Dərc edildi: · Yeniləndi:

BMT: 2026-cı ilin ilk 8 ayında Ukraynada 15 280 mülki şəxs həlak olub və ya yaralanıb

BMT-nin İnsan Hüquqları üzrə Ali Komissarı Volker Türk Cenevrədə BMT İnsan Hüquqları Şurasının sessiyasında bildirib ki, 2026-cı ilin yanvar-avqust aylarında Ukraynada Rusiya aqressiyası nəticəsində mülki şəxslərin 15 280 ölüm və yaralanma faktı təsdiqlənib. Bu göstərici 2025-ci ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 55% çoxdur. Təqdimat cinsi zorakılıq, hədəflənmiş aviasiya bombaları və dron müharibəsi ilə bağlı narahatlıqları da əhatə edib.

Əsas məqamlar

  • BMT 2026-cı ilin ilk 8 ayında Ukraynada 15 280 mülki ölüm və yaralanma faktını təsdiqləyib — 2025-ci ilin eyni dövründən 55% çox.
  • Həftəlik orta hesabla 400-dən çox mülki şəxs həlak olur və ya yaralanır.
  • Donetsk, Xarkov, Sumı və Zaporojye vilayətlərində idarəolunan aviasiya bombaları təxminən 2 500 mülki şəxsin həlak olmasına və ya yaralanmasına səbəb olub (illik müqayisədə +62%).
  • Sənədləşdirilmiş 1 000-dən çox cinsi zorakılıq hallarının 89%-də məsuliyyət Rusiya tərəfinə aid edilib; əksər qurbanlar saxlanılan kişilərdir.
  • 2026-cı ilin iyul ayı 2022-ci ilin may ayından bəri ən yüksək aylıq mülki itki göstəricisi olub — UN HRMMU-ya görə 437 ölü, 2 610 yaralı.
  • İşğal altındakı Xerson vilayətinin Oleqki şəhərində təxminən 2 000 nəfər qida, su, elektrik və qaz çatışmazlığı ilə üzləşir.
  • Volker Türk Ukraynanı "dron müharibəsi laboratoriyası" adlandırıb və qan tökülməsinin dayandırılmasına çağırıb.

Nə baş verdi

BMT-nin İnsan Hüquqları üzrə Ali Komissarı Volker Türk 2 oktyabr 2026-cı ildə Cenevrədə BMT İnsan Hüquqları Şurasının sessiyasında Ukraynadakı insan hüquqları vəziyyəti ilə bağlı məruzə ilə çıxış edib. O, 2026-cı ilin yanvar-avqust aylarında Ukraynada Rusiya aqressiyası nəticəsində 15 280 mülki ölüm və yaralanma faktının təsdiqləndiyini açıqlayıb — bu, 2025-ci ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 55% artım deməkdir. Həftəlik orta hesabla 400-dən çox mülki şəxs həlak olur və ya yaralanır.

Türk qeyd edib ki, Donetsk, Xarkov, Sumı və Zaporojye vilayətlərində Rusiyanın idarəolunan aviasiya bombalarından istifadəsi təxminən 2 500 mülki şəxsin həlak olmasına və ya yaralanmasına səbəb olub; bu göstərici 2025-ci ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 62% yüksəkdir. Ali Komissar həmçinin cinsi zorakılıq hallarının "şok edici səviyyəsini" vurğulayıb: sənədləşdirilmiş 1 000-dən çox halın 89%-də məsuliyyət Rusiya tərəfinə aid edilib. Əksər qurbanlar saxlanılan kişilər, qadınlar və uşaqlar isə əsasən işğal olunmuş ərazilərdə zərər çəkənlərdir.

Türk Ukraynanı "dron müharibəsi laboratoriyası" adlandıraraq beynəlxalq birliyi qan tökülməsini dayandırmağa çağırıb. O, enerji infrastrukturu və kommersiya obyektlərinə zərbələrin güclənməsindən, qida sənayesi müəssisələrinə hücumların bəzi regionlarda tərəvəz və süd məhsulları defisitinə səbəb olmasından narahatlığını bildirib. İşğal altındakı Xerson vilayətinin Oleqki şəhərində təxminən 2 000 nəfər qida, su, elektrik və qazdan məhrumdur.

BMT-nin İnsan Hüquqları Müşahidə Missiyasının məlumatına görə, 2026-cı ilin iyul ayı 2022-ci ilin may ayından bəri ən yüksək aylıq mülki itki göstəricisi olub. BMT həmçinin Ukraynanın saxladığı 36 ölkədən olan hərbi əsirləri sorğu-sual edib; onların çoxu Rusiya ordusuna aldadılaraq və ya yanıldılaraq cəlb edildiklərini bildirib. Ukrayna xarici işlər naziri Andriy Sibiha BMT-nin 15 000 mülki qurban rəqəmini öz rəsmi mesajlaşmasında istifadə edib.

Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır

Bütün mənbələr ukraynalıdır və 15 280 təsdiqlənmiş mülki qurban rəqəmini ön plana çıxarır, məsuliyyəti birbaşa Rusiya aqressiyasına aid edir. Ukrayna KİV-ləri həm BMT Ali Komissarının, həm də Ukrayna xarici işlər naziri Andriy Sibihanın rəqəmlərini yan-yana gətirərək beynəlxalq mənbə ilə ukraynalı rəsmi şəxsin dəstəyini birləşdirir. Başlıqlar 15 000 mülki qurban rəqəminə əsaslanır.

Mənbələr nədə fərqlənir

Mənbələrdə 2026-cı ilin iyulu üçün iki fərqli BMT rəqəmi var: BMT İnsan Hüquqları Müşahidə Missiyasının bir açıqlamasında 437 ölü və 2 610 yaralı, digər açıqlamasında isə 448 ölü və 2 675 yaralı göstərilir. Bu fərq ehtimal ki, BMT-nin daha erkən və daha sonrakı məlumat buraxılışları arasındakı yeniləmələri əks etdirir.

Kontekst

BMT-nin təsdiqləmə metodologiyası adətən yalnız missiyanın təsdiq edə bildiyi halları əhatə edir, ona görə də təsdiqlənmiş cəmlər faktiki itkiləri adətən az göstərir. Cenevrədəki İnsan Hüquqları Şurasının sessiyası BMT-nin OHCHR-nin Ukraynadakı insan hüquqları vəziyyəti ilə bağlı dövri hesabatlar verdiyi mütəmadi forumdur.