 22-də Aİ Şurası Ukraynanın ərazi bütövlüyünü, suverenliyini və müstəqilliyini pozan və ya təhdid edən şəxslərə qarşı məhdudiyyət tədbirlərini daha 36 ay uzadıb; eyni qərarla Rusiya oliqarxları Alışer Usmanov və Mixail Fridman siyahıdan çıxarılıb.
Mənbələr nədə fərqlənir
Tatarıstan prezidentinin soyadının transliterasiyasında fərq var: mənbələrin əksəriyyətində "Minnikhanov" yazılıb, bir faktda isə "Minnihanov" forması işlənib.
Kontekst
2023-cü il martın 17-də Haaqa Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsi Vladimir Putin və Rusiyanın uşaqların hüquqları üzrə müvəkkili Mariya Lvova-Belova barəsində Ukrayna uşaqlarının qanunsuz köçürülməsinə görə həbs orderləri verib. 2023-cü ilin iyulunda Ukrayna Baş Prokurorluğu Belarus Qırmızı Xaçının uşaqların deportasiyasında iştirakı ilə bağlı istintaq açıb.
2026-cı ilin mayında Birləşmiş Krallıq 85 Rusiya vətəndaşına, o cümlədən uşaqların məcburi deportasiyası, ideoloji indoktrinasiyası və militarizasiyası ilə əlaqəli 29 nəfərə, həmçinin Şimali Koreyadakın Songdowon düşərgəsinə qarşı sanksiyalar tətbiq edib. 2026-cı ilin sentyabrında ABŞ Prezident Donald Tramp uşaqların məcburi deportasiyasına görə sanksiyaları genişləndirən qanun imzalayıb — yeni qanun yalnız uşaqları daşıyanları deyil, köçürməni təşkil və ya asanlaşdıran vəzifəli şəxsləri, müəssisə və vasitəçiləri də əhatə edə bilər.
"Bring Kids Back" platformasının məlumatına görə, tam miqyaslı işğalın başlanğıcından bəri Rusiya Ukraynadan 20 mindən çox uşağı deportasiya edib; 2026-cı ilin sentyabrına olan vəziyyətə görə onlardan 2,500-dən çoxu Ukraynaya qaytarılıb.