Xerson vilayətinin işğal olunmuş hissəsindən 11 uşaq qaytarılıb
Rusiyanın işğal etdiyi Xerson vilayətinin ərazisindən 11 uşaq Ukrayna nəzarətindəki əraziyə qaytarılıb. Qaytarılanlar arasında 1 yaş 4 aydan 17 yaşa qədər uşaqlar var — 7 oğlan və 4 qız. Əməliyyat "Save Ukraine" xeyriyyə təşkilatının köməkliyi ilə prezidentin "Bring Kids Back UA" təşəbbüsü çərçivəsində həyata keçirilib. Xerson Vilayət Hərbi Administrasiyasının rəhbəri Oleksandr Prokudin qayıdışı Telegram-da elan edib.
Əsas məqamlar
- Xerson vilayətinin işğal altındakı hissəsindən 11 uşaq (7 oğlan, 4 qız) Ukrayna nəzarətindəki əraziyə qaytarılıb
- Uşaqların yaşı 1 il 4 aydan 17 yaşa qədərdir
- Əməliyyat "Save Ukraine" xeyriyyə təşkilatı və prezidentin "Bring Kids Back UA" təşəbbüsü ilə həyata keçirilib
- Məlumatı Xerson Vilayət Hərbi Administrasiyasının rəhbəri Oleksandr Prokudin yayıb
- 2026-cı ilin əvvəlindən yalnız Xerson vilayətindən 219 uşaq qaytarılıb
- Qaytarılan uşaqlar arasında 16 yaşlı oğlan var — onun evinə rus hərbçiləri silahlı hücum edib; işğal məktəbində uşaqları silahdan istifadəyə və döyüş dronlarını idarə etməyə məcbur ediblər
- 17 yaşlı yeniyetmə təhdidlə rus məktəbinə göndərilib və hərbi qeydiyyata alınıb; 8 yaşlı qızın ailəsinə qızı rus məktəbinə göndərməsələr uşaq evinə yerləşdirəcəkləri ilə hədə edilib
Bu niyə vacibdir
Qaytarılan uşaqların ifadələri işğal zonasında uşaqlara qarşı sistematik təzyiqin miqyasını nümayiş etdirir: silahdan və döyüş dronlarından istifadəyə məcbur etmə, hərbi qeydiyyata götürmə, ailələrə silahlı reydlər və uşaqları uşaq evinə göndürməklə hədə etmə. Xerson vilayətindən təkcə 2026-cı ilin əvvəlindən 219 uşaq qaytarılıb ki, bu da geniş miqyaslı "uşaqları qaytarma" kampaniyasının bir hissəsidir. Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsi uşaq deportasiyasına görə Vladimir Putin və Maria Lvova-Belova üçün həbs orderi verib; Böyük Britaniya və ABŞ da bu əməllərlə əlaqədar şəxslərə qarşı sanksiyalar tətbiq edib.
Nə baş verdi
Xerson Vilayət Hərbi Administrasiyasının rəhbəri Oleksandr Prokudin oktyabrın 12-də bildirib ki, Rusiyanın müvəqqəti işğal etdiyi Xerson vilayətindən 11 uşaq — 7 oğlan və 4 qız — Ukrayna nəzarətindəki əraziyə qaytarılıb. Uşaqların yaş həddi 1 il 4 aydan 17 yaşa qədər olub. Qayıdış "Save Ukraine" xeyriyyə təşkilatının köməkliyi ilə prezidentin "Bring Kids Back UA" təşəbbüsü çərçivəsində təşkil olunub. Bütün uşaqlar hazırda Ukrayna nəzarətindəki ərazidədir, təhlükəsizlikdədir və zəruri yardım alır.
