EU sanksiya rejimini cəmi yeddi günlük uzadıb: Fridman və Usmanov üzərində mübahisə
14 sentyabr 2026-cı ildə Aİ-nin Daimi Nümayəndələr Komitəsi (Coreper) Rusiyanın Ukraynanın ərazi bütövlüyünü və suverenliyini pozanlara qarşı fərdi sanksiyalar rejimini yalnız yeddi gün — 22 sentyabr saat 24:00-dək uzadıb. Səbəb Slovakiya və Fransanın oliqarxlar Mixail Fridman və Alışer Usmanovun sanksiyalar siyahısından çıxarılmasını tələb etməsidir. 11 sentyabrda Aİ səfirləri şəxsi sanksiyaların uzadılması barədə yenidən razılığa gələ bilməyib.
Əsas məqamlar
- 14 sentyabr 2026-cı ildə Coreper sanksiyalar rejimini yeddi gün — 22 sentyabr saat 24:00-dək uzadıb
- Slovakiya Mixail Fridman və Alışer Usmanovun siyahıdan çıxarılmasını tələb edir
- Fransa 11 sentyabrda Usmanovun çıxarılması tələbinə qoşulub
- 11 sentyabrda Aİ səfirləri sanksiyaların uzadılması barədə razılığa gələ bilməyib
- Siyahıda Vladimir Putin və xarici işlər naziri Sergei Lavrov da var
- Saziş əldə olunmasa, bütün Aİ sanksiyaları rejiminin bitəcəyi bildirilir
- Financial Times-a görə, Xorvatiya və İtaliya da Usmanovun çıxarılması variantını dəstəkləyir
Bu niyə vacibdir
Fərdi sanksiyaların uzadılması üçün Aİ üzvlərinin yekdilliyi tələb olunur. İki ölkənin — Slovakiya və Fransanın — konkret oliqarxların çıxarılması tələbi razılığa mane olur və razılıq əldə olunmasa, Rusiya əleyhinə bütün Aİ sanksiyalar rejimi bitə bilər. Siyahıda Putin və Lavrov kimi ali rəsmilərin olması onu göstərir ki, mübahisə Aİ-nin Rusiya əleyhinə siyasətinin əsas sütunlarından birinə toxunur.
Nə baş verdi
14 sentyabr 2026-cı ildə Aİ-nin Daimi Nümayəndələr Komitəsi (Coreper) Brüsseldə keçirilən iclasda Rusiyanın Ukraynanın ərazi bütövlüyünü və suverenliyini pozmasına görə tətbiq olunan fərdi sanksiyalar rejimini yeddi günlük uzadıb — yeni son tarix 22 sentyabr saat 24:00-dür. Bu qərar 11 sentyabrda Aİ səfirlərinin yenidən razılığa gələ bilməməsindən sonra qəbul olunub. Slovakiya uzun müddətdir Rusiyalı oliqarx Mixail Fridman və Alışer Usmanovun siyahıdan çıxarılmasını tələb edir; Fransa 11 sentyabrda Usmanovla bağlı tələbə qoşulub. Financial Times-a görə, üzv dövlətlərin böyük əksəriyyəti, o cümlədən Xorvatiya və İtaliya, bu çıxarma tələbinə qarşıdır, amma son iki ölkə kompromis variantı axtarır. İrlandiyanın Aİ sədrliyi sanksiyaların yenilənməsinin Rusiyanın müharibə maşınini zəiflətmək üçün prioritet olduğunu açıqlayıb. Avropa Komissiyası şərh verməkdən imtina edib.
Ukrayna mənbələri bu barədə necə yazır
Bütün dörd mənbə — Ukrinform, Ukrayinska Pravda, Yevropeiska Pravda və Novynarnia — hadisəni Aİ-nin Rusiya sanksiyaları üzrə vahidliyində böhran kimi təqdim edir. Ukrayna mediası Slovakiya və Fransanın yeniləməni bloklamasını ön plana çıxarır, başlıqlarda Fridman və Usmanovun adlarını birbaşa göstərir və yekdillik əldə olunmasa, bütün Aİ sanksiyaları rejiminin süquta uğrayacağı riskini vurğulayır.
Mənbələr nədə fərqlənir
Son tarix haqqında məlumatlar fərqlidir: bir hissə faktlar Aİ sanksiyalarının 15 sentyabr çərşənbə axşamı bitəcəyini göstərir, lakin 14 sentyabrda Coreper-in qərarı yeni son tarixi 22 sentyabr saat 24:00 olaraq müəyyənləşdirib.
Kontekst
Alışer Usmanov 2022-ci ilin fevralından Aİ sanksiyaları altındadır və Aİ tərəfindən Vladimir Putinə xüsusilə yaxın şəxs kimi səciyyələndirilir. Usmanov özünün siyahıya daxil edilməsini Avropa məhkəmələrində mübahisələndirib. Martın 14-də keçirilən əvvəlki uzadılma zamanı Slovakiya da Fridman və Usmanovun çıxarılmasını son anda tələb etmişdi.