Qaytarılan uşaqların ifadələrinə görə, işğal zonasında onlar ağır təzyiqlərə məruz qalıblar. 16 yaşlı oğlan öz evində rus hərbçilərinin silahlı hücumuna məruz qalıb; işğal məktəbində uşaqları silahdan istifadə qaydalarını və döyüş dronlarını idarə etməyi öyrənməyə məcbur ediblər. 17 yaşlı yeniyetmə təhdidlərlə rus məktəbinə göndərilib və sonradan hərbi qeydiyyata alınıb; onun ailəsi müntəzəm silahlı reydlərə məruz qalıb. Səkkiz yaşlı qızın ailəsinə qızı rus proqramı üzrə oxutmasa uşağı uşaq evinə yerləşdirəcəkləri ilə hədə olunub. Məktəbdə uşaqları, o cümlədən rus hərbçiləri üçün təbrik açıqcaları çəkmək kimi təbliğat tədbirlərinə cəlb ediblər. Yalnız Xerson vilayətindən 2026-cı ilin əvvəlindən 219 uşaq qaytarılıb.
Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır
Ukrayna mənbələri hadisəni birtərəfli olaraq işğaldan uşaqların qaytarılması kimi təqdim edir və uşaqların qısa yaşını — o cümlədən bir yarım yaşlı uşağın qaytarılmasını — başlığa çıxararaq insan miqyasını ön plana çəkir. Materiallar "Save Ukraine" xeyriyyə təşkilatının və prezidentin "Bring Kids Back UA" təşəbbüsünün iştirakını vurğulayır, eyni zamanda işğal məktəbində uşaqların hərbi təlimə, təbliğata və hərbi qeydiyyata məcbur edilməsi barədə ifadələri geniş şəkildə işıqlandırır. Rəqəmlər əsasında verilir: 2026-cı ildə Xerson vilayətindən qaytarılan uşaqların sayı, ümumi deportasiya olunanların və qaytarılanların ümumi rəqəmləri.
Mənbələr nədə fərqlənir
Mənbələrdə deportasiya olunan uşaqların ümumi sayı və qaytarılanların sayı ilə bağlı fərqlər var. "Bring Kids Back" platforması tam miqyaslı işğalın başlanğığından bəri 20 mindən çox uşağın deportasiya edildiyini, 2026-cı ilin sentyabrına qədər isə 2500-dən çoxunun qaytarıldığını bildirir; digər Ukrayna mənbələri 2022-ci il fevralın 24-dən bəri Rusiyaya 200 mindən çox uşağın deportasiya olunduğunu və "Bring Kids Back UA" təşəbbüsü çərçivəsində 2600-dən çoxunun, oktyabrın 8-nə olan Ukrayna rəsmi məlumatlarına görə isə 2 665 uşağın qaytarıldığını qeyd edir. Rusiya tərəfinin "Rusiyada qeydiyyatdan keçmiş 700 min ukraynalı uşaq" rəqəmi Ukrayna mənbələri tərəfindən təsdiqlənmir və Ukrayna rəqəmləri ilə kəskin fərqlənir.
Kontekst
2023-cü ilin martında Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsi Vladimir Putin və uşaq hüquqları üzrə Rusiya komissarı Maria Lvova-Belova üçün ukraynalı uşaqların qanunsuz deportasiyasına görə həbs orderi verib. 2026-cı ilin mayında Böyük Britaniya uşaqların məcburi deportasiyası, ideoloji təbliğatı və hərbiləşdirilməsi ilə əlaqədar 85 rusiyalıya, həmçinin Şimali Koreyadakı "Songdowon" düşərgəsinə qarşı sanksiyalar tətbiq edib. 2026-cı ilin sentyabrında ABŞ prezidenti Donald Tramp ukraynalı uşaqların məcburi deportasiyasına görə sanksiyaları genişləndirən qanun imzalayıb. "Bring Kids Back" platformasının məlumatına görə, tam miqyaslı işğalın başlanğızğından bəri 20 mindən çox ukraynalı uşaq deportasiya edilib; 2026-cı ilin sentyabrına olan vəziyyətə görə onlardan 2500-dən çoxu qaytarılıb.